Life

'Voor één amandel is vier liter water nodig'

09 november 2015 08:57 Aangepast: 13 november 2015 17:12
Voor het produceren van één amandel is vier liter water nodig. Beeld © Istock

Is douchen beter dan in bad gaan? Is met de hand afwassen beter dan met afwasmachine? Toekomstmakers behandelt de grootste fabels en de opvallendste feiten over water.

Nederland waterland. Aan water geen gebrek in deze regio én we weten er ook een hoop vanaf. Deze week staat Toekomstmakers in het teken van water. Wat draagt Nederland bij om het watertekort te voorkomen? En zetten we onze technieken genoeg in? Dat zie je in de uitzending van aanstaande woensdag. Hier lees je vaak gehoorde beweringen over water.

'In dit regenland hoef je niet zuinig te zijn met water’
We hebben in Nederland inderdaad weinig te maken met waterschaarste, erkent hoogleraar Watermanagement Arjen Hoekstra. "Maar de stelling is wel wat ongenuanceerd", zegt hij. Allereerst: Nederlandse boeren hebben bij droge zomers wel degelijk een watertekort, die moeten dan zuinig zijn of worden zelfs gerantsoeneerd. "Maar alles is relatief ten opzichte van andere delen van de wereld", geeft hij toe. Daarnaast is zuinig zijn met water sowieso goed: water zuiveren en transporteren kost energie en daarbij zijn bovendien chemicaliën bij nodig. Nederlanders gebruiken dagelijks ongeveer 120 liter water uit de kraan. 

Belangrijk is ook om te weten dat 'we' ook virtueel water gebruiken: denk aan wat het aan water gekost heeft om de kleding te produceren die je draagt, of de nootjes die je eet. Het gaat dan om - hou je vast - 4.000 liter water per Nederlander per dag. 'Water-intensieve goederen', noemt Hoekstra dat, inzichtelijk gemaakt door de door hem ontworpen 'watervoetafdruk'. Hij berekende dat 99 procent van het water dat wij gebruiken te maken heeft met de producten die je koopt: vooral voedsel en katoen. Die producten worden geïmporteerd, soms zelfs uit regio's in de wereld waar enorme droogte heerst. "95 procent van onze watervoetafdruk ligt in het buitenland. Dus al die problemen van waterschaarste en watervervuiling in het buitenland zijn direct gerelateerd aan de Nederlandse consumptie."

'Nederlanders zijn kampioen in het verspillen van water'
Dat blijkt dus best mee te vallen. "Nederlanders zitten ongeveer op het wereldgemiddelde", zegt hoogleraar Hoekstra. Als we onze watervoetafdruk van 4.000 liter water vergelijken met die van een Amerikaan dan doen we het heel aardig. Daar zitten ze gemiddeld op een watervoetafdruk van 7.800 liter water per dag. Hoekstra: "Onze consumptiepatroon is niet zo exorbitant, en ons water wordt relatief efficiënt gemaakt."

‘Eén kilo rundvlees staat gelijk aan een jaar douchen’
Dat gaan we uitzoeken. "Vlees is heel waterintensief", zegt hoogleraar Hoekstra. Volgens hem kost het maken van één kilo rundvlees al 15.400 liter water, vooral door de verbouwing van veevoer. "Je bespaart 800 liter als je geen vlees eet op een dag", weet hij. Dat is heel veel water als je bedenkt dat de Nederlander gemiddeld per dag 106 gram vlees eet. Een jaar douchen (pdf) staat voor 18.800 liter water. Dus één kilo rundvlees staat ongeveer gelijk aan 300 dagen douchen. Aangezien de helft van de Nederlanders niet iedere dag doucht, zou de bewering dus wel kunnen kloppen. "Het gaat uiteraard om gemiddelden; het ene stukje rundvlees is veel minder of meer waterintensief dan dat gemiddelde van 15.400 liter per kilo. Hetzelfde geldt voor douchen: de ene persoon doucht meer dan de ander. Maar gemiddeld klopt de vergelijking dus wel qua orde grootte."

'Voor één amandel is vier liter water nodig'
"In Californië is een enorm debat gaande over verspilling van water", zegt Hoekstra ook woensdag in de uitzending. "Want wat wij zien is dat het meeste water dat daar gebruikt wordt naar veevoer en naar de verbouwing van amandelen gaat. Pas daarna komen de steden." En ja, schrik niet: de bewering over de amandel is waar: voor één amandel is inderdaad ongeveer vier liter water nodig. Dat is 16.000 liter (!) voor een kilo amandelen. "Dus het zuinig omgaan met water bij de amandelen teelt is zó belangrijk." Dat geldt overigens ook voor de volgende producten. Op basis van onderzoek van de Universiteit Twente, stelde het Wereld Natuur Fonds deze top 5 samen van dagelijkse producten en het water dat nodig is om ze te produceren:

1. Katoenen T-shirt (korte mouw) 2.700 liter
2. Reep chocola (puur) 2400 liter
3. 100 gram rundvlees 1.550 liter
4. Kop koffie 140 liter
5. Boterham 40 liter

‘Douchen is beter dan in bad gaan’
"Dat vind ik altijd een beetje een moeilijke vergelijking", zegt de hoogleraar. "Want het hangt natuurlijk af van de grootte van je bad en de lengte van de douchebeurt en type douchekop." Gemiddeld genomen kast één keer in bad gaan ongeveer 120 liter water. Een gemiddelde douchebeurt van 8,1 minuten kost 50 liter water. Dus als je langer dan 10 minuten in de douche staat, kun je net zo goed een bad nemen. Over het algemeen geldt: een niet al te lange douchebeurt met waterbesparende douchekop kost minder dan een bad.

Met de hand afwassen is beter dan de afwasmachine
"Evenzo een wat moeilijke vergelijking", zegt Hoekstra opnieuw. "Want het hangt af van de zuinigheid van de machine en wijze waarop je de handwas doet. Een zuinige machine is zuiniger dan de manier waarop sommige de handwas doen, met voorspoelen en lopend water, maar doe je de handwas echt zuinig kan het met minder water dan de machine."

Nog meer weetjes?
Een paar opvallende cijfers van drinkwaterbedrijven:
- Een Amerikaan verbruikt 700 liter water per dag; een Senegalees 29 liter.
- Een Nederlander gebruikt 40 procent van het water om zichzelf te wassen, 27 procent om het toilet door te spoelen en 24 procent om de vaat en kleren te wassen.
- 5 liter water per dag gebruiken we voor het wassen van gezicht en handen, tandenpoetsen, etc.
- 1.000 liter kraanwater kost € 1,31. Flessenwater is 200 tot 800 keer duurder.

Toekomstmakers is iedere woensdag van 21:30 tot 22:00 te zien op het nieuwe RTL Z, KPN kanaal 11 en Ziggo kanaal 12. Uitzendingen terugkijken? www.rtlz.nl/toekomstmakers

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van