Personal finance

Geen wedstrijden, geen inkomen: corona raakt topsporters financieel

09 april 2020 12:05 Aangepast: 14 mei 2020 09:36
Marleen van Iersel met haar beachvolleypartner Joy Stubbe. Beeld © Pim Waslander

De ene dag ben je aan het trainen op de praias van Brazilië. De andere dag zit je halsoverkop in het vliegtuig terug naar Nederland. Zo kwam er uit het niets een einde aan het seizoen dat eigenlijk nog moest beginnen voor beachvolleyster Marleen van Iersel. Sportief gezien - de Olympische Spelen waren in het vizier - niet alleen een drama. Ook financieel. Haar inkomen is volledig opgedroogd.

Van Iersel, getrouwd en moeder van een zoontje van 2,5 jaar oud, is hoofdkostwinner. Sponsoren als DELA, TEAMKPN Sportfonds en TUI zorgen dat Van Iersel en haar volleypartner Joy Stubbe de hele wereld kunnen overvliegen om te trainen en aan wedstrijden mee te doen.

"Maar voor het eigen inkomen zijn we echt afhankelijk van toernooien en het prijzengeld", vertelt Van Iersel. "Als toernooien wegvallen, valt voor ons een jaarinkomen weg."

Hoe verdient een sporter geld?

Er zijn simpel gezegd twee soorten topsporters. Aan de ene kant heb je sporters die in dienst zijn van een club of team, zoals bijvoorbeeld voetballers en wielrenners. Zij krijgen als werknemer een salaris en kunnen daar bovenop nog geld verdienen via eigen sponsors. Deze sporters lopen, nu de sport stilligt, het risico dat ze ontslagen worden of dat contracten niet worden verlengd.

Aan de andere kant zijn er sporters die als een soort freelancer hun sport beoefenen, zoals tennissers, dressuurruiters en dus ook beachvolleyers. Zij hebben meerdere manieren om geld te verdienen, zoals start-, en prijzengelden, sponsors, het geven van clinics of het stipendium. 

Dat is een soort uitkering, die ze kunnen krijgen via sportkoepel NOC-NSF. Dat gaat, afhankelijk van de leeftijd, om maximaal 2500 euro per maand.

Inkomsten weggevallen

Vooral voor die laatste groep wordt de coronacrisis een financieel probleem, verwacht sportersvakbond NL Sporter. Omdat wedstrijden niet meer gespeeld kunnen worden, valt er geen geld meer te verdienen met deelname. Het geven van vaak lucratieve clinics kan ook niet meer.

En lang niet iedere topsporter heeft recht op een stipendium. Dat is alleen voor sporters met een A- of HP-status. Die status krijg je pas als je bij de beste acht van de wereld hoort of daar dichtbij bent. Ook Van Iersel krijgt geen stipendium. Omdat er nu geen wedstrijden zijn, kan ze zo'n A-status ook niet behalen.

Deelname aan de Olympische Spelen levert overigens geen geld op, dus nu de Spelen zijn verschoven, doet dat niet veel af aan de inkomsten, laat NOC-NSF weten.

Sporters kunnen wel sponsordeals mislopen. De sponsordeals van Van Iersel zouden na deze Olympische Spelen aflopen. Ze zijn nu in gesprek om deze te verlengen, maar de kansen daarop zijn klein. De Nederlandse Volleybalbond heeft in ieder geval wel al aangegeven de dames te gaan ondersteunen waar mogelijk richting de Spelen van 2021.

Topsport is geen vetpot

Wie denkt bij topsport aan salarissen zoals Max Verstappen en Lionel Messi ze verdienen heeft het mis. Van alle sporters met een topsportstatus gaf vorig jaar 28 procent aan te leven van een minimum inkomen. Het gaat dan om ongeveer 15.000 euro. 40 procent zegt beneden modaal te verdienen. Slechts 8 procent verdient naar eigen zeggen bovenmodaal.

Niet zo gek dus dat net iets meer dan de helft van al de topsporters naast de sport nog werkt, studeert of onderneemt.

