Menu Zoeken Mijn RTL Nieuws

25 april 2017 05:45

Jumbo: het zwarte schaap onder de familiebedrijven

Hella Hueck is freelance journalist en werkt onder meer voor Omroep WNL en RTL Z. 

Roep het woord 'familiebedrijf' en heel Nederland begint te kirren.  Familiebedrijven zijn samen goed voor een omzet van 343 miljard en daarmee zijn ze 'de ruggengraat voor de Nederlandse economie'.

Hier past geen sprinkhanengedrag of korte termijn bejag; familiebedrijven hebben 'meer oog voor de lange termijn'. Ook ik heb een zwak voor de families vol Hollands Trots zoals Swinkels (Bavaria), Fentener van Vlissingen en Van Oord. Maar in elke familie loopt ergens een zwart schaap rond.  Zoals de familie Van Eerd uit Veghel van Jumbo.

Gisteren werd bekend dat Jumbo de vakbonden buiten spel zet bij een al lang slepend conflict over arbeidsvoorwaarden in de distributiecentra.

Volgens Debbie van Leiden, bestuurder FNV Handel, is het poldermodel bij Jumbo ver te zoeken op dit moment: "Het is overduidelijk dat dit dictaat van CEO Frits van Eerd zelf komt. Hij duldt geen tegenspraak, niet van zijn werknemers en al zeker niet van de bonden." 

Jumbo gaat er al langer met gestrekt been in. Tijdens de Paasstaking van distributiemedewerkers probeerde Jumbo volgens de vakbonden de staking te breken door Polen in te zetten. Dat is in strijd is met het wettelijk vastgelegde 'onderkruipersverbod'.

Op 10 april verhoogde Jumbo-topman Frits van Eerd de lonen van zo'n 3000 distributiemedewerkers eenzijdig met 1,5 procent. Dat klinkt sympathiek! Frits strijkt over zijn hart en geeft wat geld erbij. Maar de vakbonden stonden voor een verhoging van 2,5 procent. Dat is in deze tijd waarin de economie weer wat aantrekt geen onredelijke eis.

De verwachting is dat álle Nederlanders er gemiddeld 2,5 procent op vooruitgaan dit jaar. Bovendien loopt de inflatie de laatste tijd weer op - de afgelopen maanden tussen de 1,1 procent en 1,8 procent. Dus onderaan de streep merken de distributiewerknemers er niet eens zoveel van.

De medewerkers van Jumbo krijgen steun uit onverwachte hoek: zelfs de president van De Nederlandsche Bank, Klaas Knot, blijft volhardend pleiten voor meer loonstijging. Hij pookte afgelopen vrijdag de vakbonden op harder in te zetten om wat geld erbij voor werknemers. "De inzet van de bonden zou wel wat meer gericht mogen zijn op loonstijgingen, in plaats van op heel veel kleinere dingen." 

Jumbo wil op meer fronten voor een dubbeltje op de eerste rang zitten. Het jaarverslag van Jumbo geeft hoog op over zijn 'every day low cost' organisatie.  Dat betekent dat ook bij leveranciers de duimschroeven aangedraaid worden. Ik sprak een paar maanden terug uitgebreid met een ondernemer die zijn producten aan Albert Heijn en Jumbo verkoopt. Volgens de ondernemer (die helaas anoniem wil blijven) is Jumbo de afgelopen jaren  dwingender geworden in zijn onderhandelingen.

"Het was altijd warm en goed zakendoen. Maar het is helemaal niet leuk meer." De ondernemer gaat een keer per jaar met supermarkten om de tafel om nieuwe inkoopcontracten af te sluiten.

"Het stuit me tegen de borst dat je dan moet betalen om jouw product in de folders terug te zien. Een folderbijdrage van 50.000 euro is niet ongebruikelijk. Maar dat is tegenwoordig bij iedereen zo. Bij Jumbo gaan ze veel verder. Zij beloven de klant de goedkoopste te zijn. Maar zelf inleveren aan marge, daar doen ze niet aan."

"Of ik het dan voor 10-15 procent minder kan. Ik ga nog liever de vuilnisbakken langs dan dat ik dat doen. Ik doe daar niet aan mee. Onderaan de streep hou je dan niets meer over. Maar bedrijven die het een beetje moeilijk hebben gaan daarin mee. Die zijn bang. Bij Albert Heijn zijn de onderhandelingen ook scherp. Maar daar gebeurt wat. Die willen met je samenwerken, nieuwe dingen doen. Dan krijg je er wat voor terug."

Of de familie Van Eerd, een van de grootste werkgevers van Nederland, voor zichzelf ook aan 'low cost'  salarissen doet is helaas niet te zeggen. Het bedrijf is niet beursgenoteerd en is niet verplicht salarissen of bonussen te rapporteren. En vrijwillig doen ze het niet.

Van Albert Heijn weten we dat het basissalaris van de CEO er afgelopen jaar met 1,75 op vooruit is gegaan naar 1 miljoen euro. Die transparantie leidde een paar jaar terug nog tot ophef op de aandeelhoudersvergadering van Ahold toen vakkenvuller Soufian tot de conclusie kwam dat hij 299 jaar moest werken voor het salaris van de toenmalige topman Dick Boer

De Telegraaf schreef gisteren dat de actie van Jumbo laat zien hoe zwak de vakbonden staan. Leden lopen al jaren weg. Jonge werknemers of flexwerkwerkers voelen zich niet meer aangesproken. Allemaal waar. Maar nog veel schrijnender is het gebrek aan moreel leiderschap bij een van de rijkste families van ons land. Een arbeidsovereenkomst met de centrale ondernemersraad zal vast een lachertje zijn. Driekwart van de raden zegt z'n werk niet goed te kunnen doen. Ze komen met moeite aan nieuwe leden en de relatie met de Raad van Bestuur is vaak slecht. 

Eind mei zullen we de familie Van Eerd zien pochen met Max Verstappen. De coureur is dit jaar weer gestrikt voor de Jumbo Familiedagen. Een enorme publiciteitsstunt die positief moet afstralen op Jumbo. Hoeveel de sponsorovereenkomst het bedrijf kost wil Jumbo niet zeggen.

Ik heb het gevoel dat ze er in het distributiecentrum nog heel wat jaartjes voor moeten werken om zo'n bedrag bij elkaar te sprokkelen.