Hans de Geus

​Waarom ziet niet heel Nederland er zo uit?

27 juli 2018 15:58

Toen ik zo'n tien jaar geleden begon als commentator economie zag ik mijn kans schoon: ik zou eens flink een punt maken van de energietransitie. Ik was namelijk al sinds de eerste klas lagere school erg bezorgd over het klimaat, na een lesje broeikasgas van Juffrouw Mollemaker, waar toen al geen speld tussen was te krijgen.

Ik begreep maar niet waarom daar nu al ruim drie decennia niets aan gedaan werd. En sinds ik hierover schreef en sprak is er dus wéér een decennium voorbij.

Het enige middel dat écht werkt - een hoge belasting op uitstoot van CO2, inclusief de CO2 die belichaamd is in de import van producten, om zo binnenlandse bedrijven niet te benadelen - gaat er niet gaat komen, zag ik in. Daarmee verloor ik de moed, met het vooruitzicht dat doorgaan een vruchteloze herhalingsoefening zou worden.

Juist nu de noodzaak tot transitie zich eindelijk publiek laat voelen (ook op de huid trouwens, met een steeds vreemder klimaat), dringt de frustratie aan het ontbreken van deze elegante, pijnloze en zuivere oplossing van het CO2 probleem zich weer extra op. Een overtuiging die ik nota bene deel met economen waar ik anders graag tegenaan mag schoppen.

Dus permiteer me nog één keer los te gaan: waarom ziet niet heel Nederland er zo uit als op dit plaatje? 

 
Miniatuurvoorbeeld

Een parkeerplaats in Chuzhou, China, waar een dak van zonnepanelen is geplaatst. (beeld: Getty)

Waarom is niet elke parkeerplaats, maar ook elke stoep overdekt of betegeld met zonnepanelen? Ruimte zat op allerlei onvermoede plaatsen waar ze geen mens en geen gras of planten in de weg staan.

Dat brengt mij op het belangrijkste punt, waar zelfs voornoemde economen het wellicht niet met me eens zullen zijn: de transitie kost niets; ze levert geld óp. Daarmee bedoel ik nog niet eens dat het economisch uit kan om te investeren in het voorkomen van een toekomstige klimaatramp (dat ook natuurlijk), maar veel simpeler: er komt een nieuw stuk economie bij.

Een extra bron van BNP. Een nieuwe bedrijfstak. Vol van innovatie en hoogwaardige banen. En exportmogelijkheden. En op termijn, als het oude fossiele systeem overbodig is en alle windmolens en zonnepanelen gratis snorren, dan hebben we een schoon en productief systeem en kunnen we weer wat anders zinnigs verzinnen wat groei oplevert. Of meer vrije tijd om van te genieten natuurlijk.

Goed, er is hierbij een randvoorwaarde, namelijk dat de economie niet nú al op volle capaciteit draait. Maar dat doet-ie bijna nooit. Zoals ook bleek eind jaren '30 in de VS toen onder Franklin Roosevelt met de productie van alle oorlogstuig de industriële output zomaar nog eens bijna bleek te kunnen verdubbelen (en, by the way, de oorlog kon worden gewonnen). Zonder noemenswaardige inflatie…

Het is eigenlijk heel simpel: alle uitgaven aan een project zijn tevens inkomsten. Geld kan daarbij, zijnde een menselijk verzinsel, nóóit een beperkende factor zijn. Geld groeit wel degelijk aan de boom, al moet ik daar bij zeggen dat Juffrouw Mollemaker dát er op school niet bij vertelde.

Zo, die moest er even uit. De komende tien jaar hoort u mij even niet meer over de transitie.