Welkom bij RTL Nieuws! Hier vind je voortaan al jouw RTL Z nieuws, actuele beurskoersen, nieuwsuitzendingen en meer.

Heb je nog vragen? Check onze FAQ.

×
René Tissen

'Schulden wegstrepen en dan bezit opbouwen'

23 januari 2011 22:43

Hoe lossen we de Europese schuldencrisis op? We moeten onderling schulden wegstrepen.

Echte problemen waaien niet over

Deze column gaat alweer over Griekenland. Op het irritante af. Dat komt omdat Griekenland aan de vooravond van een faillissement staat. Eigenlijk al failliet is. Dat weet ook iedereen. We kunnen ons alleen niet voorstellen dat het gebeurt en wat er dan gebeurt. Daarom verschijnen er telkens weer positieve berichten over Griekenland. Inderdaad heeft het land de staatschuld in korte tijd terug weten te dringen. Net als het begrotingstekort. Dat daalde van 15% naar minder dan 10%. Een prima prestatie.

Tegen de klippen op

Er is echter zoveel sociale onrust mee gepaard gegaan, dat een nieuwe ronde bezuinigingen niet of nauwelijks haalbaar is. Niettemin is de harde realiteit dat Griekenland pas één derde op weg is en dus nog tweederde heeft te gaan. Als dat lukt – dus niet- dan zitten de Grieken nog steeds aan de bedelstaf. Want de economie zal het de komende jaren niet beter doen. Zelfs niet als heel Europa in Griekenland op vakantie gaat.

Reddingsplan

In alle stilte probeert Europa nu een reddingsplan in elkaar te draaien. Dat moet ook nog eens als voorbeeld gelden voor andere problematische lidstaten. Op voorhand staat vast dat het plan veel geld zal gaan kosten, ook voor Nederland. Daarom weer deze column over Griekenland. Voorzover er publieke informatie beschikbaar is ziet het plan er op hoofdlijnen alsvolgt uit. Aan Griekenland wordt de mogelijkheid geboden om de eigen staatschuld terug te kopen tegen de actuele marktwaarde. Afhankelijk van het type staatsobligaties ligt deze waarde tot zo’n 70% lager dan oorspronkelijk. Dat schiet lekker op. De financiële ratio’s van het land keren zich ten goede en wel van de ene dag op de andere.

De vijand luistert mee

Het geld daarvoor moet van het Europese steunfonds komen –lees de rijke lidstaten- en dat zal stevig uitgebreid worden. Het gaat dan om echt geld en dus niet om garanties. Hoeveel is nog onduidelijk. Een verdubbeling van de Nederlandse bijdrage zit er zeker in, zo niet meer. Om de pijn te verzachten kan alsnog een Euro-obligatie in het leven worden geroepen. Maar schuld blijft schuld en daar zal ook Nederland last van blijven houden. Van belang is dat het plan in het geheim wordt gerealiseerd. Immers, zodra de financiële markten er lucht van krijgen stijgen de koersen en bezwijkt het plan onder zijn eigen gewicht. Ziehier de catch-22 die telkens weer de kop opsteekt.

Moral hazard

Er zijn nog meer vraagtekens bij het plan te plaatsen. Allereerst is het zeer de vraag of het plan de Grieken wel zal helpen. Zal het land de ‘moral hazard’ weten te ontlopen en van de eigen fouten uit het verleden kunnen en willen leren? Ter vergelijking: zijn Amerikaanse banken zich na de bail-out beter gaan gedragen dan daarvoor? Ik betwijfel het. Niet vanwege het ‘slechte’ in mensen, maar omdat het financiële systeem nu eenmaal immoreel in elkaar zit, simpelweg omdat het gebaseerd is op de verhandelbaarheid van schuld in plaats van bezit. Dat verandert niet als gevolg van een ‘haircut’ op de staatschuld. Zelfs integendeel.

Besmetting

Dan is er natuurlijk de vraag naar het effect van de Griekenland-optie op andere lidstaten. Deze vraag is tweeledig. Ten eerste het prijskaartje. Wat zal bijvoorbeeld Ierland ons in een dergelijk geval gaan kosten? En Portugal? Ten tweede is het de vraag wie er nog verder uit de kast gaan komen? Zijn er lidstaten die van de gelegenheid gebruik zullen willen maken?

Waarom de een wel en de ander niet?

Het grootste vraagteken moet gezet worden bij de rijke lidstaten. Wie zijn dat eigenlijk nog meer dan Duitsland en Nederland? Waar ligt de norm? Als ik Minister van Financiën zou zijn, dan meldde ik mij morgen bij Europa met de vraag om ook een ‘haircut’ te mogen krijgen. Bij ons kan de staatschuld heus ook wel een tandje minder.

Toekomst

Op dit moment is het onzeker –zelfs geheim- of het plan werkelijkheid gaat worden. Zelf zie ik veel voordelen in de route van kwijtschelding van staatschuld. Maar dan op een manier dat de lidstaten hun onderlinge schulden tegen elkaar wegstrepen. Met als bijkomend voordeel dat de Europese banken in één klap kleiner en onderling minder afhankelijk worden. We moeten af van het doorverkopen van schuld. Dan kunnen we eindelijk weer aan het opbouwen van bezit gaan denken.

René Tissen

Business Universiteit Nyenrode

Wat vindt u van de column? Geef uw mening:

2011-01-235f25fbff-e1e1-3d34-b9df-9a11f544f5ca

2011-02-10ca469325-7e1d-328b-9e88-9f997f07e514 /components/financien/rtlz/redactie/column/tissen/ article 15
12

Recente columns van alle columnisten: 2011-02-1576ada20e-b421-3217-9776-e9e80bcda4ec /components/financien/rtlz/redactie/column/vandenakker/ article 7
12
/components/financien/rtlz/redactie/column/ article 3
12
/components/financien/rtlz/redactie/column/tissen/ article 3
12
/components/financien/rtlz/redactie/column/ article 3
12
/components/financien/rtlz/redactie/column/ article 3
12
/components/financien/rtlz/redactie/column/ article 3
12
/components/financien/rtlz/redactie/column/ article 3
12
/components/financien/rtlz/redactie/column/degeus/ article 3
12
/components/financien/rtlz/redactie/column/schoenmaker/ article 3
12
/components/financien/rtlz/redactie/column/ article 3
12
/components/financien/rtlz/redactie/column/ article 3
12
/components/financien/rtlz/redactie/column/ article 3
12
/components/financien/rtlz/redactie/column/ article 3
12
/components/financien/rtlz/redactie/column/ article 3
12
/components/financien/rtlz/redactie/column/ article 3
24
/components/financien/rtlz/redactie/column/ article 3
24
/components/financien/rtlz/ article 3
24