'Parallelhandel en prostitutiepanden'

Eredoctor in opspraak, ongemak bij universiteit Nyenrode

12 maart 2022 12:46 Aangepast: 12 maart 2022 14:13
B&S-topman Willem Blijdorp bij uitreiking eredoctoraat Nyenrode. Beeld © YouTube

Eind vorig jaar kende Nyenrode Business Universiteit een opmerkelijk eredoctoraat toe aan ondernemer Willem Blijdorp, die rijk werd in de parallelhandel. Vorige week beschreef NRC Handelsblad ervaringen van zakenpartners, die zeggen door hem te gronde te zijn gericht. Nyenrode zit met de kwestie in de maag, en wil vragen over de kwestie niet beantwoorden.

Willem Blijdorp is een mediaschuwe ondernemer, die bij het grote publiek onbekend is. Toch staat hij met een geschat vermogen van 925 miljoen euro op de 47-ste plaats in de Quote-500, de lijst van de rijkste Nederlanders.

Beursgenoteerde groothandel

De inmiddels 69-jarige ondernemer begon in de jaren zeventig met de kleinschalige handel in belastingvrije artikelen en bouwde zijn bedrijf uit tot de beursgenoteerde groothandel B&S met 2000 werknemers en een omzet van 1,9 miljard euro.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

B&S-miljardair Willem Blijdorp werd rijk door handel in drank en sigaretten

In 2018 ging B&S Group naar de Amsterdamse beurs. Volgens het dinsdag openbaar geworden jaarverslag bezit Blijdorp nog een belang van ruim 67 procent in het handelsbedrijf.

Eredoctoraat

De afgelopen maanden kwam de mediaschuwe ondernemer plotseling regelmatig in de publiciteit. Eind november kende Nyenrode hem een eredoctoraat toe.

Volgens Nyenrode ontving hij de eretitel omdat hij 'in enkele decennia een zeer succesvolle beursgenoteerde internationale handelsonderneming heeft uitgebouwd' en wegens zijn 'inspanningen op het gebied van liefdadigheid'.

Conflicten

Twee maanden later volgde een domper op de feestvreugde, toen NRC Handelsblad een miljoenenconflict rond de exploitatie van Iraanse marmermijnen beschreef. Volgens een voormalige zakenpartner poogde Blijdorp hem onder meer via een lastercampagne en inschakeling van het Openbaar Ministerie op een zijspoor te zetten.

Afgelopen zaterdag stelde een trits andere ex-zakenpartners in een vervolgverhaal dat zij zakelijk door Blijdorp kapot zijn gemaakt. De ondernemer liet de krant via advocaten weten zich niet in het geschetste beeld te herkennen. Zijn advocaat Egbert Vroom bevestigt dat tegenover RTL Z.

Omstreden parallelhandel

Hoe dan ook, de verhalen over diens vermeende handelspraktijken doen vraagtekens rijzen bij de keuze voor Blijdorp als ontvanger van een prestigieus eredoctoraat.

Die keuze was al opmerkelijk, gezien de manier waarop de ondernemer rijk is geworden. Zo hield hij zich decennialang bezig met omstreden parallelhandel, waarbij merkartikelen in 'arme' landen worden ingekocht, om ze in 'rijke' landen met winst te kunnen doorverkopen.

Dergelijke handel wordt door producenten van A-merken, van bijvoorbeeld sigaretten, drank en parfums, vaak tandenknarsend aangezien. Soms grijpen zij ook in. Zo procedeert whiskymaker Jack Daniel's al twintig jaar tegen dochterbedrijven van B&S, die inmiddels zijn veroordeeld tot fikse schadevergoedingen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Ruzie over container vol condooms biedt inkijkje in schimmige parallelhandel

Volgens NRC zou Blijdorp bovendien met een zakenpartner ook decennialang hebben geïnvesteerd in prostitutiepanden in de Groningse binnenstad.

Prominente voorgangers

Het is dus de vraag of Blijdorp, uit alle honderden succesvolle ondernemers die Nederland rijk is, de meest logische keuze was voor een eredoctoraat.

In het verleden kende Nyenrode die toe aan prominente figuren als Nelson Mandela, Bill Gates en Wim Kok en succesvolle ondernemers als Albert Heijn en Joop van den Ende.

Dubbele petten

Een bijzondere rol bij de toekenning aan Blijdorp speelde hoogleraar marketing aan Nyenrode Kitty Koelemeijer. Zij sprak tijdens de uitreiking de zogenoemde laudatio (lofrede) uit op de eredoctor.

Tegelijk is zij ook commissaris bij Blijdorp's bedrijf B&S. Die functie, die zij sinds 2018 vervult, leverde haar vorig jaar volgens het meest recente jaarverslag 56.000 euro op. Dit jaar is de beloning verhoogd tot 60.000 euro, ruim anderhalf keer een modaal jaarsalaris.

