Van onze partner Rabobank

Slimme vindingen brengen uiteenlopende belangen samen

26 november 2020 14:33 Aangepast: 26 november 2020 15:25
Beeld © Rabobank

Carin van Huët van Rabobank en Tim van Hattum van de de Wageningen University & Research (WUR) pleiten voor een langetermijnvisie die zowel de land- en tuinbouw als het Nederlandse leefklimaat kan dienen. Onderdeel van de allesomvattende visie is het fors stimuleren van innovatie.

De Rabobank stimuleert slimme ondernemers al met de jaarlijkse uitreiking van de Rabobank Duurzame Innovatieprijs. Die prijs staat niet op zichzelf, zegt Carin van Huët, directeur Food en Agri Nederland bij de Rabobank. “Innovatie speelt een belangrijke rol bij verduurzaming van de land- en tuinbouw, wat wij recent ook hebben vastgelegd in onze visie tot 2030.”

Tim van Hattum, programmaleider klimaat aan de WUR, gaat nog verder. Hij is verantwoordelijk voor het project ‘Een natuurlijkere toekomst voor Nederland in 2120’ met ideeën voor een natuur inclusieve samenleving met behoud van biodiversiteit.

Waar Van Huët vanuit het perspectief van de bank naar de land- en tuinbouwsector kijkt, werpt Van Hattum een blik over alle sectoren op de lange termijn. "Ons verhaal is breder dan de landbouw, al maakt die sector daar wel een belangrijk onderdeel van uit."

Alternatieven zoeken

Over één ding zijn Van Huët en Van Hattem het eens: als het over wonen, werken en natuur gaat, maar ook over voedselproductie, de kwaliteit van de leefomgeving en het milieu dan komt zeker in een klein land als Nederland alles op een duizelingwekkende wijze samen. Van Huët: "Je moet voorkomen dat je niet overdonderd raakt en zorgen dat je goed overzicht houdt."

De vraag waar beiden zich mee bezig houden is hoe je orde aanbrengt in de uitdagingen waar Nederland voor staat. Dat draait allemaal om schaarse ruimte en grondgebruik. Van Huët: “Als je meer huizen bouwt, gaat dat ten koste van landbouwgrond of natuur. Als je minder landbouwgrond hebt, maar je wilt evenveel blijven verbouwen, moet je naar alternatieven zoeken. Met andere gewassen of een hogere opbrengst. Tegelijk moeten die nieuwe methodes niet tot extra uitstoot leiden. Of een aanslag zijn op de biodiversiteit of de leefomgeving van mensen die in de buurt wonen.”

Tegen de grenzen aanlopen

“Innovatie is bij al deze uitdagingen het toverwoord. Nederland loopt qua agrifood voor op het gebied van voedselveiligheid, dierenwelzijn en de mate waar Nederlandse boeren klimaatneutraal produceren. Je kunt in de wereld geen kas inlopen of je komt een Nederlandse innovatie tegen”, zegt Van Huët.

Hoewel de Nederlandse land- en tuinbouwsector meedraait in de wereldtop, loopt ons land mede door die sterke sector tegen de grenzen aan van wat er op dit beperkte grondgebied mogelijk is. Van Hattum: "Op sommige terreinen zijn we al over de grens heen. Stikstof is daar een sprekend voorbeeld van."

Landbouw speelt een sleutelrol

Er moet nieuw beleid, een nieuwe visie worden ontwikkeld. En dat gaat op dit moment niet goed. Volgens Van Hattum zijn we bij het zoeken naar oplossingen te veel gefocust op de korte termijn. Brandjes blussen. Ondertussen worden de echt grote keuzes vooruit geschoven. Om al die opgaven op te lossen is een lange termijnvisie nodig, vindt hij. "De energietransitie trekt alle aandacht’, zegt Van Hattum. ‘Maar de landbouw speelt in het oplossen van wereldwijde klimaat- en biodiversiteitsproblemen een sleutelrol."

Van Huët ziet dat de noodzaak om te veranderen de agrifoodsector niet onberoerd laat. Consumenten vervangen dierlijke eiwitten steeds vaker door plantaardige. "Al eten we wereldwijd wel steeds meer vlees." Vanuit de consumentenorganisaties, de politiek en wet- en regelgeving wordt in toenemende mate druk uitgeoefend om anders te gaan produceren.

Banken spelen beslissende rol

Van Hattum zet in zijn toekomstbeeld het natuurlijke systeem centraal. De bodem, watersystemen en landschappen moeten volgens hem leidend zijn als je Nederland toekomstbestendig wil inrichten. Met dat wenkend perspectief heeft de WUR laten zien dat Nederland een groen en aantrekkelijk land kan blijven. Om dat voor mekaar te krijgen, spelen de financiële sector en de landbouw een grote rol.

Van Hattum: ‘De landbouw is de grootste landgebruiker. Dus als je iets wil veranderen, dan moet je gaan nadenken: wat voor soort landbouw willen we op welke plek? Waar wil je ruimte maken voor water, bos en natuur? Waar wil je je steden bouwen in de toekomst?’ Om die keuzes verstandig te maken, heb je volgens hem de beslissende rol van banken nodig omdat zij voor de financiering zorgen van dit soort projecten.

Van Huët is het daarmee eens: de bank heeft  een groot aandeel in de food- en agrisector en daarmee  de mogelijkheid om invloed uit te oefenen. Zo geeft Rabobank boeren die aan kpi’s voor biodiversiteit voldoen, rentekorting bij het (verder) verduurzamen van hun bedrijf. Ook richt de bank fondsen op om innovaties te stimuleren. "Komt een ondernemer met iets nieuws, dan kunnen ze daar beroep op doen."

Gelijk speelveld

Naast ondernemers in de agrifood, banken zoals Rabobank en de wetenschap is er nog een belangrijke belanghebbende in het maatschappelijk krachtenveld: de politiek en de overheid. Van Huët gelooft dat je een klimaat moet creëren waarin het ondernemers makkelijker wordt gemaakt om te innoveren. "Stap over van middelenbeleid naar doelenbeleid. Zet een doel op 2030 met een milestone op 2050. Het tweede wat ik wil vragen is om niet alles over te laten aan de vrije markt. Voorkom dat je met te hoge belastingen de innovatie en verduurzaming op slot zet."

Ondernemers die doorzetten, moeten daarvoor worden beloond, vindt ze ook. Het is vreemd dat duurzaam produceren nu minder oplevert dan niet-duurzaam produceren. De ondernemers die naar een toekomstbestendige landbouw toewerken, worden zo afgeremd in plaats van gestimuleerd. "Met bijvoorbeeld een belastingvoordeel kun je weer een gelijk speelveld creëren”.

Prijsuitreiking Rabobank Duurzame Innovatieprijs bij RTL Z

Op donderdag 26 november worden de winnaars van de Rabobank Duurzame Innovatieprijs 2020 via de online kanalen van RTL Z bekendgemaakt. De awardshow wordt uitgezonden vanuit Studio 14 in Hilversum en wordt gepresenteerd door Ann-Lynn Hamelink. Naast haar in de studio zitten Herman Wijffels, oud-topman van de Rabobank, en Thalita Muusse, generatie expert, voor de kritische vragen. Daarnaast deelt Tim van Hattum zijn visie 2120 voor Nederland. Meld je aan en kijk live mee op donderdag 26 november vanaf 20.30 uur.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van