Maarten Veeger

Iemand moet het vuile werk doen

08 september 2017 06:19

Kritiek genoeg deze dagen voor de Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken Marco Minniti. Hij maakte afspraken met burgemeesters van belangrijke steden in Libië, onder meer in het zuiden waar gewapende stammen de dienst uitmaken. De afspraken houden in dat de mensenhandel wordt gestopt.

Zo wordt in het zuiden van Libië de stroom vluchtelingen uit onder meer Tsjaad, Mali en Niger tegengehouden. Minniti zelf noemt het een 'pact' waarbij Italië de steden gaat helpen met het opbouwen van een alternatieve economie. Dit omdat de economie in veel gebieden in Libië nu vooral draait rondom de mensenhandel.

De korte termijn resultaten zijn indrukwekkend. Waar in juni van dit jaar nog 23.000 vluchtelingen vanuit Libië naar Italië kwamen, waren dat er in juli 11.000 en vorige maand nog maar 4000. Als die daling zich in dit tempo doorzet, is het probleem snel voorbij. En dat voor relatief weinig geld. Italië zou er veertig miljoen euro in hebben gestoken

De kritiek is natuurlijk fel. De deal is dubieus omdat agressieve milities er veel geld aan verdienen. De vluchtelingen belanden in opvangkampen waar ze in slechte condities moeten wachten. Ze kunnen niet verder naar Italië en willen niet terug naar hun land van herkomst. En als je als democratisch Europees land allerlei oncontroleerbare bendes en bestuurders in een schurkenstaat betaalt om van je problemen af te komen, klopt er ook iets niet. 

En dat allemaal afgesproken door een minister met een zogezegd uitgesproken profiel: oud-communist, met goede contacten bij de geheime dienst en volgens Italiaanse media pragmatisch, gedreven om het vluchtelingen en terroristenprobleem op te lossen en iemand die kaarsrecht op zijn doel afkoerst

Maar wat wil je dan? De Europese Unie schittert al jaren met struisvogelgedrag bij het Libische probleem van vluchtelingen. Italië moest als grensland de grote groep maar opvangen en dat deed het land zo goed en zo kwaad als het kon ook.

Met het Turkije van president Erdogan werd door Europa wel een afspraak gemaakt. Een die toch verdacht veel lijkt op wat er nu in het bestuurlijk chaotische Libië is afgesproken. De Turken krijgen veel geld en stoppen daarvoor de vluchtelingenstroom richting Griekenland. Ze worden nu in Turkije opgevangen en we weten in Europa allemaal dat dat vast niet zo keurig is als in Ter Apel.

In Italië schrikken politici die een probleem moeten oplossen niet terug voor een afspraak met foute types. De Italiaanse overheid sloot ook al eens een pact met de bloederige maffia. En de voormalige Italiaanse premier Silvio Berlusconi maakte ooit eens een afspraak met Muammar Kadaffi. In ruil voor veel geld en mooie Italiaanse vrouwen hield ook hij het harde hand de vluchtelingen tegen. Europa keek ondertussen even de andere kant op.

De boodschap die van deze afspraak uit zal gaan is dat met name economische vluchtelingen (goed voor zo'n 80 procent van de stroom) wel twee keer nadenken voordat ze de bus pakken naar Libië. Het is dikke pech voor de mensen die nu nog in Libië zitten. Ze moeten dan ook echt geholpen worden. Maar het is ook een waarschuwing, al is die niet fraai, voor hen die nog plannen hadden af te reizen. Iemand moest het doen. Europa doet het niet. En daarom doet Italië het zelf.