Weer op weg

Moet je baas zorgen voor een veilige reis naar werk? 7 vragen over je rechten

02 juni 2020 14:46 Aangepast: 02 juni 2020 17:15
Als je met het OV naar je werk reist, moet je een mondkapje op. Beeld © ANP

Niet iedereen voelt zich er prettig bij in coronatijd: in de metro of de trein reizen naar het werk. Moet een werkgever zorgen voor ander vervoer? Of je mondkapje betalen? Zeven vragen over je rechten beantwoord.

Nederlanders lijken langzaam wat meer naar de werkvloer te gaan, blijkt uit cijfers van Google. En dus wordt het ook drukker op de weg en in het openbaar vervoer.

Wat moet je baas voor je regelen als het om die reis gaat en wat is je eigen verantwoordelijkheid? Wij vroegen het aan Pascal Besselink, arbeidsjurist bij juridisch dienstverlener DAS.

Stel ik moet weer naar het werk, maar wil liever niet met reizen met het openbaar vervoer. Moet mijn werkgever daar een oplossing voor vinden?

"In principe ben je als werknemer zelf verantwoordelijk voor de wijze waarop je naar het werk komt. Maar daarnaast is er ook zoiets als goed werkgeverschap. Als je grote bezwaren hebt tegen reizen in het openbaar vervoer, dan mag je wel van je werkgever verwachten dat hij of zij met je in gesprek gaat. Is er bijvoorbeeld alternatief vervoer mogelijk? Of kan je toch niet nog even thuis blijven werken?"

"Als je bij een risicogroep behoort of je bent zwanger, dan heeft een werkgever een nog grotere verantwoordelijkheid om daarin mee te denken. Maar heeft je werkgever echt voldoende argumentatie – je werkt op een kritische afdeling, het werk kan niet thuis worden gedaan – dan moet je komen en zelf voor vervoer zorgen."

Ik reis liever met de auto dan met het openbaar vervoer. Moet mijn werkgever dan nu de reiskosten van de auto vergoeden? Of een elektrische fiets betalen?

"Een wettelijk recht op reiskostenvergoeding bestaat niet. Maar vaak worden die reiskosten wel door werkgevers vergoed. Meestal is vastgelegd wat je vergoed krijgt als je met de auto gaat en welk bedrag je krijgt bij openbaar vervoer. Die regeling kun je dus bekijken. Had je überhaupt geen reiskostenvergoeding, dan kun je hem niet ineens opeisen."

"En wat betreft de elektrische fiets: sommige bedrijven maken de aanschaf van een fiets fiscaal aantrekkelijk, of ze bieden een bijdrage aan. Als dat niet zo is, kun je er natuurlijk om vragen, maar je hebt er niet per se recht op."

Gaat mijn werkgever betalen voor mijn mondkapje(s)?

"In principe niet, maar sommige werkgevers doen het wel. Rijksambtenaren bijvoorbeeld krijgen twee mondkapjes per reis vergoed: eentje voor de heenreis en eentje voor de terugreis."

"Maar wettelijk gezien ben je zelf verantwoordelijk voor de wijze waarop je naar het werk komt. Daar hoort het mondkapje ook bij. Je kunt uiteraard wel om een bijdrage vragen, maar daar heb je officieel geen recht op."

Lees verder onder de video. 

De premier heeft gezegd: reis zoveel mogelijk buiten de spits. Kan mijn werkgever dan toch van me vragen in de spits te reizen?

"Je werkgever mag van je verlangen dat je op de gebruikelijke tijden je werk komt verrichten. Als dat tussen 8.00 en 17.00 uur is, ben je misschien wel genoodzaakt om in de spits te rijden. Zeker als je werkgever goede argumenten heeft waarom je er op die tijdstippen moet zijn. Maar als jij aangeeft dat je je werk ook goed kan doen tussen 10.00 en 19.00 uur, dan kun je daar zeker over in gesprek met je werkgever."

Stel, het is te druk in de trein en ik mag of wil niet instappen. Daardoor ben ik te laat op het werk. Kan mijn werkgever me daarop aanspreken?

"Je bent als werknemer verplicht om op tijd op het werk komen. Daar kan je werkgever je wel op aanspreken. Maar in dit geval staat de werknemer ook sterk. Als werknemer kun je heel goed aangeven dat wel in een drukke trein instappen gezondheidsrisico’s met zich meebrengt. Niet alleen voor jou zelf, maar ook voor collega's. Want als je ziek wordt, kan de rest ook ziek worden. Goed werkgeverschap is dat je daar rekening mee houdt."

Ik werk voorlopig nog (veel) thuis. Kan mijn werkgever mijn lease-auto van me afpakken?

"Dat hangt af van wat er in de lease-overeenkomst staat. Vaak staat erin dat als je lang geen gebruik maakt van de auto, bijvoorbeeld wegens ziekte, de werkgever hem in mag nemen. Maar wat daarnaast ook van belang is, is of die leaseauto ook privé gereden mag worden." 

”Dan is het ook een arbeidsvoorwaarde en die mag niet zomaar afgepakt worden. Neem je dan een lease-auto weg, wordt er feitelijk ook een stukje loon ingevorderd; je levert immers een stukje loon in om de auto ook privé te kunnen rijden. Wil je werkgever de auto toch innemen, dan kun je in elk geval een vergoeding vragen."

Ik werk zelf in het OV, en kan dus niet thuiswerken. Ik voel me onprettig bij de drukte die toeneemt. Wat zijn mijn rechten?

"Elke werkgever, ook bijvoorbeeld de NS, heeft de plicht te zorgen voor een veilige en gezonde werkplek. Dat doet de NS ook wel: er zijn mondkapjes en er moet afstand worden gehouden. Alleen je onprettig voelen is in elk geval onvoldoende argumentatie. Je zal eerst moeten aantonen dat je werkgever die gezonde werkomgeving niet biedt. En dat aantonen is nog niet zo gemakkelijk."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore