Kitty Koelemeijer

Trump's vete met Amazon: wie is de baas?

09 april 2018 06:18

De Amerikaanse president Donald Trump is al enige tijd geobsedeerd door Amazon, en richt zijn pijlen vooral op oprichter en CEO Jeff Bezos. De afgelopen week verloor Amazon 7,4 procent - meer dan 53 miljard dollar - aan beurswaarde door een aantal tweets van Trump.

Volgens hem betaalt Amazon te weinig belasting, zijn de tarieven waartegen Amerikaanse postbedrijf pakketten voor Amazon bezorgt veel te laag en is Amazon eigenhandig verantwoordelijk voor de neergang van de Amerikaanse retail.

Onderzoeken die aantonen dat de beweringen van Trump niet feitelijk zijn onderbouwd lijken weinig effectief. Trump lijkt een hartgrondige hekel te hebben aan Bezos, die in 2013 de Washington Post kocht en sindsdien openlijk Trump en zijn regering bekritiseert.

De door Trump voorgestelde maatregelen om de marktpositie van Amazon te verzwakken, waaronder internetbelasting en anti-trustmaatregelen zoals het opsplitsen van de grote techbedrijven – zijn vooralsnog niet meer dan loze dreigementen. Amazon is bij lange na geen monopolist en als machtsmisbruik al wordt aangetoond dan helpt opsplitsen nog steeds niet tegen het privacyprobleem en zijn de netwerkeffecten ervan ook voor consumenten nadelig. Bovendien zet het een rem op de technologische innovatie.

Een persoonlijke vete? Vast, maar volgens mij niet de echte reden waarom Trump zijn aanval op Amazon zal voortzetten. Want hij staat niet alleen; het Amerikaanse congres richt haar pijlen op Facebook vanwege het dataschandaal en ook Google vreest regulering. Naast Trump's ego en de eventuele zorgen over zijn merkwaarde – de sympathie van het publiek ligt vooral bij Jeff Bezos -  zijn er volgens mij andere redenen waarom de VS de tech-giganten vreest.

Wie is de baas (in cyberspace)?

De Verenigde Staten zijn een economische grootmacht die zijn gelijke in de wereld nog niet kent. Militair zijn de VS de baas op het land, over de wereldzeeën, in de lucht, in de ruimte en sinds kort ook in cyberspace, op de voet gevolgd door China en vraag niet tegen welke privacykosten.

Peter Thiel, een van de oprichters van PayPal en recent in het nieuws vanwege zijn betrokkenheid bij big data softwarebedrijf Palantir zegt het als volgt :"The cyber world is hard to defend and easy to attack."

De grote technologie ondernemingen hebben, net als welke multinational dan ook, een goede samenwerking nodig met de regering van de landen waarin zij zijn gevestigd. Anderzijds hebben landsgrenzen voor hen minder betekenis, de wereld is hun speelterrein. Van wie is het internet vanuit economisch perspectief? Het evenwicht daarin is nog niet bereikt. 

Lobbyen zonder limiet

In 2017 besteedden Amazon, Apple, Google en Facebook samen 50 miljoen dollar aan het beïnvloeden van de Amerikaanse regering; er is cash in overvloed. Koploper was Google's moedermaatschappij Alphabet met 18 miljoen dollar, meer dan welke onderneming in de VS ook, op de voet gevolgd door Amazon (13 miljoen dollar) en Facebook (11,5 miljoen dollar).

Microsoft gaf 8,5 miljoen dollar uit en Apple een schamele 7 miljoen. Ter vergelijking, de lobby-uitgaven voor Wal-Mart - met meer dan 400 miljard dollar omzet - waren in 2017 bijna 8 miljoen en voor Procter & Gamble 3,2 miljoen dollar.

Volgende maand tekent Amazon waarschijnlijk een cloud computing contract bij de Amerikaanse defensie ter waarde van vele miljarden. Wie lacht hier het laatst? 

De economische macht van de VS is enorm maar staat onder druk. Trump dreigt niet voor niets met een handelsoorlog met verschillende landen. Ondertussen werkt China, achter haar grote 'firewall' en niet gehinderd door antitrust- en privacyoverwegingen, gestaag door aan haar alternatieven voor Amazon (Alibaba en JD.com), Google (Baidu), Facebook (WeChat, dat nog veel meer biedt), Uber (Didi Chuxing), Twitter (Sina Weibo), Youtube (Youku) en Netflix (iQiyi). Privacy is daar slechts een woord.

Lekker bezig Trump, ga vooral zo door. Dit gevecht win je niet. 

@kittykoelemeije

Prof.dr.ir. Kitty Koelemeijer is hoogleraar Marketing & Retailing aan Nyenrode Business Universiteit. Zij schrijft voor RTL Z over trending topics in retailing en technologie.