Problemen voorkomen

Rekenkamer adviseert controle vooraf bij nieuwe NOW-regeling

23 september 2020 16:00
Het UWV keert de coronasteun uit aan bedrijven. Beeld © ANP

De Algemene Rekenkamer vreest dat veel ondernemers flinke bedragen moet terugbetalen, omdat zij te veel noodsteun hebben gekregen tijdens de coronacrisis. Daarom adviseert de onafhankelijke controleur van de overheidsfinanciën om voortaan eerder te controleren of bedrijven recht hebben op NOW.

De Algemene Rekenkamer onderzocht het risico op misbruik van de staatssteun voor ondernemers. De NOW, de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid, is bedoeld voor bedrijven die minder omzet draaien vanwege de coronacrisis. Zij kregen in de eerste versie van de regeling tot maximaal 90 procent van hun loonkosten vergoed.

Met de NOW-regeling is veel publiek geld gemoeid. Tot nu toe gaf de staat 37,1 miljard euro uit aan steunmaatregelen, iets meer dan de helft daarvan (18,8 miljard) ging naar de NOW.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook

'Veel bedrijven moeten deel NOW-steun terugbetalen aan UWV'

'Omvangrijke' bedragen teruggevorderd

De eerste regeling gold van maart tot en met mei. Bijna 140.000 bedrijven maakten gebruik van de steun, zo maakte het UWV in juli bekend. Zij kregen bijna 8 miljard euro aan voorschotten uitgekeerd. Van de verlengde regeling (NOW 2.0) maakten meer dan 65.000 bedrijven gebruik.

Volgens de Rekenkamer zijn er aanwijzingen dat 'omvangrijke bedragen teruggevorderd zullen moeten worden bij een groot aantal bedrijven'. Een reden daarvoor kan zijn dat een bedrijf een te pessimistische inschatting heeft gemaakt over de omzetdaling bij de subsidieaanvraag. Als later dan blijkt dat de omzet toch niet zo ver is gedaald, heeft het bedrijf recht op minder subsidie.

Miniatuurvoorbeeld
Meer lezen

Ook 'oude' NOW-regeling aangepast: toch een oplossing voor seizoensbedrijven

Niet kunnen terugbetalen

Maar de Rekenkamer vreest dat sommige ondernemers de subsidie niet kúnnen terugbetalen en daardoor in de problemen komen. En dat is zowel een probleem voor de ondernemers als de staatskas. De Rekenkamer verwijst daarbij naar het schrikbeeld van de toeslagenaffaire bij de Belastingdienst.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook

Gemeenten woedend op Belastingdienst om uitblijven vergoeding toeslagenaffaire

Controle vooraf of tussentijds

De NOW-regeling wordt per 1 oktober verlengd (de NOW 3.0) en daarvoor hebben de onderzoekers een aantal aanbevelingen.

De Rekenkamer begrijpt dat de minister koos voor controle achteraf, omdat de regeling snel opgezet moest worden. Maar nu het ministerie en UWV meer ervaring opgedaan hebben, adviseren de onderzoekers meer controle vooraf of tussentijds.

Accountantsverklaring

Het UWV had geen expertise en mankracht om te controleren of bedrijven wel echt zoveel omzetverlies leden dat zij recht hadden op steungeld. Boven een bepaald bedrag moesten ondernemers daarom een onafhankelijke accountantsverklaring of een 'derdenverklaring' overleggen.

Maar ook met deze extra eis blijft het risico op fraude aanwezig, schrijft de Rekenkamer. Bijvoorbeeld bij de kleinere subsidies waarvoor geen accountants- of derdenverklaring nodig is.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook

Ondernemer in de problemen? Zo werkt de nieuwe coronasteun

Waarschuwing: extra belasting UWV

Of de uitvoeringsinstantie zo'n vroege controle nu wel aankan, is maar de vraag. De Rekenkamer waarschuwt bovendien dat de ICT-systemen van het UWV voor de NOW-regeling niet geschikt zijn voor de lange termijn. Ook komt er fors meer werk aan voor de uitvoeringsinstantie, waarschuwen de onderzoekers.

Nu de NOW-regeling opnieuw is verlengd, wordt het UWV meer dan een jaar lang extra belast. "Dat heeft ook gevolgen voor de reguliere taken. Bijvoorbeeld de dienstverlening aan werklozen, waarbij bovendien sprake is van een forse stijging van het aantal werkloosheidsuitkeringen," schrijven de onderzoekers.

Minister Wouter Koolmees schrijft in een reactie op het rapport dat hij 'de aandachtspunten ter harte neemt'.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van