Groot verschil in sponsorinkomsten

Nu de inkomsten uit de sport opdrogen, zijn die sponsors juist des te belangrijker, ziet sportmarketeer Bob van Oosterhout. Ruim een vijfde van alle topsporters vult zijn of haar inkomen aan met sponsorgelden, blijkt uit onderzoek. Maar de verschillen tussen die sponsorinkomsten zijn groot, zegt Van Oosterhout.

De grote, bekende Olympische namen kunnen 'commerciële bedragen uit de markt halen die soms tussen de 100.000 en 200.000 euro of nog hoger liggen'. Dat zijn individuele sporters die veelvuldig voorbij komen in reclameblokken op televisie. "Maar dat is het topje van de ijsberg."

"Het merendeel van de sporters kan met pijn en moeite tussen de 5000 en 15.000 euro per jaar bij elkaar halen." Het gaat dan bijvoorbeeld om bevriende ondernemers uit dezelfde woonplaats. "Een heel groot gedeelte van die sponsors zijn mkb'ers. Mijn verwachting is dat daar de klappen gaan vallen."

Sponsorinkomsten kunnen wegvallen

Toch ziet Van Oosterhout nog niet dat sporters nu massaal hun sponsor kwijtraken. "Daar is het nog te vroeg voor. Bedrijven zijn op dit moment vooral bezig om het hoofd boven water te houden." Die hebben nog geen tijd gehad om over sponsordeals na te denken.

Maar dat gaat mogelijk wel gebeuren, denkt de sportmarketeer. Hij verwacht dat de totale sponsorgelden met 30 procent kunnen zakken. Niet alleen omdat de bedrijven zelf geraakt worden door de coronacrisis, maar ook omdat de tegenprestatie wegvalt. Er zijn immers geen wedstrijden meer waar het bedrijfslogo groot in beeld komt.

'Sporter is opportunistisch'

Hoewel sporters hun inkomen zien wegvallen, krijgt de sportersvakbond nog relatief weinig meldingen van sporters in de problemen. Waarschijnlijk omdat ze denken dat deze situatie van korte duur is.

Directeur Adam Bakker vindt dat een opportunistische gedachte. Hij denkt dat de coronacrisis juist voor financiële problemen op de lange termijn gaat zorgen, omdat sponsors afhaken.

Bakker roept sporters en sportbonden dan ook om zich te melden bij de vakbond, zodat die het probleem beter kan aankaarten bij de politiek. "Moet er niet een noodvoorziening komen vanuit het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en NOC-NSF, zodat er extra geld naar de sporters gaat", vraagt sportjurist van de vakbond Hetteke Frima zich af.

Financiële hulp

NOC-NSF heeft zelf al een bedrag tussen de 4 en 5 miljoen euro opzij gezet voor sportverenigingen en bonden die te maken krijgen met betalingsproblemen. De sportkoepel hoopt dat het kabinet ook geld in dit fonds wil stoppen.

Sporters zelf kunnen, als ze als zzp'er staan ingeschreven bij de KvK, in ieder geval aanspraak maken op de 1500 euro uit de Tozo-regeling. Ook Van Iersel heeft zich hiervoor aangemeld.

Verder is de bijstand het enige vangnet voor hen, zegt Bakker. Dat is verre van ideaal, want wie bijstand ontvangt moet voldoen aan een sollicitatieplicht. En wat moet een sporter met een andere baan? "Er moet juist getraind worden."

Lastig trainen

Voor Van Iersel is trainen lastiger dan ooit. In de eigen tuin probeert ze met krachttraining iets van haar vorm op peil te houden. Maar volleyen zit er niet meer in. "Alle faciliteiten zijn dicht en je mag niet meer in groepjes van meer dan drie bij elkaar komen", vertelt Van Iersel.

Dan wordt beachvolley, twee tegen twee, lastig. "Dit kan nog maanden duren. Het is niet te doen om op hetzelfde niveau te blijven. Je gaat sowieso achteruit."

RTL Z is verhuisd

RTL Z is verhuisd. Wil je niets missen van onze laatste artikelen, video's, koersen en uitzendingen? Check RTLNieuws.nl/economie of download de RTL Nieuws-app (Android / iOS). Zie je daar!

Je kunt ons verder blijven volgen via Facebook, TwitterInstagram, LinkedIn en YouTube.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore