Van onze partner IDH

Minder ontbossing door duurzame handel

14 november 2018 10:39 Aangepast: 14 november 2018 16:34

Initiatief Duurzame Handel is een baken van kennis als het gaat om de toekomst van duurzame handel. De non-profit organisatie werkt over de hele wereld en wordt geleid vanuit Utrecht. IDH-directeur Steven Collet vertelt wat IDH doet en vooral waarom.

IDH is een door overheden gesteunde organisatie die helpt internationale handelsketens te verduurzamen. Dat gebeurt vooral door coalities te smeden van bedrijven, overheden en NGO’s. “Omdat we hebben geleerd dat je alleen via samenwerking bedrijfsmodellen kunt ontwikkelen die handel verduurzamen”, zegt IDH-directeur Steven Collet. “Iedereen kent duurzame handel van certificeringen die terugkomen op de labels van producten in de supermarkt. Het is prima dat die certificeringen bestaan, maar er moeten volgende stappen worden gezet. De diverse labels vertegenwoordigen een niche waarin meerdere standaarden bestaan. Wij willen verduurzaming uit de niche halen en tot norm maken.”

Marktkracht belangrijk
Om duurzaamheid gangbaar te maken binnen handelsketens zijn samenwerkingen nodig waarbinnen tien tot twintig procent van de marktkracht is vertegenwoordigd. Daaruit kunnen volgens Collet nieuwe businessmodellen ontstaan die de rest van de markt beïnvloeden en overheidsgeld voor het ondersteunen van verduurzaming uiteindelijk overbodig maken. Sinds de oprichting in 2008 stimuleert IDH dergelijke coalities en dat leidt op verschillende fronten tot succes.

Better Cotton
Collet geeft de katoenmarkt als voorbeeld. “Voor de teelt en verwerking van katoen werden altijd gigantische hoeveelheden water chemicaliën gebruikt. Van alle grote commodities in de wereld was het een van de meest vervuilende. Er bestaat wel organisch katoen, maar dat is goed voor ongeveer één procent van de wereldmarkt. Acht jaar geleden hebben we daarom een samenwerking in die markt tot stand gebracht. Dat heeft geleid tot een marktaandeel van 20% van Better Cotton waarmee meer dan 1,5 miljoen boeren minder water en chemicalieen gebruiken, een beter inkomen uit katoen halen en arbeidsomstandigheden zijn verbeterd. Grote textielbedrijven als Levi’s, Ikea en H&M hebben zich erachter geschaard. Dat zorgt voor een transformatie waarbij verduurzaming de standaard kan worden.”

Steven Collet van IDH Steven Collet van IDH

Tegengaan ontbossing
Ook voor het tegengaan van grootschalige ontbossing in de wereld brengt IDH partijen bij elkaar die gezamenlijk in staat zijn een verandering te bewerkstelligen. Collet: “Het verdwijnen van tropische bossen en veengebieden staat in directe relatie tot klimaatverandering. Bossen zijn de longen van de wereld. Bomen absorberen CO2. Hoe meer die functie wegvalt, hoe groter het klimaatprobleem. Ontbossing komt voor in gebieden waar bijvoorbeeld plantages voor palmolie of soja worden aangelegd. Om daar verandering in te brengen moeten niet alleen afspraken worden gemaakt met bedrijfseigenaren zoals plantagehouders, maar met alle andere landgebruikers in een heel gebied.”

“Het gaat dan om publiek-private samenwerking tussen overheden, gemeenschappen en bedrijven. Wij brengen zo’n coalitie bijeen, denken mee over nieuwe bedrijfsmodellen en betrekken er financiers bij. Anders werken, kost in het begin vaak veel geld en daarom proberen we ook de bankensector bij de samenwerking te betrekken.”

