Van onze partner Deloitte

Strategie als kompas

28 oktober 2020 03:35 Aangepast: 29 oktober 2020 19:45

In een speelveld dat razendsnel verandert, hebben ondernemingen amper tijd om na te denken over hun volgende stap. Maar om niet buitenspel te worden gezet, is een doordachte strategie van levensbelang, zegt bedrijfskundig strateeg Camilla van den Boom van adviesbureau Sturrm. “De wetten van de natuur gelden ook in bedrijfskunde: om te overleven, moet je je aanpassen aan je omgeving.”

Camilla van den Boom: “In veel bedrijven is strategie geen prioriteit. Veel ondernemingen zijn zo druk met de dagelijkse praktijk, dat ze geen tijd hebben - of nemen - om na te denken over de toekomst van hun bedrijf. Toch is een doordachte strategie van levensbelang. De wetten van de natuur gelden ook in bedrijfskunde: om te overleven, moet je je aanpassen aan je omgeving.”

Camilla van den Boom Camilla van den Boom

Het spel is veranderd

Waar veel bedrijven tot op heden nog meekwamen door gewoon maar dóór te gaan, is de wereld inmiddels zo snel aan het veranderen dat ondernemers zonder strategie zich niet lang meer staande kunnen houden, zegt Van den Boom. “Niet de spelregels zijn gewijzigd, het hele spel is anders. De wereld verandert continu. Als ondernemer móet je weten wat je ambitie is en wat je nu gaat doen om daar straks te komen.”

Om die ambitie te definiëren, moet je jezelf vragen stellen, zegt Van den Boom. “Je moet naar binnen, naar buiten en naar voren kijken. Naar binnen kijk je door te bedenken: hoe creëer ik vandaag waarde? Waar ben ik als ondernemer goed in en waarin minder? Naar buiten kijken betekent kranten lezen, je informeren, onderzoek doen. Wie of wat heeft invloed op jouw bedrijf? Wat gebeurt er in de markt en bij je klanten? Welke concurrent doet wat en wie is de klant van je klant?  Tot slot kijk je naar voren: wat vind ik hiervan? Wat kan ik hiermee? Wat wordt mijn stip op de horizon? Op basis van al die vragen bepaal je vervolgens je langetermijnambitie en je doelen. In een wereld die zo snel verandert, is dat je kompas.” 

Haal de horizon naar je toe

Van den Boom stelt dat we anders met de toekomst moeten werken. “De huidige wereld is zo complex en kortcyclisch, dat we de horizon naar ons toe moeten halen. Het heeft geen zin om je doelen voor over vijf jaar te bepalen en dan gedetailleerd op te schrijven wat je de komende zestig maanden gaat doen. Het is namelijk nogal lastig te voorspellen wat er in die zestig maanden op je pad komt. Als al je stappen al vastliggen, ben je als bedrijf totaal niet flexibel als er onderweg iets gebeurt. Een pandemie, om maar iets te noemen.” Stel daarom, op basis van je langetermijnambitie, je prioriteiten in het nu, adviseert Van den Boom. “Alles wat daarna komt, is koffiedik kijken.”

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Frustratie als bron voor innovatie

De 3458-methode

Van den Boom ontwikkelde de 3458-methode. Daarmee vertaal je je ambitie voor de lange termijn, naar de korte en ultrakorte termijn. “3458 is het geheugensteuntje: als je over een x-aantal jaar ergens wil zijn, wat doe je dan de komende drie maanden, vier weken, vijf dagen, acht uur? Op basis daarvan onderneem je actie. Na die drie maanden bekijk je, met je medewerkers, hoe het ging en waar je nu staat. Hebben jullie de vorige prioriteiten gehaald? Is er iets gebeurd waardoor je moet bijsturen? Vervolgens bepaal je je prioriteiten voor de volgende 3458-periode. Zo houd je voortdurend de regie, om uiteindelijk daar te komen waar je wil zijn. En ook heel belangrijk: voor je medewerkers is het veel duidelijker waar ze dagelijks aan werken, waardoor ze meer gefocust én meer gemotiveerd zijn.”

