Doorstart Apotex

Start-up redt grootste medicijnenfabrikant van Nederland

07 augustus 2020 15:57 Aangepast: 07 augustus 2020 15:59
Een medewerker van een Apotex-fabriek controleert een medicijn. Beeld © Archieffoto Getty Images

De ruim honderd jaar oude medicijnenproducent Apotex uit Leiden krijgt een doorstart. Daarmee wordt voorkomen dat de fabriek die nu nog in Indiase handen is, per 1 september wordt gesloten. Een vier maanden oude Nederlandse start-up neemt met steun van de overheid de fabriek voor onder meer pijnstillers en antibiotica over.

Apotex produceerde tot voor kort 80 procent van de pijnstillers (zoals paracetamol en ibuprofen) die in Nederland wordt gebruikt. Ook maakt het bedrijf antidepressiva en antibiotica.

Het bedrijf maakt alleen generieke medicijnen wat wil zeggen dat ze goedkoop zijn omdat er geen patent meer op zit en iedere medicijnfabriek ze in feite mag maken. Er komen jaarlijks 2,5 miljard pillen uit de fabriek.

Overnemen en sluiten

Het bedrijf dat in 1914 is opgericht en later de naam Katwijk Farma kreeg, is sinds eind 2018 in handen van de geneesmiddelengigant Aurobindo uit India.

In het jaar na die overname maakten de Indiërs echter duidelijk dat ze de fabriek per 1 september van dit jaar willen sluiten. De productie van generieke medicijnen kan tenslotte veel goedkoper in India. Het werd door vakbond FNV toen gezien als het uit de markt kopen van een concurrent.    

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook

Kankerverwekkende stof in paracetamol van grootste producent ter wereld

Corona versnelde de deal

Al voordat de coronacrisis uitbrak voerde de ministeries van Economische Zaken en Klimaat (EZK) en dat van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) al gesprekken over hoe of dit soort strategische bedrijven toch voor Nederland konden worden behouden.

Volgens een woordvoerder van het ministerie van EZK werd het belang om de kennis over medicijnproductie in eigen land te houden in de afgelopen tijd een nog sterker argument. "Door corona weten we dat we dat echt willen." 

Voor de levering van generieke geneesmiddelen is Nederland bijna volledig afhankelijk geworden van China en India. De politiek, zorgverzekeraars en farmabedrijven hier vinden dat geen gezonde situatie.

Het in april opgerichte bedrijf InnoGenerics meldde zich daarom dit voorjaar bij het ministerie om Apotex over te nemen. InnoGenerics is opgericht door Lucas Wierda die eerder bij de farmadivisie van DSM werkzaam was en voormalig bankier Joost Scholten. Ze waren vandaag niet bereikbaar voor commentaar.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook

Medicijnen steeds vaker niet leverbaar: 'Het is dweilen met de kraan open'

Financiering

De financiering kwam pas helemaal rond toen de overheid met een financiering van 6,7 miljoen euro over de brug kwam. Volgens ingewijden in Leiden was Aurobindo bereid om Apotex te verkopen omdat de productie in Leiden flexibeler wordt en ook geschikt wordt gemaakt voor kleinere productiehoeveelheden waar ze zelf dan weer van afnemen.

De productie wordt in ieder geval ook fors verminderd. Van de 250 medewerkers blijven er in de nieuwe situatie 80 over. De productie van de bulk aan goedkope medicijnen zoals paracetamol zal grotendeels verdwijnen. Er komt wel een samenwerking met het Leiden BioScience Park (waar Apotex is gevestigd) en met TNO.

"Het idee is genoeg capaciteit te hebben voor in geval van conflicten of een pandemie."

Oorlog of pandemie

"Het idee daarbij is dat we de kennis over hoe we generieke medicijnen moeten produceren in Nederland behouden", zegt Ida Haisma, directeur van het BioScience Park. "Zodat we in geval van internationale conflicten of een pandemie en als de toevoer uit het buitenland moeilijker wordt de productie ook snel kunnen opvoeren. De capaciteit van de fabriek blijft namelijk wat die nu is."  

Apotex wordt volgens Haisma in feite een kenniscentrum met een beperkte productie. "Die productie is nodig om kennis te vergaren. En het helpt om in contact te blijven met de medicijnenindustrie", legt zij uit. 

'Dit is uitzonderlijk'

Staatssecretaris Mona Keizer (CDA) van EZK en minister Tamara van Ark (VVD) van Medische Zorg temperen in een Kamerbrief over de miljoenensteun de eventuele hoop bij andere bedrijven op net zo'n financieel duwtje in de rug.

"Gezien het maatschappelijk belang hechten wij eraan om eenmalig en alleen voor deze casus de sluiting te voorkomen en zijn we voornemens te voorzien in de financiering door middel van een lening", aldus de bewindspersonen. "Deze ingreep wordt dan ook als uitzonderlijk gezien en schept geen precedent."

De twee ministeries draaien ieder voor de helft van de lening op. Wanneer deze moet worden terugbetaald is volgens de woordvoerder van EZ nog niet duidelijk. "De voorwaarden moeten nog worden uitgewerkt."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van