'Meer ondernemer dan boer'

Nederlandse boeren stappen over op wijn: 'Niet voor iedereen weggelegd'

02 september 2022 07:00 Aangepast: 02 september 2022 07:56
Rob Bekhuis van Wijngaard de Wolfshaar bij zijn druiven. Beeld © Rob Bekhuis

Omdat ze minder toekomstperspectief zien in 'gewone' landbouw, zoals de aardappelteelt, stappen Nederlandse boeren over op de teelt van wijndruiven. "Je hebt wel een spaarpotje nodig om de eerste jaren door te komen. En de inkomsten uit proeverijen en rondleidingen zijn belangrijk om genoeg te verdienen."

Niet meer een groot deel van de dag alleen op het land, maar een flink deel van je tijd omgaan met consumenten. Dat is een hele overgang, vertelt Gerard Ensing, eigenaar van wijngaard Hesselink in Winterswijk, in de Achterhoek.

Hij verbouwde eerst aardappelen, maar hij plantte zijn eerste wijnstokken in 2004. Sinds 2010 heeft hij de aardappelen volledig ingeruild voor wijndruiven.

Gerard Ensing aan het plukken in zijn Wijngaard Hesselink. Gerard Ensing aan het plukken in zijn Wijngaard Hesselink.

Van kalveren naar wijn

Ook Rob Bekhuis, van Wijngaard de Wolfshaar in het Twentse Geesteren, waagde de stap, maar dan pas drie jaar geleden. Hij heeft een kalvermesterij en hij verbouwt mais voor de dieren. De wijnbouw doet hij er nu nog naast.

Vorig jaar oogstte Bekhuis voor het eerst. Het hangt van de verkopen af of hij nog een beetje meer wijnboer wordt, zegt hij.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

In 2022 is je wijn duurder en deze komt vaker uit 'nieuwe wijnlanden'

Schaalvergroting en regels

Schaalvergroting is één van de beweegredenen voor boeren om over te gaan op wijnbouw." Je moet voor de aardappelteelt steeds meer land bijhuren", zegt Ensing.

Ook de vele regels spelen mee. "En die veranderen ook nog eens geregeld."

Stikstof en imago van de landbouw

Voor Bekhuis was stikstof ook een overweging. "Er speelt heel veel in de landbouw, ik wilde heel graag het bedrijf van mijn ouders overnemen, maar de vorm waarop we toen ondernamen, daar zag ik geen toekomst in."

Ook het imago van de sector speelt voor hem mee. "De productie van Nederlandse wijn heeft een heel ander beeld bij consumenten dan kalvermesterij."

Spaarpotje voor de eerste jaren

Ensing is blij met zijn carrièreswitch. "Ik kan er nu goed van leven, maar je moet wel een spaarpotje hebben om de eerste tien jaar door te komen." In het begin maak je wel kosten, maar de inkomsten uit druifranken komen pas na enkele jaren. In de eerste tien jaar leed hij een verlies van gemiddeld 10.000 euro per jaar.

In deze video zie je dat de steeds warmere zomers kansen bieden voor Nederlandse wijnboeren:

Voor wijnbouw heb je minder land nodig dan voor aardappelen. Een deel van zijn land verhuurt Ensing aan andere boeren. Dat levert nog wat geld op.

Rondleidingen en proeverijen

Verder scheelt het als je in een toeristische streek zit, vertelt hij. Er komen veel wandelaars en fietsers langs, voor een rondleiding of een proeverij. Ook het terras bij zijn wijngaard zorgt voor inkomsten.

Corona pakte voordelig uit, want Nederlanders gingen vaker in eigen land op vakantie. "Ik heb nog nooit zo goed gedraaid." Bezoekers kopen vaak ook flessen wijn. Bijna 80 procent gaat naar consumenten en dat is fijn, want zij meer betalen dan restaurants. Dat scheelt wel 20 procent, aldus Ensing.

Rob Bekhuis denkt van de oogst van vorig jaar zo'n 450 flessen rode wijn te kunnen maken. Rob Bekhuis denkt van de oogst van vorig jaar zo'n 450 flessen rode wijn te kunnen maken.

Die inkomsten uit rondleidingen, proeverijen en een terras zijn volgens hem nodig voor een goed inkomen. "Zonder deze wordt het wel moeilijk."

Kost meer tijd

Wijnbouw kost wel meer tijd. "Omgerekend per uur verdien ik niet heel veel, maar het is veel leuker en ik ben trots op wat ik doe", aldus Ensing.

Ook vindt hij het fijn dat hij nu, door de rondleidingen en proeverijen, meer mensen ziet.

Klimaatverandering

Voor zowel Bekhuis als Ensing speelde de klimaatverandering geen rol bij hun besluit om het roer om te gooien. Door het warmere weer is het vooral de laatste jaren wel makkelijk om druiven goed te laten rijpen, aldus Ensing. Droogte is volgens hem niet zo'n probleem. Door hitte kunnen druiven wel verbranden, maar per saldo is klimaatverandering voor ons positief, zegt hij.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Van hip naar hopeloos: waarom sherry gered moet worden met miljoenensubsidie

Voordeel is dat er minder dagen zijn dat bijvoorbeeld een forse hagelbui nog roet in het eten kan gooien, zegt Ensing.

'Meer ondernemer dan boer'

Overstappen op wijn is volgens hem niet voor elke boer weggelegd. "Je moet wel met consumenten kunnen omgaan."

"Bedenk ook goed dat je een heel ander verdienmodel hebt", voegt Stan Beurskens, die zelf wijngaard Sint Martinus in het Zuid-Limburgse Vijlen heeft en daarnaast advies geeft aan andere wijnboeren, daaraan toe. "Je bent veel meer ondernemer dan boer. Je verbouwt druiven, daarvan maak je zelf wijn en die ga je ook nog eens zelf verkopen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Moeite met het kiezen van een geschikte wijn? Niet meer met deze tips

'Begin met één hectare'

"Je weet ook niet waar het naar toe gaat met het klimaat en de regelgeving. Daarbij is wijnbouw veel arbeidsintensiever en nu zijn er juist te weinig handjes."

Ook plant je druiven voor 20 tot 30 jaar. Dus als je dus een verkeerde beslissing neemt, dan heb je een probleem, aldus Beurskens. "Aardappelen oogst je datzelfde jaar. Daardoor heb je ook sneller inkomsten. En je kunt besluiten om volgend jaar wat anders te gaan verbouwen."

Zijn advies is dan ook om te beginnen met één hectare. "Of ga eens meedraaien bij een wijnboer".

In onderstaande video zie je dat Nederlandse wijnboeren ook druiven voor champagne gaan verbouwen:

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore