Slaven met boekwaarde

ABN biedt excuses aan voor slavernijverleden

13 april 2022 15:30 Aangepast: 13 april 2022 16:36
Beeld © ANP / Hollandse Hoogte / Harold Versteeg

ABN Amro heeft haar excuses aangeboden voor het slavernijverleden van de voorlopers van de bank. Een financiële compensatie komt er niet, maar de bank wil wel meer actie ondernemen om sociale ongelijkheid tegen te gaan.

Uit recent historisch onderzoek door het Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) is gebleken dat een aantal van de rechtsvoorgangers van ABN Amro in de 18e en 19e eeuw betrokken was bij slavenhandel, plantageslavernij en de handel in producten die hun oorsprong vonden in slavernij.

Het gaat bijvoorbeeld om Mees & Zoonen dat makelaar in verzekeringen van slavenschepen was. En Hope & Co had een spilfunctie in de slavernij-economie. Het bankiershuis verstrekte in de achttiende eeuw leningen aan plantages waar slaven werkten.  

Verkoop van slaven

De bank bemoeide zich ook actief met de bedrijfsvoering van plantagehouders, waarbij de firma er soms op aandrong slaafgemaakte personen te kopen of te verkopen.

Pepijn Brandon, senior onderzoeker bij het IISG en hoofd van het onderzoeksteam: “Financiële beslissingen genomen in kantoren in Amsterdam en Rotterdam hadden directe invloed op de levens van duizenden slaafgemaakten.”

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Advies aan kabinet: maak excuses maken voor slavernijverleden, 1 juli nationale herdenkingsdag

In de Europese archiefstukken sijpelt volgens historici soms ook het menselijk leed op de plantages door. In taxatierapporten kregen slaven een boekwaarde toegedicht, wat laat zien dat ze puur als productiemiddel werden gezien. Op een Surinaamse plantage in onderpand ging de eigenaar zo ver in de lijfstraffen dat de plaatselijke autoriteiten klachten van slaven gegrond verklaarden.

Robert Swaak, algemeen directeur van ABN Amro: "Het huidige ABN Amro kan deze periode uit haar geschiedenis niet ongedaan maken. We beseffen dat dit onrecht uit het verleden ook na de officiële afschaffing van de slavernij heeft voortgeduurd. We bieden excuses aan voor het handelen en de pijn die deze voorgangers in het verleden hebben veroorzaakt."

DNB

Door excuses aan te bieden gaat ABN Amro verder dan bijvoorbeeld De Nederlandsche Bank (DNB). Die bleek in het verleden op meerdere manieren betrokken bij slavernij, maar wil vooralsnog geen excuses aanbieden.

DNB-directeur Klaas Knot nam in februari een onderzoek van de Universiteit Leiden in ontvangst, naar de betrokkenheid van DNB bij het Nederlandse slavernijverleden. Knot wilde niet direct excuses aanbieden omdat hij eerst in gesprek wil met medewerkers van zijn bank en met vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties, later dit jaar volgen mogelijk wel excuses.

Grote steden

Ook de steden Amsterdam, Rotterdam en Utrecht hebben excuses aangeboden voor de rol die ze hebben gespeeld bij slavernij.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

De Nederlandsche Bank gaat eigen rol bij slavernij onderzoeken

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore