Stephan Okhuijsen

Factcheck: hoelang zijn VVD-bewindslieden al brokkenpiloten?

17 februari 2018 07:15

Halbe Zijlstra struikelde over zijn eigen leugen en moest binnen een half jaar alweer zijn droombaan als minister van Buitenlandse Zaken opgeven.

Het onvrijwillig opstappen van bewindslieden gebeurt met enige regelmaat, maar dit was alweer de derde minister van VVD-huize die moest gaan. Zes van de acht opstappers de laatste vijf jaar kwamen uit de VVD.

Is dat alleen iets van de laatste tijd of speelt deze 'trend' al langer? 

Laten we daarvoor eerst eens naar de platte cijfers kijken. De definitie van een 'opstapper' is een minister of staatssecretaris die ongepland vertrekt. We tellen dus niet die mensen mee die weggaan omdat ze een andere positie aanvaard hebben, zoals minister van Buitenlandse Zaken tijdens Rutte II Frans Timmermans (die naar de EU ging).

Miniatuurvoorbeeld

Zo, dat is alvast duidelijk. De VVD steekt er met 13 opstappers met kop en schouders bovenuit! Dus zo beschouwd is de slechte reputatie van de VVD inderdaad gerechtvaardigd.

Ja maar ho even, hoor ik u roepen. Een partij als de ChristenUnie heeft in die tijd nauwelijks in kabinetten gezeten, logisch dat ze dan ook minder aftreders hebben.
Dat is een terecht punt.

We zullen dus ook de duur van deelname aan kabinetten mee moeten nemen om een meer gewogen oordeel te kunnen vellen. We doken in Wikipedia voor wat aanvullende gegevens.

Miniatuurvoorbeeld

VVD blijkt van de laatste 37 jaar maar liefst 27 jaar in een regering te hebben gezeten. Het CDA is een goede tweede met bijna 24 jaar.

Als we het aantal opgestapte bewindslieden delen door het aantal regeerjaren komt dat bij de VVD op 0,48, gevolgd door de PvdA met 0,33 en het CDA met 0,25.

Natuurlijk is er in dit klassement ook een buitenbeentje. De LPF verloor in haar zeer korte kabinetsdeelname maar liefst 3 ministers en heeft daarmee een score van 4,00! Maar goed, die partij bestaat dan ook niet meer.

Hoewel deze cijfers realistischer zijn, blijft het knagen. Immers, de ChristenUnie heeft in het huidige kabinet maar drie bewindslieden en de VVD heeft er negen, maar ze regeren dezelfde periode. Dat geeft de VVD dus ook drie keer zoveel kans op brokken dus.

Beter is het om te kijken hoeveel opgestapte bewindslieden er zijn per regeerjaar én bewindslidjaar. 

Miniatuurvoorbeeld

Maar ook op deze wijze beschouwt, blijkt de VVD, na de LPF uiteraard, de grootste brokkenpiloot te zijn. Daar is een kans van 4,7 procent dat een bewindslid het einde van een bestuursjaar niet haalt. De cijfers voor CDA, PvdA en D66 zijn respectievelijk 1,8 procent, 2,8 procent en 2,9 procent.

Nu zeggen prestaties uit het verleden niet per definitie wat over de toekomst van de VVD. Maar als het een sportteam was, zou ik als coach mijn spelers toch wat beter selecteren en trainen. 

Volg Stephan op Twitter of via zijn bedrijf Datagraver.com.

Stephan Okhuijsen combineert ervaring in de ICT met datajournalistiek. Hij zet het nieuws en je wereldbeeld in (een ander) perspectief aan de hand van data.