Doorbraak in Brazilië Brazilië is een van de landen waar ontbossing een heel groot probleem vormt. De inspanningen van IDH werpen onder meer daar nu hun vruchten af. Collet: “In de Braziliaanse staat Mato Grosso is er sprake van een doorbraak. In dat gebied, dat vele malen groter is dan Nederland, vindt op grote schaal productie plaats van onder meer rundvlees en soja. De gouverneur van Mato Grosso is er met ons van overtuigd dat verduurzaming in de productieprocessen noodzakelijk is en hij wil daarvoor alle betrokken partijen aan boord hebben. De hele keten, van boeren en productiebedrijven tot een verkopende supermarkt als Carrefour, doet mee. Dat betekent dat een heel gebied echt de goede kant op beweegt.”

Grootste eerst Volgens Collet zijn er zo’n 200 grote bedrijven in de wereld die zoveel marktkracht hebben dat ze bij een verandering van businessmodel de meeste kleinere mee kunnen krijgen in hun keten. “Als je met de grootste begint, kun je veel bereiken in een sector en ook de kleinere mobiliseren Dat is de manier waarop wij werken. We hebben diepgaande relaties met die bedrijven op de hoogste niveau. En een CEO die zich wel inzet voor verduurzaming beïnvloedt daarmee bovendien vaak weer andere CEO’s.”

Iedereen profiteert IDH vindt voor haar boodschap nu makkelijker gehoor dan ten tijde van de oprichting. “Wij werken met mensen die de taal spreken van de partijen en personen waarmee we te maken hebben. Toppers uit het bedrijfsleven en personen die op hoge posities bij overheden hebben gewerkt. Dat zijn geloofwaardige facilitators van coalities. Mede daardoor zijn we voor wat betreft onze gesprekspartners van duurzaamheidsafdeling naar boardroom verhuisd. Wel blijft het een uitdaging om de balans tussen belangen voor de korte en lange termijn in de gaten te houden met het oog op aandeelhouders. Ook daarom is het zo  belangrijk dat wij met doortimmerde bedrijfsmodellen komen, want winstgevendheid speelt toch altijd een grote rol,” zegt Collet. Hij benadrukt dat IDH als non-profit organisatie zelf geen belang heeft. “Voor ons staat de impact op de duurzaamheidsdoelen van de Verenigde Naties (SDGs) centraal. En we ontwikkelen business modellen waaruit alle  partijen voordeel halen. Want het is de bedoeling dat iedereen profiteert van nieuwe duurzame businessmodellen die wij ontwikkelen.”

Speerpunten IDH verzet de bakens in dienst van verduurzaming in 12 sectoren. Speerpunten zijn momenteel onder andere het tegengaan van de genoemde ontbossing en ervoor zorgen dat kleine boerenbedrijven zonder overheidssteun kunnen bestaan van de opbrengsten uit duurzame vormen van landbouw. Overigens richt IDH zich zeker niet alleen op agrarische sectoren. Collet: “In de afgelopen jaren hebben we ook veel kennis opgedaan en gedeeld over bijvoorbeeld productie in fabrieken in arme en opkomende landen. Onder meer in de textielsector en de elektronicasector. Er is gekeken hoe daar businessmodellen zo kunnen veranderen dat bedrijven goed en duurzaam kunnen draaien en genoeg banen kunnen bieden aan de groeiende bevolking. In Afrikaanse landen komen er de komende jaren veel mensen bij. Als we daar werk voor kunnen creëren, levert IDH een essentiële maatschappelijke bijdrage.”

Doelen langere termijn Ook voor de lange termijn zijn het tegengaan van ontbossing en duurzaam werk voor boeren en arbeiders voorname aandachtspunten voor IDH. De verschuiving van krachten in de markt heeft daarbij de volle aandacht van de organisatie. Collet: “Tot nu toe spreken we om veranderingen op gang te brengen veel met Europese partijen. Gaandeweg wordt het speelveld deels verlegd naar bijvoorbeeld India en China. Landen waar tot nu toe vooral productie plaatsvond, worden ook steeds meer ook consumerende landen. Daar zijn wij ook weer coalities aan het smeden om te zorgen dat er duurzame ketens komen voor lokale veiligheid en voedselzekerheid. Daarin zijn we ambitieus. De komende jaren is er nog veel werk om te verzetten.”

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van