Ook is Koelemeijer directeur van het Center for Marketing and Supply Chain Management van Nyenrode. Volgens de universiteit wordt over de voorgedragen kandidaten voor een eredoctoraat beslist door een 'collectief en onafhankelijk beraad van de directeuren van de expertisecentra'. Als een van die directeuren had Koelemeijer dus in principe moeten meebeslissen.

Vragen onbeantwoord

De vraag of Nyenrode geen bezwaar zag een eredoctoraat te verlenen aan een ondernemer met een bekend verleden in de parallelhandel blijft door de universiteit onbeantwoord.

Op de vraag hoe de universiteit de toekenning van het eredoctoraat beschouwt in het licht van de recente artikelen over zijn vermeende handelspraktijken en investeringen in prostitutiepanden, volgt evenmin een antwoord. Ook op vragen over de rol van Koelemeijer bij de selectie en toekenning wil Nyenrode niets kwijt.

Nyenrode beantwoordt alleen de 'voor de universiteit relevante vragen'. Nyenrode beantwoordt alleen de 'voor de universiteit relevante vragen'.

Nyenrode stuurt na anderhalve dag radiostilte alleen 'een statement',  waarin woordvoerder Erik van der Liet slechts 'de voor Nyenrode relevante vragen' beantwoordt. Van der Liet voegt toe het daarbij te zullen laten, en neemt vervolgens dagenlang zijn telefoon niet meer op.

Uitspreken lofrede

Ook hoogleraar Koelemeijer onthoudt zich van commentaar op haar rol bij de toekenning van het eredoctoraat aan de grootaandeelhouder van het bedrijf waar zij – met hem - in de raad van commissarissen zit.

Zij wil niet zeggen of zij degene is die Blijdorp heeft voorgedragen of heeft meebesloten over de toekenning van het eredoctoraat.

Evenmin wil zij kwijt of zij het niet bezwaarlijk vond om als betaald commissaris van B&S de lofrede tijdens de plechtigheid uit te spreken. "Ik moet je doorverwijzen naar Nyenrode. Ik ben geen woordvoerder", appt zij kortaf.

Geen tegenprestatie

Nyenrode stelt dat Blijdorp zijn eredoctoraat niet te danken heeft aan een donatie. Volgens de verklaring van de universiteit is aan de toekenning van de eretitel 'geen enkele vorm van (financiële) tegenprestatie' verbonden.

Daarmee is echter niet gezegd dat Blijdorp - of aan hem gelieerde bedrijven of stichtingen - los van het eredoctoraat niet toch een schenking heeft gedaan ten gunste van de universiteit.

Geen donatie

Na aandringen op meer duidelijkheid volgt uiteindelijk een tweede mail, waarin de woordvoerder stelt dat er 'geen donatie is gedaan door Blijdorp c.s. aan Nyenrode'. Van der Liet: "Ik heb dit nu meerdere keren nagevraagd en dit heeft niets opgeleverd."

Blijdorp laat via zijn advocaat Vroom weten zelf geen commentaar te willen geven, en dat vragen door de advocaat 'bekeken' zullen worden. Op de vraag of het klopt dat hij direct of indirect geen donatie ten gunste van Nyenrode heeft gedaan, volgt geen antwoord.

Commissariaat bekend

Volgens Nyenrode waren de dubbele petten van hoogleraar Koelemeijer als betaald commissaris van B&S, die als directeur van het Center for Marketing moest oordelen over de toekenning van het eredoctoraat en bij de uitreiking de lofrede uitsprak, geen bezwaar.

"Het is ons bekend dat Kitty Koelemeijer commissaris is bij B&S Group. Hiermee is rekening gehouden bij de toekenningsprocedure."

Nyenrode geeft ten slotte ook geen antwoord op de vraag of de universiteit overweegt om het eredoctoraat van Blijdorp in het licht van de huidige negatieve publiciteit in te trekken.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Nyenrode zet hoogleraar aan de dijk na band fraudeverdachten

Meer ongemak rond eredoctoraten Nyenrode

Ter gelegenheid van bijzondere momenten, zoals lustrums, verlenen universiteiten soms een eredoctoraat aan personen die een uitzonderlijke prestatie hebben geleverd. Dat kan zijn voor academische prestaties, maar bijvoorbeeld ook voor een uitzonderlijke inzet op maatschappelijk of politiek gebied.

Bij universiteit Nyenrode leidden eredoctoraten al eens eerder tot ongemak. Zo zorgde de toekenning aan supermarktondernemer Albert Heijn begin jaren negentig voor rumoer.

Als protest tegen de verloedering van het universitair onderwijs wilden enkele academici destijds hun eigen doctorstitel inleveren. Volgens hen had Heijn de eretitel ontvangen omdat diens supermarktbedrijf Ahold een leerstoel financierde.

Een geplande toekenning aan Cor Boonstra zou op de valreep niet zijn doorgegaan nadat de voormalig Philips-topman in 2001 in opspraak raakte door een voorkennisaffaire. "Er zou mij nog een eredoctoraat worden uitgereikt door Nyenrode", zei Boonstra daar zeven jaar later over in De Volkskrant. "Nooit meer iets van gehoord."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore