30 keer strafontslag

De activiteiten van criminele douaniers: drugssmokkel, fraude en wapenbezit

04 juli 2020 08:16 Aangepast: 04 juli 2020 10:00
Een arrestatieteam van de Douane bij een inval in Vlaardingen in juni 2020. Beeld © ANP

Ambtenaren van het ministerie van Financiën, de Douane en de Belastingdienst hebben zich vorig jaar honderden keren schuldig gemaakt aan gedrag dat niet door de beugel kan. In dertig gevallen was het zo erg dat de ambtenaar op staande voet werd ontslagen. 

Zeven keer werd voorwaardelijk ontslag opgelegd en nog eens zeven contracten werden niet verlengd door integriteitsschendingen, blijkt uit het overzicht dat minister Wopke Hoekstra vlak voor het zomerreces naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Bij de betrokken overheidsdiensten werken 32.775 mensen.

De verhalen achter die cijfers liegen er niet om, valt te lezen in een overzicht van de ergste casussen dat de minister heeft meegestuurd. Het overzicht is gemaakt na een Wobverzoek van de researchredactie van RTL Nieuws.

Bij de Douane, die ervoor moet zorgen dat er geen drugs, wapens en andere contrabande het land wordt binnen gesmokkeld, vlogen enkele medewerkers gierend uit de bocht. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Douanier die containers met cocaïne doorliet veroordeeld tot 14 jaar cel

Hulp bij drugssmokkel

In plaats van dat zij zorgden dat er geen drugs het land inkomt, waren drie douaniers juist betrokken bij de smokkel van drugs. Dankzij hun toegang tot de controlesystemen van de Douane konden ze partijen drugs ongemerkt het land binnen laten smokkelen. 

Toegang tot de systemen wordt ook op andere manieren misbruikt, blijkt uit het ontslag van een andere douanier die de valse belastingaangifte van mensen stiekem goedkeurde. 

Een douanier loog tegenover de werkgever over het feit dat hij meerdere veroordelingen achter z'n naam heeft staan en had verboden wapens in zijn bezit. Hij (of zij) is niet de enige die de aandacht van het Openbaar Ministerie op zich gevestigd heeft op verdenking van criminele praktijken. 

Contacten met criminelen

Vorig jaar werd ook een douanier ontslagen omdat hij meer geld had dan logisch was met zijn ambtenarensalaris. Dat hij een - onder criminelen geliefd - versleuteld telefoontoestel had en veel contact met andere van corruptie verdachte collega's deed zijn zaak ongetwijfeld geen goed. 

De zaak lijkt erg op die van een collega, die ook niets wilde zeggen over de herkomst van zijn vermogen en de reden dat hij een versleutelde telefoon had. De man kwam ook buiten werktijd op de zaak, zonder dat hij daar een goede uitleg voor had. Het OM verdenkt hem van criminele activiteiten. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Douane torpedeerde onderzoek naar corruptie eigen medewerkers

Onoorbare praktijken

Een medewerker van de Belastingdienst bleek het niet zo nauw te nemen met de goede zeden. Hij gebruikte zijn bedrijfscomputer voor 'privédoeleinden', wat overigens al niet mag, en die bleken ook nog eens maar moeilijk te verenigen met het werk.

Op z'n computer stond namelijk 'inhoud van onoorbare aard'. Wat dat was, wil woordvoerder André Karels van het ministerie van Financiën vanwege privacyredenen niet uitleggen, maar 'je kunt je er wel wat bij voorstellen'. Strafontslag was zijn deel. 

Fraude

Meerdere ambtenaren deden precies het tegenovergestelde van wat je mag verwachten van fiscusmedewerkers. Zij deden jarenlang onjuiste aangiftes. Zo gaf een medewerker bewust zijn buitenlandse vermogen niet op, waarmee hij zijn eigen werkgever om de tuin leidde. Alle sjoemelaars werden eruit gezet.

Twee medewerkers konden op zoek naar nieuw werk nadat zij gevoelige informatie lekten of misbruikten. "Betrokkene zette collega's aan tot oneigenlijk gebruik systemen van de werkgever, ging onzorgvuldig om met informatie van belastingschuldigen, met de dienstauto, de pas voor rittenadministratie en de rijkspas en weigerde de dienstauto, de zakelijke laptop, tablet en telefoon in te leveren", was het harde oordeel over een van hen. 

