Ga naar de inhoud
Stephan Okhuijsen

Factcheck: is 'de autochtoon' binnenkort in de minderheid?

In het eerste kwartaal van 2017 was er geen sprake van natuurlijke bevolkingsgroei (groei als gevolg van geboorte en sterfte). De bevolking nam namelijk toe door migratie. 

Daarmee werd de discussie over de snelle verandering van de bevolkingssamenstelling van Nederland weer aangewakkerd. Niet alleen groeit de populatie met migratie-achtergrond (voorheen: allochtonen) door de immigratie, ze krijgen ook nog eens meer kinderen, zo klonk het. Sommigen riepen al: straks zijn de autochtone Nederlanders in de minderheid!

Dit vraagt toch om wat nuancering. Allereerst verandert Nederland al eeuwenlang regelmatig door instroom van buiten. "De" Nederlander is een zeer betrekkelijk begrip.

Meer migratie afgelopen 2 jaar

En dan nu de cijfers. Ja, natuurlijke groei neemt af en het migratiesaldo (immigratie minus emigratie) is de laatste 2 jaar hoog.

Thumbnail

De komst van Syrische vluchtelingen maakte vorig jaar maar liefst een derde van het migratiesaldo uit. Maar er zijn nog wat meer opvallende ontwikkelingen. Er kwamen meer Britten (2.000), meer Russen (3.400) en meer Italianen (2.600). Maar ook vertrokken er plots minder Nederlanders, het saldo lag 5.000 hoger dan de voorgaande jaren.

Daaruit blijkt al dat in de migratiestromen nogal diverse groepen zitten. Grofweg worden deze ingedeeld in westerse en niet-westerse burgers met een migratie-achtergrond. En die splitsen we weer uit in eerste generatie (geboren buiten Nederland) en tweede generatie (minstens een ouder geboren buiten Nederland). 

En ja dat heeft invloed op de bevolkingssamenstelling

Dat die immigratie (en de tweede generatie) een impact hebben op de samenstelling van de Nederlandse bevolking is duidelijk.

Thumbnail

Percentueel is het nog iets preciezer

Omdat de bevolking in die periode met ongeveer 4 miljoen is toegenomen, vertekend de vorige grafiek de ontwikkeling een beetje. Beter is het om te kijken naar de procentuele verdeling per jaar. Dan ziet het er zo uit.

Thumbnail

En zo is nu dus ruim 22 procent van de bevolking eerste of tweede generatie met een migratie-achtergrond. Daar is inderdaad sprake (geweest) van een toename.

Maar nog even over die baby's...

Kijkend naar het kindertal is het beeld sterk aan het veranderen.
Eerst bekijken we het in hoofdlijnen, autochtoon versus met migratie-achtergrond (1e en 2e generatie).

Thumbnail

Per vrouw zijn in een westers land ten minste 2,1 kinderen nodig om de bevolking op peil te houden. Duidelijk is dat alle groepen daar onder zitten en dat de trend bij de niet-westerse burgers met migratie-achtergrond dalende is.

Zo komen ook zij dichter bij het gemiddelde. Er is dus geen sprake van significante extra bevolkingsgroei in die groep door het meer krijgen van kinderen. Dat fabeltje kan de prullenbak in.

Het verschilt per groep

Echter, het is wel goed om nog wat nader in te zoomen. Als we kijken naar de drie grootste niet-westerse groepen (er zijn meer Duitsers dan Surinamers in Nederland) dan zien we de volgende verschillen.

Thumbnail

Met name bij de Marokkaanse vrouwen ligt het kindertal gemiddeld nog steeds een hoger. Maar ook daar is de daling al jaren gaande. Het duurt alleen wat langer voor ze rond het gemiddelde uitkomen.
Het is dus duidelijk dat niet het maken van kinderen maar de immigratie de grootste veranderingen in de bevolkingssamenstelling verzorgt.

Voor de komende jaren zal de samenstelling door een andere factor nog wel een tijdje veranderen. De generatie babyboomers gaat ons verlaten. En daar zitten relatief weinig burgers met migratie-achtergrond tussen. Maar zelfs dan blijft 'de autochtoon' in de meerderheid.

Volg Stephan op Twitter, of via zijn bedrijf datagraver.com.

Stephan Okhuijsen combineert ervaring in de ICT met datajournalistiek. Hij zet het nieuws en je wereldbeeld in (een ander) perspectief aan de hand van data.