Risicovol voor banken

Staat je spaargeld straks bij de centrale bank? 'Maakt bankrun makkelijker'

30 april 2021 07:27 Aangepast: 30 april 2021 10:20
In 2025 kan je waarschijnlijk ook geld stallen bij de Europese Centrale Bank. Beeld © ANP

Een deel van je spaargeld niet meer stallen bij de gewone bank, zoals Rabobank of ABN Amro, maar bij de centrale bank. Over vier jaar kan het waarschijnlijk. En dat is niet zonder risico voor banken.

Stel je voor: een deel van je spaargeld staat bij je eigen bank, bijvoorbeeld ING. En een ander deel staat bij de ECB: de Europese Centrale Bank. Rente krijg je er niet voor, maar het is wel een veilige haven. Het gaat immers om een centrale bank, en die kan niet omvallen.

Ergens in de komende maanden wordt er in Europa een knoop doorgehakt: gaan we door met het onderzoeken van die 'digitale euro', zoals het project wordt genoemd, of niet. Euro's zijn nu vaak ook al digitaal, maar zouden dus vooral ergens anders kunnen worden 'opgeslagen'.

Groen licht

Volgens econoom Teunis Brosens, die voor grootbank ING de laatste ontwikkelingen rond het project volgt, is de kans groot dat er groen licht komt. "Bij de ECB is er een grote motivatie om hiermee door te gaan."

De centrale bank neemt wel de tijd: de lancering is er op zijn vroegst in 2025. Particulieren en ondernemers zouden daarna, wanneer ze dat zouden willen, geld kunnen stallen bij de ECB. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

ECB onderzoekt digitale euro: tegenhanger van cryptomunten

Facebookmunt

Europa is niet de enige. In China en in Amerika hebben ze vergelijkbare plannen. De Chinezen doen zelfs al experimenten in de praktijk met hun 'digitale yuan'. Reden? Al deze grootmachten willen graag een tegenwicht bieden aan Facebook, dat later dit jaar haar eigen cryptomunt Diem (voorheen: Libra), gaat lanceren.

"Facebook telt 2,8 miljard gebruikers. Diem heeft dus een serieuze kans om een succes te worden. Misschien wel succesvoller dan de bitcoin", aldus Brosens. Een flinke concurrent voor het 'gewone geld' dus.

Strijd tussen landen

Daarnaast speelt er nog iets anders: een muntenmachtsstrijd. Op dit moment is de dollar de belangrijkste munt in het internationale betalingsverkeer. Als groot bedrijf of belegger met veel geld kun je eigenlijk niet om de dollar heen. Dat levert de Amerikanen een hoop macht op.

China en Europa willen graag dat hun munt ook een belangrijke positie krijgt. En met een digitale yuan of euro zou dat misschien kunnen lukken.

Anders dan de bitcoin

Het nieuwe centrale bankengeld lijkt overigens maar vrij weinig op die andere digitale munt: de bitcoin. Alleen al het feit dat de digitale euro van de ECB zelf zou komen geeft al aan hoever het van de bitcoinwereld afstaat. Fans van bitcoin zijn juist blij dat er bij hun cryptomunt geen enkele centrale bankier aan te pas komt.

Maar er is wel een overeenkomst. Bij bitcoin is er een centraal kasboek, de blockchain, waar alle transacties worden bijgehouden. Dat is technologie en geen bedrijf of overheid. Je hebt in principe geen bank meer nodig om geld ergens te stallen of over te maken.

Risico's

Bij een digitale euro zou je als consument of ondernemer ook de gewone bank kunnen omzeilen en je geld kunnen stallen bij de ECB. In tijden van crisis kan dat een veilig gevoel geven: een centrale bank valt immers niet om.

Maar daar kleven ook risico's aan. Het geld wordt namelijk ook ergens weggehaald: bij de commerciële banken. Als er weer een bankencrisis is, zou het zomaar kunnen dat veel mensen hun geld daar willen weghalen en dat een bank bijna omvalt.

Brosens: "Een bankrun kan nu ook plaatsvinden. Je kan geld gaan pinnen of geld naar een andere bank overmaken. Alleen wordt het met een rekening bij de ECB weer makkelijker."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Banken bereiden zich voor op coronaklap

Limiet

Om dat te ondervangen wordt door de ECB gesproken over de mogelijkheid van een limiet. Dat je bijvoorbeeld maximaal 3000 euro mag stallen bij de centrale bank.

Brosens is bang dat dat in tijden van crisis moeilijk standhoudt. "Mensen gaan dan toch zeggen: 'Ja hallo, die limiet moet weg, ik wil mijn geld veilig hebben'. Dat legt veel druk op de centrale bank en kan een gevaarlijke dynamiek opleveren." Een oplossing daarvoor heeft Brosens nog niet gehoord.

Inloggen bij de ECB?

Beter van niet dus, die digitale euro? Dat wil Brosens dan ook weer niet zeggen. Het is niet aan banken om te zeggen of dit er wel of niet moet komen. Wel om op de risico's te wijzen, zegt de econoom. 

Risico's of niet, de kans is groot dat de wereld straks, naast cryptovaluta en munten van techbedrijven, meerdere digitale munten van centrale banken telt. Maar dat betekent niet dat we straks ook gaan inloggen bij de centrale bank.

Digitale portemonnee

Grote kans dat je bij je gewone bankrekening straks ook een digitale portemonnee hebt waarin je het geld kunt zien dat bij de ECB staat.

Anders zou de centrale bank namelijk ook een goedwerkende app moeten bouwen waarop alle Europeanen kunnen inloggen, een klantenservice moeten opzetten en controle moeten uitvoeren op witwassen. Al die taken blijven waarschijnlijk gewoon bij banken en andere private partijen liggen, aldus Brosens.

RTL Z First Nieuwsbrief

Schrijf je in voor de Z First nieuwsbrief

Wil jij elke ochtend als eerste op de hoogte zijn van wat er speelt op economisch gebied? Schrijf je dan nu in voor de Z First nieuwsbrief

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van