Business

Zelfrijdende auto? 'Forget it, die gaan wij niet meemaken'

06 februari 2018 16:30 Aangepast: 24 februari 2018 03:45

Het duurt nog heel, heel lang voordat de handjes voorgoed los kunnen van het stuur. Drie experts plaatsen kanttekeningen bij de halleluja-berichten over de zelfrijdende auto. "Het is één grote hype."

Misschien kijk je er reikhalzend naar uit: het moment dat je in de auto stapt, een boek of tablet erbij pakt en je niet druk hoeft te maken over wat er op de weg gebeurt. Zelfs niet op drukke plekken in de stad. De auto rijdt zichzelf.

Volgens Willem Strijbosch, hoofd autonoom rijden bij TomTom, kan het in 2023 al zover zijn. In een interview met Bright-verslaggever Merijn Doggen voorspelt hij dat hij 'binnen vijf à tien jaar' in een zelfrijdende auto van zijn huis naar zijn kantoor in de binnenstad van Amsterdam zal rijden.

Tekst gaat verder onder de video.

Niet realistisch

Strijbosch is niet de enige. De zelfrijdende auto is voer voor inspirerende Tedtalks, idyllische vergezichten en blije commercials. Het lijkt soms wel alsof het tijdperk van de zelfrijdende auto voor de deur staat. Maar hoe realistisch is dit toekomstbeeld?

Totaal niet realistisch, vindt de Britse publicist en vervoersspecialist Christian Wolmar. "De technologie is er nog lang niet, er zijn allerlei reguleringsproblemen en toch zien media en autofabrikanten de zelfrijdende auto als wenselijk en onvermijdelijk. Het is één grote hype. En niemand gaat in tegen de tech- en autobedrijven, terwijl er zoveel vragen onbeantwoord blijven", vertelt hij tegen RTL Z.

Drukke kruispunten

Als problematisch voorbeeld noemt Wolmar een druk kruispunt in de stad. Hij noemt het het Holborn-probleem, naar het metrostation Holborn in Londen, waar tijdens de spits forensen massaal de weg oversteken. "Als er een mens voor een auto gaat staan, dan moet hij wel stoppen. Zelfrijdende auto's komen op die manier nooit van hun plek op drukke kruispunten." 

Bij auto's met een actieve bestuurder is dat anders. "Een bestuurder interacteert met voetgangers, die kan steeds een stukje naar voren, en uiteindelijk verder rijden."

In Amsterdam ook geen optie

Voor de smalle wegen langs de grachten vol met fietsen en voetgangers in Amsterdam geldt dat net zo goed, zegt autojournalist Carlo Brantsen. "Ik rij straks van Amsterdam naar Breukelen en onderweg kom ik tientallen situaties tegen waar een autonome auto serieuze problemen zou krijgen. Niet-alledaagse bewegingen zijn namelijk niet ingeprogrammeerd."

Bij autonome auto's wordt gesproken van zes levels: van level 0 (geen enkele assistentie van de auto) tot level 5 (volledig zelfrijdend). "We zitten nu op de grens van level 2 en 3." De auto kan af en toe volledig zelf rijden, op snelwegen bijvoorbeeld.

Wishful thinking

Maar achterover leunen en netflixen is volgens hem nog absoluut geen optie. "Er wordt nog wel eens gezegd dat we tegen level 5 aan zitten. Dat is wishful thinking. Je kunt je afvragen of dat er ooit gaat komen. Die zelfrijdende auto gaan jij en ik niet meemaken." De technologie is nog lang niet zover, stelt Brantsen. 

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Miniatuurvoorbeeld

En áls de technologie er al wel klaar voor zou zijn, dan is de omgeving dat waarschijnlijk nog niet. Bestaande bebouwing in heel Nederland, of heel Europa, helemaal klaarstomen voor een zelfrijdende auto is een gigantische operatie.

Zo wordt er gesproken over sensortechnologie die onderdeel moet worden van alle wegen, zodat sensors informatie kunnen doorgeven aan auto's. Denk aan een auto-ongeluk een stuk verderop, waar je auto van moet 'weten'. Auto's onderling kunnen dat soort informatie ook gaan uitwisselen, maar in het begin zullen een hoop (oude) auto's die technologie nog niet in huis hebben.

