Waarschuwing toezichthouder

Alarm om Duitse gasprijs, gaat die hier ook nog zo hard omhoog?

14 juli 2022 18:01 Aangepast: 21 juli 2022 13:50
Ook de gasprijs in Nederland zal verder stijgen, denken experts. Beeld © ANP / Hollandse Hoogte / Gerard Til

De Duitse ACM waarschuwt dat de gasprijs voor consumenten volgend jaar wel eens kan verdrievoudigen. Ook in Nederland kan de gasprijs verder omhoog, denken deskundigen. Maar de soep wordt daarbij niet zo heet gegeten als in Duitsland, verwachten zij.

Duitsers moeten zich instellen op een verdrievoudiging, of misschien wel een nóg grotere stijging, van de gasprijs, waarschuwt topman Frans Müller van de Bundesnetzagentur, te vergelijken met onze Autoriteit Consument en Markt (ACM).

Hogere prijs drukt de vraag

Deskundigen denken dat consumenten in ons land een veel minder grote stijging voor hun kiezen zullen krijgen. Bij een verdrievoudiging van de gasprijs gaan consumenten en bedrijven automatisch minder verbruiken, denkt Jilles van den Beukel, energie-expert van het Haags Centrum voor Strategische Studies (HCSS).

Dat zal dus de stijging van de gasprijs dempen, denkt hij.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Gasunie ziet deze winter geen gastekort zonder Russisch gas

Eén Europese gasmarkt

Ook Martien Visser, lector energietransitie aan de Hanzehogeschool in Groningen, ziet geen verdrievoudiging van de gasprijs die Nederlandse consumenten gaan betalen. Maar dat neemt niet weg dat hij wel een forse toename van de gasprijs voorziet, mochten de Russische leveranties wegvallen.

Dat lijkt opvallend. Er is immers sprake van één gasmarkt in grote delen van Europa, waardoor de groothandelsprijs van gas die energiebedrijven in bijvoorbeeld Nederland en Duitsland betalen vrijwel hetzelfde is.

Nederlander nu duurder uit

Maar Nederlandse consumenten betalen nu meer dan die in Duitsland. Uit een overzicht van Household Energy Price Index blijkt dat de gasprijs voor Nederlandse consumenten, zonder rekening te houden met netwerkkosten, belastingen en btw, nu zo'n 40 procent hoger is dan in Duitsland.

"Een deel van de prijsstijging voor gas die in Duitsland nog moet komen hebben wij al gehad."

"Dat komt doordat in ons land stijgingen van de groothandelsprijs sneller worden doorberekend dan in andere landen", denkt Visser. "Een deel van de prijsstijging voor gas die in Duitsland nog moet komen, hebben wij dus al gehad."

Desondanks denkt hij dat de gasprijs voor Nederlandse consumenten in het komende halfjaar nog wel eens met ruim 50 procent kan toenemen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Helemaal geen gas uit Rusland? 'Europa moet zich op ergste voorbereiden'

Prijs nu en de prijs in komende winter

Daarbij vergelijkt hij de prijs die nu in de markt geldt voor gas dat in februari 2023 wordt geleverd (de TTF Dutch gas future) met de gasprijs die consumenten betalen voor gas dat zij nu afnemen.

De prijs voor levering in februari staat nu op rond de 180 euro per megawattuur. De huidige gasprijs voor consumenten is 13,13 euro per kilowattuur (oftewel 131 euro per megawattuur).

Het verschil tussen die twee is de prijsstijging die je zou mogen verwachten, legt Visser uit. Maar die twee prijzen zijn niet zonder meer tegen elkaar af te zetten. Want de TTF gas future is de groothandelsprijs, die energiebedrijven betalen voor gas dat zij afnemen. De consumentenprijs, daarentegen, bestaat uit de groothandelsprijs plus een opslag van tussen de 20 en 25 procent, aldus Visser.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Gasverbruik in Nederland dit jaar met bijna een derde gedaald

Stijging van 70 procent

Die opslag is vanwege onzekerheid over de afname door consumenten. Zij nemen namelijk als het een koude winter is veel meer gas af dan als het een kwakkelwinter is, maar energiebedrijven moeten wel rekening houden met een mogelijk hoge vraag en daar dus op inkopen, legt Visser uit. 

De prijs per megawattuur van circa 131 euro die consumenten betalen komt als je de opslag van 20 tot 25 procent eruit haalt overeen met een groothandelsprijs van circa 105 euro, rekent Visser voor. Als die prijs komende winter naar zo'n 180 euro gaat, dan komt dat dus neer op een prijsstijging van zo'n 75 euro per megawattuur, oftewel ruim 70 procent, aldus Visser.

Paniek of niet?

Maar ook dan ben je er nog niet helemaal. Want bovenop de groothandelsprijs plus opslag komen voor consumenten nog de netwerkkosten, belastingen en btw. De btw is per 1 juli voor zes maanden verlaagd van 21 procent tot 9 procent. Verder is de energiebelasting 37 euro per megawattuur en de Opslag Duurzame Energie- en Klimaattransitie (ODE) is 9 euro per megawattuur. Ook daarover moet btw worden betaald.

Wanneer we aannemen dat deze percentages en bedragen niet veranderen, dan resteert een prijsverhoging van zo'n 50 procent op basis van de huidige prijsverwachtingen. Dit kan erger worden als echte paniek zou uitbreken in de gasmarkt, en meevallen als de huidige storm ietwat tot bedaren komt, aldus Visser.

Megawattuur en kuub

Energiedeskundigen rekenen in kilowattuur en megawattuur (duizend kilowattuur), maar consumenten praten over kuub (kubieke meter) als ze het hebben over het verbruik of de prijs van gas.

Het komt er op neer dat een megawattuur ongeveer overeen komt met honderd kubieke meter gas. Voor de prijsstijging die Visser berekent maakt dat niet uit, een stijging van zo'n 50 procent blijft een stijging van 50 procent, of je nu in megawattuur, of in kuub praat.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van