Analyse

Pessimistischer ECB gaat langer verder met ongekend steunbeleid

04 juni 2020 22:09
ECB-president Christine Lagarde op een persconferentie in juni 2020. Beeld © EPA

De Europese Centrale Bank pompt meer geld in de economie om te proberen de gevolgen van de coronacrisis op te vangen. Het hulpprogramma zal ook langer duren dan eerder was besloten. Een teken dat de ECB voorlopig zal doorgaan met het ongekende steunbeleid, concluderen analisten. "De ECB is pessimistischer."

Halverwege maart kondigde de ECB aan om voor 750 miljard euro aan obligaties op te kopen, over een periode tot einde van dit jaar. Daar komt nog eens 600 miljard euro bij en het PEPP (Pandemic emergency purchase programme) zal nu tot eind juni 2021 duren, werd vanmiddag bekend gemaakt. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

ECB belooft nog eens 600 miljard extra coronasteun

Biljoenen

Tel er de andere opkoopprogramma's bij op die de ECB al uitvoert, en dit jaar alleen al koopt de ECB voor 1,4 biljoen euro op aan schulden van overheden en bedrijven. Daarmee staat eind dit jaar voor meer dan 4 biljoen (vierduizend miljard oftewel 4.000.000.000.000) op de balans bij de ECB. Dat is ongeveer een derde van alle economieën in de eurozone bij elkaar, rekent Financial Times voor

Met de uitbreiding van het steunpakket geeft de ECB twee boodschappen af, vertelt Bert Colijn, econoom bij ING. De eerste is dat de ECB de verwachtingen op financiële markten wil overtreffen. "Dit is om duidelijk te maken dat de ECB echt alles wil doen om deze crisis de baas te kunnen", zegt Colijn. Vooraf werd uitgegaan van 500 miljard euro extra. 

"Dit is om duidelijk te maken dat de ECB echt alles wil doen om deze crisis de baas te kunnen."

Pessimistischer

Dat het programma langer duurt dan was verwacht, toont volgens Colijn aan dat de ECB pessimistischer is dan eerst over hoe de crisis gaat verlopen. "De focus lag op liquiditeit om door een korte periode van lockdown heen te komen, nu lijkt het erop dat de ECB toch rekening houdt met een langere periode waarin de economie onder zijn kunnen presteert."

De eurozone krijgt te maken met een ongekende krimp, verwacht ECB-president Christine Lagarde. Stijgende werkloosheid, verlies van inkomen en uitzonderlijk veel onzekerheid leiden tot een forse daling van consumentenuitgaven en investeringen van bedrijven, legde zij uit. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Zo werkt het ECB-steunprogramma van 750 miljard euro

Restricties losgelaten

De grote vraag is of de uitbreiding van vandaag genoeg is. In de afgelopen weken werkte het wel, zegt Colijn. Onrust op financiële markten over Italië werd gesust door het programma van de ECB, geeft hij als voorbeeld. "Dat bewijst het succes, maar het laat ook zien voor de komende periode dat dit inderdaad is wat ze gaan doen: geen onrust op markten en daar hebben ze nu weer een gigantisch bedrag voor uitgetrokken."

"Geen onrust op markten en daar hebben ze nu weer een gigantisch bedrag voor uitgetrokken."

Eigen strenge eisen losgelaten

Flexibiliteit was het sleutelwoord, vult Jacob Schoenmaker, beurscommentator van RTL Z aan. "Eerdere restricties, zoals dat er maar een derde van de overheidsschuld van een land opgekocht mocht worden, zijn eigenlijk losgelaten", legt hij uit. 

Ook een andere belangrijke regel van de ECB is overboord om obligaties landen die in de problemen zitten te kunnen blijven opkopen. Het gaat om de zogenaamde capital key, waarbij maar tot een bepaald percentage van het bbp van een land aan obligaties opgekocht mag worden. 

(Nog) geen junk opkopen

Bij de aankondiging van het PEPP werd al aangegeven dat er flexibel met de eigen regels omgegaan zou worden en dat beleid zet de centrale bank door. De ECB gaat nog geen obligaties opkopen met junkstatus, die bedrijven of overheden krijgen als kredietbeoordelaars geen vertrouwen hebben dat zij hun leningen kunnen aflossen.

Vooraf werd gespeculeerd dat de ECB ook dit soort obligaties zou opkopen. De Amerikaanse Federal Reserve koopt al wel schuldpapier op dat vanwege de coronacrisis is afgewaardeerd tot junkstatus. Daar wordt binnen de ECB nog niet over gesproken. De Europese Centrale Bank accepteert al wel obligaties met junkstatus als onderpand van bedrijven die aankloppen voor een lening, meldt persbureau Reuters

Lange termijn

De extra miljarden zullen niet de laatste zijn, verwacht Colijn. "Zelfs in de VS met wel tien jaar economische groei hebben we gezien hoe lastig het is om van zo'n opkoopprogramma af te komen", legt Colijn uit. "We gaan echt nog wel een hele tijd met de grote balans van de ECB blijven zitten." En dus zal ook de ECB nog langere tijd steun blijven geven aan de economie.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

EU wil 750 miljard euro extra uittrekken om coronacrisis te bestrijden

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore