Lars Duursma

Wie tackelt de doorgebroken spelersmakelaar?

14 mei 2018 05:00

"Wie is hier de geldwolf?" Dat vroeg de beruchte spelersmakelaar Mino Raiola zich vorige week af in een interview met zakenblad Quote. Ajax wil het contract met haar talentvolle linksbuiten Justin Kluivert namelijk graag verlengen, maar volgens Raiola is dat slechts om te voorkomen dat de speler straks gratis de deur uitloopt. En dus is Ajax een geldwolf.

It takes one to know one.

De Telegraaf bracht afgelopen week naar buiten dat Raiola voor zijn 19-jarige speler niet alleen een buitensporig salaris eist van anderhalf miljoen euro, maar zelf bovendien voor 20 procent (!) wil meedelen in een toekomstige transfer. En voor wat eigenlijk?

Is het de makelaar die Justin Kluivert al begeleidt sinds hij twaalf jaar was en zeven jaar gratis alle trainers en faciliteiten ter beschikking stelde om zich als voetballer te ontwikkelen? Is het de makelaar die elk jaar ruim acht miljoen euro investeert in wat geldt als een van de beste jeugdopleidingen ter wereld?

Nee, dat is Ajax. De schijnheilige schwalbe van Raiola laat bovendien weg dat Nederlandse clubs de miljoeneninvesteringen in hun jeugdopleiding alleen kunnen terugverdienen wanneer de één procent die het eerste haalt niet gratis de deur uitloopt.

Ondertussen vullen zaakwaarnemers hun zakken door talenten te verleiden op steeds jongere leeftijd naar het buitenland te vertrekken.

Neem Ouasim Bouy. Ooit gold de jeugdinternational als één van de meest veelbelovende talenten van Ajax – hij werd als middenvelder zelfs topscorer van de eredivisie voor B-junioren – maar op advies van zaakwaarnemer Raiola haalde hij z'n neus op voor het vierjarige contract dat hij kreeg voorgeschoteld van de club. In plaats daarvan vertrok hij in 2012 op 18-jarige leeftijd naar Juventus.

In de afgelopen zes jaar veranderde Bouy mede door huurconstructies vervolgens negen keer van club: naar Brescia en terug naar Juventus, naar Hamburger SV, Panathinaikos, PEC Zwolle, Palermo, weer PEC Zwolle, Leeds United en Cultural Leonesa. Hij is op dit moment speler bij Leeds United, waar hij nog steeds zijn debuut moet maken. Bij Juventus kwam de speler slechts tot één invalbeurt in een nietszeggend bekerduel. Maar ongetwijfeld kon Raiola wel cashen elke keer dat de speler wisselde van club.

En zoals Bouy zijn er velen, ook bij andere clubs. Diverse spelersmakelaars maken er een sport van zo rijk mogelijk te worden met de geknakte carrières van veelbelovende talenten. Ondertussen is niemand beter af: clubs niet, toeschouwers niet, maar vooral de spelers zelf niet.

Ook bij spelers die wél een succesvolle carrière doorlopen, spelen hun makelaars vaak een dubieuze rol. Dankzij Football Leaks weten we inmiddels meer over de megatransfer waarmee Paul Pogba in 2016 de overstap maakte van Juventus naar Manchester United. Spelersmakelaar Raiola – daar is hij weer – verdiende destijds 49 miljoen euro met één transfer. NEGENVEERTIG MILJOEN EURO.

Raiola liet zich niet alleen betalen door Pogba (2,6 miljoen euro) maar ontving bovendien 27 miljoen euro van Juventus én 19,4 miljoen euro van Manchester United. De Italiaanse club huurde hem om de hoogst mogelijke transfersom uit te onderhandelen, terwijl de Britse club hem tegelijkertijd betaalde om de transfer rond te maken tegen het laagst mogelijke transferbedrag. Dat die twee belangen direct tegenstrijdig zijn, is evident.

Wereldvoetbalorganisatie FIFA stelde direct na de publicatie een onderzoek in naar de transfer, maar liet uiteindelijk weten enkel de rol van Juventus nader te zullen bekijken.

In elke andere sector zou juist de rol van de zaakwaarnemer tot op de bodem worden uitgezocht. In Nederland is het bijvoorbeeld verboden voor woningmakelaars om zowel de huurder als verhuurder te factureren. Je behartigt namelijk de belangen van de een, óf van de ander.

Ook in de financiële sector zijn de regels voor adviseurs en tussenpersonen de laatste jaren flink aangescherpt. Zo kwam er in 2013 een provisieverbod dat moet voorkomen dat financiële dienstverleners hun klanten vooral doorverwijzen naar banken en verzekeraars die hen daarvoor hoge provisies betalen. Adviseurs en tussenpersonen worden sindsdien gewoon betaald door de klant, zoals het hoort.

Exact die regelgeving zou zo snel mogelijk moeten worden doorgevoerd in de sportwereld. Verbied per direct betalingen van clubs aan spelersmakelaars. Een spelersmakelaar moet uiteraard een vergoeding krijgen voor z’n diensten, maar het zou uitsluitend de speler moeten zijn die daarvoor een transparante en overzichtelijke factuur krijgt.

Zo'n model voorkomt bovendien dat een makelaar ergens spelers onderbrengt, simpelweg omdat de kopende of hurende club daar hoge en voor de speler soms geheime provisies voor betaalt. Bijkomend voordeel: hoe minder geld er weglekt naar spelersmakelaars, hoe meer er overblijft voor de spelers zelf en voor de clubs, die daardoor meer kunnen investeren in de ontwikkeling van de talenten van de toekomst. Iedereen is zo beter af.

Het wordt tijd dat er een einde komt aan de schunnige transferdeals waarvan uiteindelijk alleen de spelersmakelaars profiteren. Duidelijke spelregels komen de sport niet alleen ten goede binnen het veld, maar vooral ook daarbuiten.

Volg Lars op Twitter of meld je aan voor gratis overtuigtips.

Lars Duursma is oprichter van Debatrix. Hij coacht CEO’s en geeft lezingen door heel Europa op het gebied van framing, storytelling en overtuigingskracht.