De ander deelde fiscale informatie met iemand van buiten de Belastingdienst, manipuleerde processen en hield zich ook nog eens bezig met illegaal belastingadvies.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Belastingdienst beloofde: geen straf voor ambtenaren om toeslagenaffaire

Milde straffen

En niets menselijks blijkt de belastingambtenaar anno 2020 vreemd. Een heel setje medewerkers werd berispt of kreeg kleine straffen omdat ze kleine fouten in hun aangiften maakten. Weer een ander bleek de drang niet te kunnen weerstaan om iets van een ander te pikken. Deze persoon kwam er mild vanaf, en werd slechts overgeplaatst.

Een ambtenaar bij wie een verboden wapen in huis werd gevonden na een (valse) melding dat er een wietplantage in zijn huis aanwezig zou zijn, had het ook slechter kunnen treffen. Hij werd gekort op zijn vakantie-uren.

Een medewerker van de Douane die dronken op het werk kwam en een andere keer niet kwam opdagen, werd alleen overgeplaatst. 

Liegen = ontslag

Toch is de Douane soms ook onverbiddelijk: twee werknemers die hun schulden meerdere keren niet op tijd betaalden, kregen de zak. Vanwege de belangrijke controlerende functie die de diensten hebben, zijn de regels voor eigen medewerkers en hun financiën extra streng. 

En dus was een collega die een valse belastingaangifte deed hetzelfde lot beschoren. Dat kwam ook vanwege een grote som cash geld waarvan hij niet kon uitleggen waar het vandaan kwam. Iemand anders ging meerdere keren in de fout met z'n belastingaangifte, zelfs nadat hij er een reprimande voor had gekregen. 

Het zich niet houden aan de gemaakte afspraken kwam ook een andere douanier op ontslag te staan. Hij trok zich niets aan van berispingen vanwege zijn losse omgang met het opnemen van verlof en het registreren van z'n werktijden. Toen hij er ook nog eens over loog, was de maat vol.

Een collega van hem moest op zoek naar een andere werkgever nadat hij werd betrapt op rijden zonder geldig rijbewijs in onder meer een auto van de zaak.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

FNV: 'afrekencultuur' Belastingdienst, angst bij medewerkers

Verziekte sfeer

Het overzicht van Hoekstra bevestigt ook het beeld van een 'afrekencultuur' bij de fiscus dat eind vorig jaar naar voren kwam uit een enquête van vakbond FNV. In totaal meldden zich vorig jaar 756 belastingmedewerkers bij de ongeveer zestig vertrouwenspersonen bij de overheidsdienst. Veel van de klachten gingen over pesten, roddelen en intimidatie door collega's. In 24 gevallen meldde iemand zich vanwege seksuele intimidatie. 

Er werd ook veel geklaagd over de werkdruk en het reilen en zeilen bij de Belastingdienst. Dat blijkt ook uit het aantal klachten dat betrekking heeft op het gedrag van leidinggevenden. Van de ruim zevenhonderd meldingen ging ongeveer de helft over iemands leidinggevende. De klagers voelen zich te veel op de vingers gekeken, bijvoorbeeld als ze ziek zijn maar ook over het gebruik van de auto van de zaak of het invullen van hun eigen belastingaangifte. 

Chefsache

Bij ruim 10 procent van de meldingen werd de directeur van de afdeling erbij gehaald, bijvoorbeeld omdat de klacht over een direct leidinggevende ging. In andere gevallen ging de klager om tafel met het management en andere direct betrokkenen. Ook zijn klagers soms doorverwezen naar bedrijfsmaatschappelijk werk. Het grootste deel van de meldingen is afgehandeld met een zogenaamd klankbordgesprek. 

Bij meer dan de helft van de meldingen was de kous daarna af. Voor 153 melders kreeg de zaak een vervelend einde. 53 medewerkers werden overgeplaatst, 47 klagers waren zo ontevreden over hoe met hun klacht werd omgegaan dat ze zich ziek hebben gemeld. Voor 32 personen werd de situatie er na hun melding alleen maar beroerder op, zeggen zij.

Zeven mensen namen ontslag, en nog eens veertien moesten vertrekken. Dat klinkt gek, maar de verklaring hiervoor is dat de vertrouwenspersoon er ook is voor werknemers die zelf de regels overtreden. 

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van