Dit merk jij ervan

ECB verhoogt rente met 0,75 procentpunt, dit zijn de gevolgen

08 september 2022 14:16 Aangepast: 08 september 2022 14:48
Beeld © ANP / Hollandse Hoogte / Venema Media

De Europese Centrale Bank (ECB) verhoogt de rente met 0,75 procentpunt. Dat is de hoogste rentestijging in ruim 20 jaar tijd en dat heeft nogal wat gevolgen voor ons. Bijvoorbeeld voor de rente die je op je spaarrekening krijgt en mogelijk ook voor de hypotheekrente die je betaalt. We leggen de belangrijkste gevolgen aan je uit.

De ECB verhoogt de rente om de hoge inflatie in de eurozone de kop in te drukken. In Nederland stegen de prijzen in augustus met maar liefst 12 procent. Door de rente te verhogen, wordt lenen duurder. Daardoor zal de inflatie afnemen.

Mensen zullen namelijk minder uitgeven, waardoor de vraag naar producten en diensten afneemt. En als dat gebeurt, dan zullen de prijzen ook minder hard stijgen, is de gedachte.

Inflatie blijft hoog

De ECB denkt dat de inflatie de komende jaren hoger zal zijn dan het eerder nog dacht: 8,1 procent in 2022 en 5,5 procent volgend jaar. Pas in 2024 zal de inflatie met 2,3 procent weer in de buurt komen van de nagestreefde 2 procent.

En dus is hard ingrijpen met de historische renteverhoging hard nodig volgens de centrale bank. Ook omdat de economie minder hard zal groeien dan waar de ECB eerder nog vanuit ging: met 3,1 procent dit jaar, met 0,9 procent in 2023 en met 1,9 procent in 2024.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Inflatie 12 procent in augustus, hoogste ooit gemeten door het CBS

Dé rente bestaat overigens niet. Bij het rentetarief dat de ECB heeft verhoogd gaat het om de officiële rente. Dat is de rente die banken betalen als ze geld lenen bij de ECB, of als ze geld dat ze even niet nodig hebben tijdelijk bij de ECB parkeren.

Die officiële rente is belangrijk voor consumenten, omdat onder meer de spaarrente en de hypotheekrente hiervan zijn afgeleid.

Spaarrente

De spaarrente hangt het meest samen met de officiële rente. Omdat de ECB de rente in juli ook al eerder verhoogde, betaal je bij Rabobank op je spaarrekening al geen negatieve rente meer over bedragen boven een ton. Bij ABN Amro en ING Bank zal dat vanaf 1 oktober het geval zijn.

Voor spaargeld onder de 100.000 euro krijg je nu nog nauwelijks of geen rente. Maar dat zal veranderen, denkt RTL Z-beurscommentator Jacob Schoenmaker. Maar de spaarrente zal volgens hem niet per se ook met 0,75 procentpunt stijgen. Als banken de spaarrente namelijk iets minder verhogen, dan is dat voordelig voor hen. Hij verwacht ook niet dat banken vandaag nog de spaarrente zullen optrekken. "Ze kijken ook naar elkaar, als één bank als eerste de rente verhoogt, dan zullen anderen dat ook gaan doen."

Hypotheekrente

Het verband tussen de ECB-rente en de hypotheekrente is minder sterk, aldus Schoenmaker. "Maar uiteindelijk is de hypotheekrente niets anders dan de ECB-rente, maar dan over bijvoorbeeld 20 jaar. Dus in principe betekent een hogere ECB-rente ook een hogere hypotheekrente", legt hij uit.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Rabobank stopt met rekenen negatieve rente op spaargeld

Thomas de Leeuw, van online hypotheekadviseur IkbenFrits.nl, denkt dat de hypotheekrente in de komende maanden nog wel wat kan stijgen.

Veel huizenbezitters hebben hun hypotheekrente overigens voor langere tijd vastgelegd, voor tien, twintig of soms wel 30 jaar. Dat betekent dat de hogere ECB-rente hen wat dit aangaat niet meteen raakt.

In deze video zie je dat als lonen één-op-één meestijgen met de inflatie, de problemen alleen maar groter worden:

Hogere rente voor bedrijven

Een hogere rente kan betekenen dat bedrijven meer rente moeten betalen op nieuwe leningen die ze afsluiten. Maar veel bedrijven kunnen ook hun prijzen verhogen, om dat te compenseren, aldus Schoenmaker. Dat gaat de consument dan dus merken. 

Als bedrijven de prijzen niet kunnen verhogen, dan wordt het uiteraard anders voor hen. En als consumenten minder gaan uitgeven, dan is dat uiteindelijk ook slecht voor bedrijven. De laatste tijd is het aantal faillissementen van bedrijven heel laag, maar dat kan dus veranderen als bedrijven er niet genoeg in slagen om de hogere inflatie door te berekenen. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Kapitalisme in een notendop: alles schreeuwend duur, megabedrijven zijn spekkoper

Pensioenfondsen

Voor pensioenfondsen is het effect van de hogere ECB-rente per saldo positief. In principe is een hogere rente weliswaar ongunstig voor de koersen van hun beleggingen in obligaties en aandelen. Maar daartegenover staat dat door een hogere rente de pensioenfondsen volgens de boekhoudregels minder in kas hoeven te houden om later de pensioenen te kunnen betalen. 

Het wordt daardoor ook makkelijker voor fondsen om de pensioenen te kunnen verhogen. Maar door de hoge inflatie zullen gepensioneerden van hun pensioen mogelijk toch minder kunnen kopen, aldus Schoenmaker.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore