'Oneerlijke concurrentie'

KvK voor rechter gesleept om 'monopoliseren' handelsregister

25 november 2020 15:33 Aangepast: 25 november 2020 15:34
Kamer van Koophandel in Utrecht Beeld © KvK

Vijf grote leveranciers van zakelijke informatie slepen de Kamer van Koophandel (KvK) voor de rechter. Zij vinden dat de instantie het gebruik van data uit het handelsregister onterecht aan banden legt en 'monopoliseert'.

De zaak wordt gevoerd door Altares Dun & Bradstree, CreditDevice, Creditsafe, Company.info en Graydon, die samen de Vereniging voor zakelijke B2B vormen. 

De bedrijven gebruiken gegevens uit het handelsregister om ze te analyseren voor hun eigen klanten. Het gaat bijvoorbeeld om informatie over de financiën van een bedrijf of de bestuurders. Zo kunnen de klanten van de informatieleveranciers weer risico’s inschatten van hun handelen.

Onterecht op slot

Volgens Rob Veneboer, voorzitter van de vereniging, gooit de KvK het handelsregister onterecht 'op slot' via het zogenoemde databankenrecht. Terwijl de instantie de data uit het register zelf ook verhandelt. Het handelsregister zou daarmee niet meer openbaar zijn en gemonopoliseerd worden.

Er geldt bijvoorbeeld een verbod op doorgifte van opgevraagde informatie, zoals jaarrekeningen. En wordt de data door bedrijven gebruikt, dan 'bemoeit' de KvK zich met het product, de prijs en het privacybeleid van commerciële diensten, zegt Veneboer.

Handeltjes van de KvK

De KvK verhandelt onder meer uittreksels, bedrijfsprofielen en jaarrekeningen. De bekritiseerde verkoop van adresgegevens van onder meer zzp'ers werd eerder aan banden gelegd, al was er vorig jaar nog wel sprake van een 'levendige handel.'

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Gegevens zzp'ers nog steeds op straat door gekloonde KvK-registers

KvK ziet zaak met vertrouwen tegemoet

Een woordvoerder van de KvK laat schriftelijk weten dat het de wettelijke taak van de instantie is om de kwaliteit van de gegevens te waarborgen, evenals het voorkomen van onjuist gebruik. Dat moet zonder de openbaarheid van het handelsregister te beperken en hergebruik van gegevens te hinderen.

Omdat het belang van privacy toeneemt worden er per 1 januari volgend jaar zelfs strengere eisen gesteld aan het gebruik van gegevens uit het register, zegt de woordvoerder. De KvK wil verder niet ingaan op vragen, maar zegt een rechtsgang met vertrouwen tegemoet te zien.

Problemen spelen bij meer overheidsinstellingen

Volgens Jasper Sluijs, universitair docent economisch publiekrecht aan de Universiteit Utrecht, spelen de problemen niet alleen bij de KvK. "Private partijen hebben last van overheidsinstellingen. Dat komt best vaak voor."

Zo heeft Staatsbosbeheer een levendige handel in biomassa en hebben het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) en het Kadaster verschillende winkeltjes gehad waar ook rechtszaken over zijn gevoerd.

Ook tegen het CBS wordt een zaak gevoerd

Ook bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meldden zich al boze ondernemers. Namens commerciële statistiekbureaus voert branchevereniging Markt Onderzoek Associatie (MOA) een zaak tegen het Ministerie van Economische Zaken, zo bevestigt een woordvoerder van MOA.

Het CBS zou een te groot deel van zijn omzet uit commerciële activiteiten halen. Wettelijk mag dat 10 procent zijn maar volgens MOA ligt dat percentage ruim boven de 20 procent.

Extra geld verdienen

Met die winkeltjes proberen overheidsinstanties extra geld te verdienen naast belastinginkomsten, weet Sluijs. "Dat is na 2009 ontstaan door bezuinigingen bij de overheid." De instanties moeten sindsdien voor een deel hun eigen boontjes doppen. "Dat zijn ze enthousiast gaan doen", zegt Sluijs.

Het probleem is dat ze daarbij voordelen hebben ten opzichte van private partijen. "Het belangrijkste: je kunt niet failliet gaan als overheidsinstelling en daarmee meer risico’s nemen en bijvoorbeeld geld lenen tegen gunstigere voorwaarden", aldus Sluijs.

Ook hebben publieke instanties vaak betere toegang tot informatie. "Waardoor je als bedrijf het gevoel kunt hebben dat je 5-0 achter staat."

Ze hebben een punt

Hebben de ondernemers een punt? Ja zegt de docent, maar je kunt niet makkelijk via de geijkte weg je gelijk halen, zegt hij erbij.

Normaal gesproken worden zaken zoals oneerlijke concurrentie en machtsmisbruik afgehandeld via het mededingingsrecht. Maar dat kan niet zomaar, want dat is alleen voorzien op commerciële partijen en niet op overheidsinstellingen.

Het is ingewikkeld

Daarvoor zou het op Europees niveau moeten worden aangepast, omdat op dat niveau regels geleden. "Dat is ingewikkeld, ook omdat de jurisprudentie over dit onderwerp gunstig is voor overheidsbedrijven", zegt Sluijs. 

Zaken uit het verleden kiezen de kant van de overheid. Een overheidsinstelling zal niet snel als commercieel bedrijf worden gezien en daarom de werkwijze moeten aanpassen. "Je ziet wel dat de bedrijven die klagen over de overheid omwegen proberen te vinden om toch hun gelijk te halen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Duitse rechter mag zich buigen over machtsmisbruik 'Nederlands' Booking.com

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van