Van alle landen zet Nederland overigens wel de beste stappen om straks klaar te zijn voor de autonome auto, schrijft KPMG. Zo investeert de Nederlandse overheid 90 miljoen euro om lantaarnpalen aan te passen, zodat ze straks kunnen communiceren met auto's. 

Makkelijker bij nieuwe wijken

Snelwegen klaarstomen is een eitje ten opzichte van wat er zou moeten gebeuren in dorpen en steden. In binnensteden zou er wellicht een duidelijke afscheiding moeten komen tussen autowegen en paden voor fietsers en voetgangers, om onverwachte gebeurtenissen in het verkeer tot een minimum te beperken, voorspelt Wolmar. "Of je dat moet willen is de vraag," zegt de publicist.

Een rapport van advieskantoor BCG bevestigt Wolmars angst. De stad Amsterdam zou volgens BCG compleet op de schop moeten, om zo zelfrijdende auto's de ruimte te bieden. De hele operatie zou bakken met geld kosten. Brantsen: "Als je nu een nieuwe stad of dorp bouwt, kun je het zo inrichten dat het geschikt is voor zelfrijdende auto's." Bij de rest van het land, en met name de bebouwde kom, is het een haast ondoenlijke klus.

Strenge regels

Wolmar voorziet dat je in steden strenge regels moet invoeren voor voetgangers en fietsers. De tekortkomingen van de technologie worden dan gecompenseerd door het reguleren van andere verkeersdeelname. "Vinden we dat eigenlijk wel wenselijk? Voor de zelfrijdende auto-utopia is een megatransformatie nodig. Maar niemand heeft het daarover."

Wetenschapper Isabel Wilmink onderzoekt voor TNO wat de provincie Noord-Holland en vervoerregio Amsterdam moet doen om zich voor te bereiden voor de zelfrijdende auto. Makkelijk is dat niet. "Er zijn nog een hoop vragen onbeantwoord," zegt Wilmink.

Enorme klus

Hoe de technologie zich verder ontwikkelt, wanneer de volledig zelfrijdende auto er precies is en welke infrastructuur daarvoor nodig is, is nog niet uitgekristalliseerd. De vooruitgang in de gaten houden is daarom verstandig, zegt Wilmink: "Overheden kunnen in overleg met autofabrikanten bekijken hoe de infrastructuur zou moeten veranderen."

Bestaande wijken klaarstomen voor die ontwikkeling wordt hoe dan ook 'een enorme klus', zegt ze. "Daarom zou je ook moeten beginnen met wegen waar geen voetgangers en fietsers zijn."

Wilmink durft niet te zeggen of we gaan meemaken dat de auto ons overal heen brengt zonder we ook maar één keer het stuur aanraken. Wel is ze erg positief gestemd over het mogelijke effect van (semi)-zelfrijdende auto's. "Meer automatisering gaat waarschijnlijk zorgen voor meer verkeersveiligheid en minder vervuiling."

Nieuwe wet- en regelgeving

Brantsen wijst op nog een beer op de weg: de regelgeving. Die zal op Europees niveau moeten worden vastgelegd. "Nou, je weet hoe dat gaat in Europa. Dat duurt lang. In Italië willen ze, met hun chaotische binnensteden, misschien wel andere regels dan in Duitsland."

Eén van de hoofdpijndossiers daarbij is de aansprakelijkheid. Want stel dat een (semi-)zelfrijdende auto een persoon aanrijdt? Is dat de schuld van de passagier/bestuurder, van de software-programmeur of van de fabrikant? Wat er wel en niet mag gebeuren met je rijdata is ook nog niet duidelijk. Cybersecuritystandaarden moeten tevens nog worden ontwikkeld.

Kortom, er ligt nog een sloot aan to do's voor de autoindustrie en overheden voordat je in je auto kunt stappen en de hele weg kunt netflixen. "Voorlopig blijft het bij elektronische systemen die steeds meer taken van automobilisten kunnen gaan overnemen. Maar echt alles? Vergeet het maar", aldus Brantsen.

Lees ook de column: 'Die zelfrijdende auto? Die komt er niet'

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van