Hoe lang de lange termijn exact is, verschilt per branche, soort onderneming en soms zelfs per productlijn. “De leadtime van investeringen is relevant voor het bepalen van de strategische horizon. Die kan op vijf, maar ook op vijftien of zelfs dertig jaar liggen. Een bedrijf dat machines produceert is ook minder wendbaar dan bijvoorbeeld een softwarebedrijf. Een nieuwe machine moet nog jaren mee, maar een interface is in één dag aangepast als hij toch niet goed loopt. Iedere organisatie heeft dus zijn eigen definitie van de lange, korte en ultrakorte termijn. 

Energie om te bouwen aan de toekomst

In haar werk als strateeg en adviseur ziet Van den Boom dat bij ondernemers “ongelooflijk veel” kracht en potentieel vrijkomt als ze meer kortcyclisch werken en beter nadenken over hun stappen in de nabije toekomst. “Je móet weten wat je aan het doen bent en waarom. Overzicht en inzicht geven rust en energie om te bouwen aan de toekomst. En die energie hebben we hard nodig, want het mkb is de motor van ons land.”

5 keuzes om een gezonde strategie te bepalen

Vincent Oomes is partner Strategy & Operations bij Deloitte. Hij adviseert multinationals op het gebied van strategiebepaling en schotelt hen daarbij vijf belangrijke keuzes voor. Net als Van den Boom, stimuleert hij bedrijven om zelf grondig na te denken over hun positie.

Oomes: “Als je bedrijven vraagt naar hun strategie, zeggen ze vaak ‘we willen groeien en daarom gaan we deze producten verkopen’. Maar dat is veel te beperkt, daarmee kom je er echt niet.” Om een gezonde strategie te bepalen, moet je volgens Oomes de volgende vijf beslissingen nemen:

  • Wat is je ambitie?
  • Waar wil je spelen?
  • Hoe ga je winnen?
  • Welke competenties heb je daarbij nodig?
  • Welke organisatievorm past daarbij?

Om keuzes te kunnen maken, moeten bedrijven een stappenplan doorlopen waarin ze meerdere opties met elkaar vergelijken, adviseert Oomes. “Kijk eerst naar je huidige keuzes: hoe sta je er voor? Welke trends zie je in de markt, bij concurrenten en in de maatschappij? Op basis daarvan bepaal je welke opties je hebt en ga je die opties testen. Hoe haalbaar is het bijvoorbeeld om te willen opereren in een bepaalde markt, of te willen concurreren met bepaalde bedrijven?”

Uiteindelijk maak je vijf definitieve keuzes voor de toekomst, die je naast je huidige situatie legt. “De gaten die dan zichtbaar worden, bepalen je actieplan voor de komende jaren. Dat wordt je strategie. Bijvoorbeeld: als je over vijf jaar in China op de markt wil zijn, weet je dat je het komende jaar contacten moet gaan leggen in dat land. En als je beslist om de grootste webshop te willen worden maar digitaal nog niet voorop loopt, moet je de komende tijd mensen gaan aannemen met de juiste technische kennis en vaardigheden.”

Toets daarbij regelmatig of de aannames achter de keuzes die je hebt gemaakt nog kloppen, adviseert Oomes. “Klopt het nog steeds dat de markt zó beweegt en de consumenten zó? Afhankelijk van het soort onderneming kun je je actieplan aanpassen zodra er nieuwe informatie beschikbaar komt. De vastgoedsector is een goed voorbeeld: nu thuiswerken de nieuwe norm is, zetten verhuurders niet langer in op het verhuren van kantoorruimtes, maar op het ontwikkelen van ontmoetingsplaatsen. Een goed doordachte strategie kun je bijsturen als de actualiteit daar om vraagt.”

Vincent Oomes, Deloitte Vincent Oomes, Deloitte

Op donderdag 29 oktober organiseren RTL Z en Deloitte en online seminar over dit onderwerp, Vincent Oomes is één van de experts die aanwezig zal zijn. Kijk hier voor meer informatie of om je aan te melden voor het seminar.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van