Ondernemen

Bedreigd en kostbaarder dan ivoor: de glasaal

28 juni 2019 11:21 Aangepast: 28 juni 2019 14:57
In Nederland worden glasalen uitgezet om de palingstand te verbeteren. Beeld © ANP

De paling heeft een bedreigde status. Een van de redenen daarvoor is de smokkel van glasaal, oftewel babypalingen. De visjes zijn op de zwarte markt duizenden euro's per kilo waard.

Europol gaat de jacht op palingsmokkelaars intensiveren, kondigde operatieleider Jose Moreno gisteren aan tijdens het jaarlijkse congres van de Sustainable Eel Group (SEG), een internationale organisatie die zich richt op de bescherming van de paling. Wetenschappers van de organisatie schatten dat zo'n 25 procent van de populatie glasalen bedreigd wordt door smokkelaars.

Hoewel de Europese Unie al jaren een verbod op alle import en export van de vis hanteert, worden volgens schattingen jaarlijks zo'n 350 miljoen glasalen gesmokkeld vanuit Europa.

Deze vissen gaan voornamelijk naar Azië, waar ze worden opgekweekt tot palingen en vervolgens worden doorverkocht, onder meer in de Verenigde Staten en Canada. Met de smokkel van glasaal wordt naar schatting jaarlijks ongeveer 3 miljard euro verdiend.

De visje zijn daarmee lucratiever dan ivoor. Volgens de laatste cijfers van natuurbeschermingsorganisatie Save The Elephant was de prijs van ivoor in 2017 gedaald tot ongeveer 670 euro per kilo. De reguliere prijs voor een kilo glasaal ligt weliswaar tussen de 200 en 300 euro per kilo, maar op de zwarte markt kunnen smokkelaars er wel 1100 euro voor krijgen, soms zelfs nog veel meer.

Van zoet naar zout en terug

Palingen hebben een bijzondere levenscyclus. Volwassen vissen trekken weg uit Nederland en andere Europese landen om te paaien in de omgeving van de Sargassozee, voor de kust van Noord-Amerika. Daarvandaan trekken de pasgeboren glasaaltjes terug naar de zoete wateren van Europa.

Om de palingstand te kunnen monitoren is het belangrijk dat de aantallen glasalen die Europa intrekken in kaart worden gebracht. Dit wordt in Nederland gedaan door Wageningen Marine Research, dat al sinds 1938 metingen uitvoert bij de spuisluizen van Den Oever. Het instituut levert zo een bijdrage aan het beschrijven van de glasaaltrend op Europees niveau.

 

Smokkel niet enige bedreiging

Sinds de jaren tachtig is de palingstand in Europa drastisch gedaald. In Nederland is het aantal binnenkomende glasalen ongeveer 5 à 10 procent van wat het was voor de jaren tachtig, zegt Tessa van der Hammen van Wageningen Marine Research.

"Het is niet bekend waardoor die daling precies komt", aldus Van der Hammen. "Waarschijnlijk is het een combinatie van factoren, zoals visserij, vervuiling en doordat glasaal niet goed het zoete water kan optrekken door barrières zoals sluizen en waterkrachtcentrales in Europa."

Sinds 2007 zijn er daarom Europese regels opgesteld om de paling beter te beschermen. De uitwerking daarvan verschilt per land. In Nederland heeft dat bijvoorbeeld geresulteerd in een visverbod in de herfst, wanneer volwassen paling wegtrekt naar de zee om te paaien. Ook worden glasalen gevangen in Frankrijk en uitgezet in Nederlandse wateren. Verder worden barrières visvriendelijk gemaakt en is er een terugzetverplichting voor sportvissers.

'Internationale opsporing noodzakelijk'

Dit soort herstelprogramma's wordt ernstig in de wielen gereden door de smokkel van glasaal, waarschuwt de SEG. "Het is cruciaal dat we deze smokkel stoppen, want het ondermijnt elke poging om de paling adequaat te beschermen tegen andere vormen van menselijk handelen", aldus voorzitter Andrew Kerr.

Ook Derk Jan Berends van de Nederlandse Vissersbond noemt de gevolgen van de illegale handel in glasaal 'dramatisch'. "Die glasaal is nodig voor de nieuwe palingstand in Europa, als je die wegvangt kunnen de vissers minder paling vangen", zegt hij. "In plaats van dat de palingstand herstelt, blijft hij op hetzelfde niveau of daalt hij zelfs. Dat is het laatste wat we willen."

Europol breidt operatie uit

Europol lijkt de oproep van de SEG en de vissers serieus te nemen. Afgelopen jaar nam Europol 15 miljoen illegaal gevangen glasalen in beslag, en arresteerde 153 smokkelaars, voornamelijk in Spanje, Portugal en Frankrijk. Dat was een verdubbeling ten opzichte van het jaar ervoor. Nu wordt de inzet van Europol verder uitgebreid.

"Dit is onze belangrijkste operatie op het gebied van milieucriminaliteit", zei Jose Moreno van Europol op het SEG-congres. "We richten ons niet alleen op de handel in glasaal, maar ook op de bredere criminele netwerken."

Europol wil komend jaar meer Europese landen bij de antismokkeloperatie betrekken, waaronder Duitsland, Zwitserland en Kroatië. Daarnaast start het een onderzoek naar de productie van paling in Azië. "Criminelen leren snel en verbeteren hun methodes. Wij moeten ze een stap voorblijven."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van