In ruil voor miljardensteun

KLM moet werk maken van milieu, maar 'plannen zijn weinig ambitieus'

16 juli 2020 06:22 Aangepast: 16 juli 2020 11:11
Beeld © ANP

KLM ontvangt miljarden aan steun van de Nederlandse overheid en moet als tegenprestatie vergroenen. De duurzame plannen van het bedrijf zijn volgens kenners oud nieuws en weinig ambitieus. Corona lijkt slechts 'een mazzeltje' voor het milieu te gaan worden.

KLM kan een leningenpakket ter waarde van 3,4 miljard euro tegemoet zien. In ruil daarvoor belooft het bedrijf de uitstoot van CO2 per 2030 met 50 procent per passagierskilometer te verlagen ten opzichte van 2005.

Dan gaat het om de uitstoot per passagier per afgelegde kilometer. Ook moet in 2030 14 procent van de brandstof duurzaam zijn.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Kogel door de kerk: KLM krijgt steunpakket van 3,4 miljard euro

In lijn met plannen kabinet

De uitstootambities liggen in lijn met plannen die het kabinet in mei presenteerde. De luchtvaart mag blijven groeien, maar de uitstoot moet per 2050 worden gehalveerd, zo wil de overheid. Die afspraak werd ook al op internationaal niveau gemaakt, met de brancheorganisatie International Air Transport Association (IATA).

De verduurzaming bij KLM is dus niet nieuw. "Voor zover wij hebben kunnen zien zijn dit allemaal plannen die er al waren", zegt Bram van Liere van Milieudefensie. Zijn organisatie vindt het onbestaanbaar dat de luchtvaart in Nederland verder mag groeien. 

Teleurgesteld

Ook andere milieuorganisaties reageerden eerder teleurgesteld op het beleid. Terwijl alle andere sectoren in Nederland hun gezamenlijke uitstoot in 2030 moeten halveren, mag de luchtvaartsector in 2030 nog ruim twee keer zoveel CO2 uitstoten als in 1990.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook

Luchtvaart mag verder groeien van kabinet

In theorie interessant

Het omlaag brengen van de uitstoot per passagierskilometer, zoals KLM wil, is in theorie interessant, vindt Van Liere. Maar als er door de groei vervolgens meer passagiers bijkomen, dan levert dat niets op. "Als we meer gaan vliegen, verdampt de milieuwinst weer", zegt hij.

Een beeld dat wordt bevestigd door Paul Peeters, hoogleraar duurzaam transport en toerisme aan Breda University of Applied Sciences. Wil je de uitstoot echt terugbrengen, dan moet je kijken naar de totale emissie, zegt hij. "Van een sterk duurzaamheidsbeleid bij KLM kun je niet spreken."

CO2-uitstoot, de cijfers verschillen

Onderzoekers van CE Delft berekenden vorig jaar dat KLM goed is voor 8,6 megaton CO2-uitstoot (2018). Volgens het bedrijf stootten de vliegtuigen in 2018 80 gram CO2 per passagier, per kilometer uit. Dat is exclusief vrachtverkeer, omdat er wordt gerekend met passagiersaantallen. 

Ter vergelijking: de totale CO2-uitstoot in Nederland is 163 megaton, volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De bijdrage van de luchtvaart aan de totale CO2-uitstoot door de Nederlandse economie ligt de laatste jaren rond de 6 procent. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Zoveel CO2 stoten Schiphol en KLM uit

KLM: 31 procent minder uitstoot

KLM zelf laat weten dat KLM Groep (KLM, KLM Cityhopper, Martinair en Transavia) in 2019 goed was voor 12,03 megaton aan CO2-uitstoot. "De totale CO2-uitstoot is daarmee met 4 procent verlaagd in vergelijking met 2005 (12,56 megaton) en per passagierskilometer met 31 procent", zegt een woordvoerder.

Uit Europese cijfers over 2019 bleek juist dat de uitstoot van de grootste maatschappijen, onder wie KLM, is gestegen. CO2 lijkt daarmee vooral een vraag van hoe het wordt berekend en door wie, weet Peeters. Volgens hem wordt het voor KLM hoe dan ook een hele uitdaging om de uitstoot te halveren.

Corona: drastisch minder uitstoot

Door het coronavirus is de uitstoot (tijdelijk) drastisch verminderd, maar komen de vergroeningsprogramma's van vliegbedrijven door de bijbehorende financiële malaise ook op een lager pitje te staan.

"Het voordeel van deze crisis is dan weer dat er meer eisen worden gesteld aan verduurzaming, ook aan andere bedrijven dan KLM", zegt Peeters. Als bedrijf in een zwaar competitieve markt in je eentje vergroenen is een lastig verhaal. Vooral omdat er veel kosten aan verbonden zijn.

Twee duurzamere routes

Er zijn kortweg twee routes: ten eerste via nieuwe zuinigere vliegtuigen. "Hier heeft KLM in de afgelopen jaren wel werk van gemaakt", zegt Peeters. Iets dat het bedrijf zelf ook benadrukt. En dat scheelt al snel flink in de uitstoot, zegt Peeters. 

Het nadeel: het vervangen van de vloot is duur en duurt lang, een goed werkend vliegtuig vervang je niet zomaar.

Biobrandstof: duurzaam?

De tweede route is meer duurzamere brandstoffen. KLM heeft toegezegd dat 14 procent van de brandstof in 2030 dat label heeft. Er komt brandstof via een nieuw te bouwen fabriek in Delfzijl dat de kerosine maakt van afvalstromen uit bijvoorbeeld frituurvet. Ook een duurzame vorm van waterstof moet soelaas bieden.

Volgens Peeters is de brandstof die KLM nu gebruikt voor minder dan een procent biobrandstof. "Wat dat betreft is het streven van 14 procent een dappere maatregel", zegt hij.

Productie op grote schaal is een probleem

Er kleven daarbij nadelen aan die brandstof. Volgens zowel Van Liere als Peeters is er op dit moment te weinig biobrandstof beschikbaar om snel te kunnen vergroenen. Ook gaat productie op grote schaal ten koste van landbouwgrond en daarmee de natuur. 

"Algen zijn nu ook een onderwerp", zegt Peeters. "Maar over het algemeen zijn planten slecht in het omzetten van energie."

Andere oplossingen

Er zijn andere snelle oplossingen, stellen de milieuclubs. Bijvoorbeeld belasting op kerosine, een taks op vliegtickets en gewoon een stuk minder vliegen. "We willen de opwarming van de aarde stoppen", zegt Van Liere.

Energie maken uit CO2: het kan

Peeters ziet hoop in zogenoemde synthetische biobrandstof: "Je kunt brandstof maken uit CO2 die fabrieken weer uit de lucht kunnen halen. Dan maak je de cirkel rond."

Het is een techniek die dichterbij is dan we denken: "Ik was afgelopen maand op een conferentie en verschillende sprekers uit de industrie zeggen: wij staan klaar om dit proces te realiseren."

Het grote probleem: het is heel duur, wel twee tot zes keer duurder dan de bestaande alternatieven, zegt Peeters. "Overheden moeten het gaan afdwingen zodat de vervuiler betaalt en het op korte termijn mogelijk wordt."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van