Voldoen nu nog niet

Einde aan omweggetjes: 40 grote bedrijven beloven geen belasting (meer) te ontwijken

18 mei 2022 17:38 Aangepast: 18 mei 2022 17:39
Beeld © ANP / Rob Voss

Ruim 40 Nederlandse bedrijven beloven dat ze geen belasting meer zullen ontwijken. Onder meer Shell, ABN Amro, Philips en ASML ondertekenen een nieuwe gedragscode. Daarmee moet ook duidelijker worden wat hun belastingstrategie is en hoeveel belasting ze daadwerkelijk betalen.

In de Tax Governance Code beloven de grote bedrijven dat ze voortaan transparant zullen zijn over hoeveel belasting ze betalen en in welke landen ze dat doen. Ook zeggen ze inzicht te geven in de fiscale aftrekmogelijkheden die ze mogen gebruiken.

Door fiscale constructies kunnen bedrijven er nog altijd voor zorgen dat ze in sommige landen met een relatief hoog belastingtarief op papier weinig winst maken en daar dus ook weinig belasting hoeven te betalen. Ze maken dan op papier meer winst in zogeheten belastingparadijzen, landen me een heel laag tarief.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Shell geeft toe: jarenlang geen winstbelasting betaald in Nederland

Belastingontwijking is overigens niet tegen de wet, in tegenstelling tot belastingontduiking.

AEX-bedrijven

De helft van de ondertekenaars van de belastingcode is een bedrijf uit de AEX-index, dat is de toonaangevende index van bedrijven die aan de Amsterdamse beurs is genoteerd.

Het initiatief voor de code komt van werkgeversorganisatie VNO-NCW, die sinds vorig voorjaar zegt een nieuwe koers te varen en zich richt op 'een brede welvaart' voor ons land.

Nog geen enkele ondertekenaar voldoet nu

VNO-NCW geeft toe dat nu nog geen enkele van de deelnemende bedrijven nu al aan alle eisen van de code die ze gaan ondertekenen voldoet. Toch vindt Dirk Jan Sinke, hoofd fiscale zaken van VNO-NCW, de code een belangrijke stap.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Wereldwijde deal over minimale winstbelasting voor multinationals

"Het gaat erom dat er bij deze bedrijven een verandering heeft plaatsgevonden hoe ze aankijken tegen transparantie over belasting en over hun eigen belastingpositie", zegt hij.

Ook Arnold Merkies, coördinator van de Nederlandse tak van het Tax Justice Network (een wereldwijd netwerk van belastingexperts en maatschappelijke organisaties) is blij met de gedragscode.

"Het is een goed initiatief, met name omdat bedrijven zeggen dat ze transparant willen zijn over in welke landen ze winst maken en hoeveel belasting ze daar betalen."

Code is 'beginnetje'

De code is vrijwillig, dus het is niet duidelijk wat er gebeurt als bedrijven zich toch niet houden aan de code, zegt Merkies. Toch is volgens hem de code geen tandeloze tijger. "Als bedrijven zich niet aan de gedragscode houden, terwijl ze deze wel hebben ondertekend, dan zorgt dat voor imagoverlies."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

KLM moet belastingontwijking piloten tegengaan

Later wordt de code misschien zelfs wel opgenomen in de Corporate Governance Code voor goed ondernemingsbestuur, denkt Jan van de Streek, hoogleraar belastingrecht in Leiden. Hij ziet de code dan ook als 'een beginnetje'.

'Maatschappij verandert'

De belastingregels zijn nu nog niet perfect en we komen uit een tijd dat agressieve belastingplanning heel normaal werd gevonden, maar de maatschappelijke opvattingen daarover zijn aan het kenteren en nu zie je ook dat bedrijven het heft in eigen handen nemen, aldus Van de Streek.

"Ik denk omdat ze bang zijn dat de goeden onder de kwaden gaan lijden, ze willen laten zien: wij betalen wel eerlijk belasting." 

Uiteindelijk is het de bedoeling dat alle beursgenoteerde bedrijven de gedragscode ondertekenen, zegt Van de Streek. Hij zelf hoopt dat ook de grote Nederlandse MKB-bedrijven dat zullen gaan doen.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Nederland prijkt op vierde plek op lijst van belastingparadijzen

Ontwikkelingslanden

Er komt overigens Europese wetgeving aan, met een verplichting om voor de onderdelen van je bedrijf in Europa te rapporteren, zegt hij. Dat geldt ook voor bedrijven in landen die op de Europese lijst van belastingparadijzen staan, maar dat is een heel klein lijstje, de meeste belastingparadijzen ontbreken, aldus Merkies.

Dat laatste vindt hij jammer, want "ik wil heel graag weten hoeveel winst bedrijven in die belastingparadijzen maken, waar geen belasting over wordt betaald".

Hij wil ook graag weten hoeveel winst grote bedrijven maken in ontwikkelingslanden. Die landen lopen vaak belastinginkomsten mis, terwijl juist zij die goed kunnen gebruiken.

RTL Z

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van