Welkom bij RTL Nieuws! Hier vind je voortaan al jouw RTL Z nieuws, actuele beurskoersen, nieuwsuitzendingen en meer.

Heb je nog vragen? Check onze FAQ.

×
Ondernemen

Gratis kraanwater in de horeca: nog steeds niet altijd normaal

28 september 2019 09:23
Terras op het Leidseplein in Amsterdam. Beeld © ANP

Een gratis glas of flesje water bij je diner of drankje in de horeca? Het is nog steeds geen gemeengoed. Sommige ondernemers gaan voor creatievere oplossingen: kraanwater in een all-in-prijs, of verpakt als feelgood-element. "Het is een extra service, zoals het pepermuntje na de maaltijd."

Nederland behoort tot de landen met de beste waterkwaliteit van de wereld. Het stroomt gewoon uit de kraan; je hoeft er geen dure flessen voor te kopen. Toch? In de horeca blijkt dat lang nog niet altijd het geval; in heel wat restaurants en cafés krijg je nog steeds Spa of Bar le Duc voor je neus, als je vraagt naar een glas of flesje water bij je eten.

Branchevereniging Koninklijke Horeca Nederland vroeg in een onderzoek naar gezonde voeding horecaondernemers naar de bereidheid gratis kraanwater te schenken. Daaruit bleek dat iets minder dan de helft (43 procent) geen moeite heeft met altijd gratis kraanwater schenken. Een kwart vindt dat alleen ok als klanten ook wat anders bestellen - naast een biertje of wijntje bijvoorbeeld - en 14 procent doet het alleen als klanten er specifiek naar vragen.

Niet verplicht kraanwater aanbieden

De branchevereniging liet al eerder blijken niet tegen het gratis serveren van kraanwater te zijn, en blijft daarbij. Maar ondernemers zouden er niet toe verplicht moeten worden, ook niet 'omdat hun gasten dat nu eenmaal verwachten of dat de standaard zou moeten zijn', laat een woordvoerder weten.

Ofwel: bij veel horecagelegenheden blijft het dokken.

Kosten voor water naar goed doel

Een heleboel ondernemers bedenken andere oplossingen. Zo koppelt restaurant De Landbouw in Wassenaar kraanwater al een paar jaar aan een goed doel. Bedrijfsleider Anja Jager: "Als mensen water bestellen, bieden we altijd ook Water van Matthijs aan."

Dat is kraanwater in ruil voor een donatie aan een goed doel, ingegeven door een vaste klant die zich in Afrika inzet voor albinokinderen die slecht behandeld worden. Een karaf kraanwater van een liter kost een euro, die overgemaakt wordt aan het goede doel. Het restaurant is niet van plan de prijs omhoog te gooien. "Er staat ook fleswater op de kaart voor 5,75 euro, maar dit is een aardigheidje. Sommige mensen geven behalve fooi voor ons ook fooi voor Matthijs."

Per jaar serveert De Landbouw 4000 liter goededoelenwater. Jager weet niet precies wat een liter water de onderneming kost, maar zegt dat het serveren van het goede doelenkraanwater de Landbouw wel omzet kost, omdat mensen dan geen fles water kopen.

Archieffoto Archieffoto

Water as a service

Het Belgisch biercafé Olivier in Utrecht pakt het anders aan. Assistent bedrijfsleider Linus Kleijnjan vertelt dat het café ook kraanwater serveert als mensen er níet om vragen, zoals bij warm weer of als mensen wijn bestellen. "Als we het aanbieden en de gasten staan ervoor open, is het een lichte verrassing."

Net als De Landbouw steunt het biercafé sinds kort een goed doel met kraanwater. Voor een euro per karaf steun je, vrijwillig, de stichting Make-A Wish. Als mensen om plat of bruisend flessenwater vragen, verkoopt het café het wel. Bijvoorbeeld aan toeristen: "Die zijn niet gewend om uit de kraan te drinken en geloven ook niet dat een glas kraanwater dat écht is. Zij kopen mineraalwater."

In de dertien jaar dat het café nu in het centrum van Utrecht zit, is het kraanwater altijd gratis gebleven. "Geld vragen stuit ons tegen de borst. Water is een goede begeleider van een drankje, daar moet je niet moeilijk over doen. Het is een extra service, zoals het pepermuntje na de maaltijd."

Waterarrangement voor de hele avond tafelen

Maar niet overal krijg je dus zomaar gratis water. Ciel Blue, het tweesterrenrestaurant van Hotel Okura in Amsterdam, laat desgevraagd weten dat als klanten water bestellen, ze standaard flessenwater krijgen, de hele avond voor 7,50 euro per persoon, vertelt woordvoerder Saskia van de Sanden. Slechts eens in de twee weken komt een kraanwaterverzoek. "Dan komt er wel een karaf op tafel, dat brengen we niet in rekening."

Op de hotelkamers worden de (internationale) gasten overigens wel actief aangemoedigd om kraanwater te drinken. Er staan flessen, maar sinds de zomer zit om de hals een briefje waarop staat dat het kraanwater net zo goed is.

'Zolang het alcoholvrij blijft hebben we niets te vrezen'

Kraanwater gratis geven kost niet veel, zegt zegt assistent-bedrijfsleider Kleijnjan van Olivier. "Die paar glaasjes water die we weggeven vallen in het niet bij al het water dat nodig is om de borden of glazen te spoelen, of de zaak schoon te maken, of een ons biefstuk te maken. En geld vragen voor water naast een speciaalbier van zes euro, dan voel je je een krent. Zolang kraanwater alcoholvrij blijft hebben we niets te vrezen." 

Wat betaal je nou eigenlijk voor kraanwater?

  • Om te beginnen betalen zowel huishoudens als bedrijven de prijs van het waterverbruik. Dat is per wateraanbieder verschillend.
  • Gemiddeld betaal je de laatste paar jaar ongeveer 1 euro per 1000 liter water als consument. Sommige aanbieders rekenen andere prijzen voor zakelijke klanten.
  • Daarnaast betaal je ook vastrecht, daaronder valt onder meer het onderhoud van het leidingnet en de zuiveringsinstallaties.
  • Dan zijn er nog de precariobelastingen, de kosten die het waterbedrijf aan de overheid moet betalen voor het gebruik van openbare grond. Daar vallen de kosten voor de waterleidingen, de Belasting op Leidingwater (BoL, een milieubelasting) en btw (9 procent) onder.
  • Overigens mogen gemeenten tot 2022 precario heffen op waterleidingen in gemeentegrond. Per gemeente kunnen die kosten wel verschillen.
  • Per provincie is soms één of meerdere aanbieders van water actief; denk aan Vitens in o.a. Utrecht, Overijssel en Friesland, Dunea in Zuid-Holland en Evides in Zeeland.
Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Waterbedrijf luidt noodklok: kraanwater in toekomst niet vanzelfsprekend

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van