Hella Hueck

Hoe je als rechtse rakker prima klimaatmaatregelen kan verdedigen

23 mei 2017 06:25

Klimaatverandering is altijd een thema voor 'linkse' partijen, 'rechts' moet er weinig van hebben. Ik heb het nooit goed begrepen. Er zijn zoveel 'rechtse' argumenten om verduurzaming van onze economie te versnellen. Natuurlijk willen we een betere wereld voor onze kinderen en kleinkinderen. Maar nu de groen-rechtse coalitie is geklapt wordt het tijd voor een lijstje andere, keirechtse argumenten!

Ik noem de belangrijkste.  

1. De Geopolitiek!

Niemand weet precies wat het woord precies betekent – maar je kan er op borrels veel indruk mee maken: de geopolitiek wordt steeds belangrijker! Nederland wordt, nu de Groningse gasvelden opraken, steeds afhankelijker van buitenlands gas. Dus moeten we het halen uit 'dubieuze regimes zoals Rusland en het Midden- Oosten' zoals de VVD het in z'n partijprogramma verwoordt.

Zo is de import van Russisch gas in vijf jaar tijd verdubbeld. Voor onze ruwe olie zijn we de laatste jaren iets minder afhankelijk van Poetin geworden. Maar toch: we importeren voor ruim 8 miljard euro (ruim 20 procent van alle olie-import) uit Rusland. De verwachting is dat als de nieuwe pijplijn Nordstream 2 is aangelegd, waar Gasunie een aandeel van 9 procent in heeft  – die afhankelijkheid nog groter wordt.

Thumbnail

Als we onafhankelijk en zelfvoorzienend willen zijn móeten we dus wel investeren in duurzame energie. Of de overheid daar met subsidies aan moet bijdragen – een heikel rechts punt – kom ik later op terug. 

2. Anticipeer op nieuwe immigratiestromen

"Als je denkt dat migratie een uitdaging voor Europa is door extremisme, wacht tot je ziet wat er gebeurt als er gebrek aan water is, gebrek aan voedsel of dat de ene etnische groep de andere uitmoordt om te kunnen overleven." John Kerry, 2015. 

Siego Alesana, z'n vrouw en twee kinderen zijn de eerste burgers die officieel een verblijfsvergunning hebben gekregen omdat ze 'klimaatvluchtelingen' zijn. Het gezin komt uit Tuvalu, een eiland in de Stille Oceaan. Ze vroegen op klimatologische gronden asiel aan in Nieuw- Zeeland omdat hun eiland over 30 tot 50 jaar waarschijnlijk verzwolgen zal zijn door stijgende zeespiegel

Maar goed – dit speelt zich af aan andere kant van de wereld dus waarom zouden wij ons daar druk om maken? 'Links' zou inzetten op empathie en Giro 555 acties maar voor 'rechts' is het argument: omdat de kans groot is dat 'klimaatvluchtelingen' onze kant opkomen.

Volgens dit rapport worden sommige gebieden in het Midden-Oosten en Afrika zó heet dat het ondraaglijk wordt om er te wonen. Een analyse van de G7 geeft het zelfde sombere beeld: door droogte, mislukte oogsten, gebrek aan water zullen mensen op een gegeven moment geen andere optie hebben dan op de vlucht te slaan.

"Nederland heeft slechts een klein aandeel in de wereldwijde uitstoot", schrijft de VVD in zijn verkiezingsprogramma. Dat klopt. China is de grootste vervuiler van de wereld, gevolgd door de VS, India en Rusland. Als we onze welvaartstaat willen beschermen tegen nieuwe, grote stromen immigranten is het belangrijk druk blijven houden op de verduurzaming in China.

Ten tweede zullen we onze eigen zaakjes op orde hebben als we anderen de maat nemen. En ten derde kunnen we bijdragen dat de armoede in Afrika niet verder toeneemt. De één ziet de oplossing in geboortebeperking in Afrika, de ander zegt dat Europa zelf een grotere rol moet spelen in het stabiliseren van voedselprijzen en investeringen in landbouwonderzoek en infrastructuur.

Echt 'liberaal' zijn beide voorstellen niet. De ene oplossing is wat betuttelend en lastig in de praktijk te brengen, de ander vraagt om een actieve overheid / Europese Unie. Maar je kan niet alles hebben.

3. Werk voor, niet tegen het bedrijfsleven

In Duitsland worden twee nieuwe windmolenparken gebouwd zonder ook maar 1 cent subsidie, Volvo trekt de stekker uit dieselmotoren en Van Beurden, topman van Shell, neemt klimaatontkenner Trump op de hak.

Het zijn mooie berichten dat de markt zelf verandering inzet. Maar in Nederland lijkt het of rechts de aansluiting met het bedrijfsleven verloren heeft. Er kan nog zoveel winst behaald worden met vooruitstrevende wetgeving.

Zoals Ed Nijpels het laatst verwoordde in Vrij Nederland: "Multinationals beklagen zich over de standpunten van de VVD. Die directeuren zijn geen marxisten, geen jongens van de linkse kerk, dat zijn mensen die kijken naar de economische realiteit, die kijken naar de positie van het bedrijfsleven en die hebben gewoon afscheid genomen van de fossiele economie. Een vooruitstrevend energie- en milieubeleid leidt tot economische groei, leidt tot banen, leidt vooral ook tot innovatie."

4. Geen subsidies!

Ja, dat zou écht liberaal zijn. Dus moeten we de subsidies op de landbouw stopzetten – een sector die een belangrijke invloed heeft op CO2-uitstoot.  We moeten de directe en indirect subsidie op fossiel stopzetten. Gaat toch al snel om een kleine 10 miljard euro volgens het IMF.

5. Wel subsidies!

Oké, het vorige punt is niet haalbaar omdat VVD anders de automobilist van zich vervreemdt en het CDA de boeren. Laten we dan niet al te principieel doen. Het is ook liberaal om als overheid een actieve rol te nemen als er nog onvoldoende markt is, zoals bij de energietransitie.

De VS, toch dé kapitalistische grootmacht bij uitstek, is daar een uitstekend voorbeeld van: We hadden geen Google, TomTom, Apple gehad als het ministerie van Defensie geen miljarden had geïnvesteerd in internettechnologie en satellieten in de ruimte.

Heeft de overheid de iPhone uitgevonden? Nee, natuurlijk niet. Maar wel de infrastructuur mogelijk gemaakt. Moeten we windmolens in windluwe gebieden meer subsidie geven dan in windrijke gebieden? Het klinkt absurd, maar er zit wel een gedachte achter

Kortom:  een ondernemende samenleving heeft een ondernemende overheid nodig. De echte vraag is niet óf een overheid moet investeren. Maar hoe de overheid snel evalueert en leert wat effectieve subsidies zijn. En accepteren – net zoals dat bij private investeerders en bedrijven gaat – dat niet elke investering succesvol is.