Op zondag dicht

Winkeliers worden baas over eigen openingstijden: 'Zelf bepalen wanneer het licht aangaat'

09 juli 2020 19:26 Aangepast: 10 juli 2020 02:22
Winkeliers mogen straks zelf bepalen of ze op zondag open gaan. Beeld © Getty Images.

Wil een winkelier niet op zondag open? Dan hoeft dat niet. Het kabinet past de winkeltijdenwet aan waardoor ondernemers meer te zeggen krijgen over hun eigen openingstijden. Dat moet de kleine winkeliers helpen. Die moesten nu op gezag van de winkeliersvereniging of VvE soms de deuren openen, tegen hun eigen wens in.

Eén van hen is bloemist René Bolhuis. Zes jaar lang streed hij tegen de Vereniging van Eigenaren (VvE) van winkelcentrum Paddepoel in Groningen, die eiste dat hij op zondag de deuren van Bloemen Mozaïek opende.

Vandaag kreeg Bolhuis een telefoontje van de staatssecretaris van Economische Zaken. "Ik hang net op. Mona Keijzer vertelde me dat het voorstel voor de wetswijziging naar de Tweede Kamer is gestuurd. Als die het voorstel goedkeuren krijgen ondernemers meer inspraak in discussie wanneer ze open moeten."

Dit is voor kleine ondernemers echt ontzettend belangrijk, stelt Bolhuis. "Het is absurd dat je geen zeggenschap hebt over je eigen openingstijden. Het voelde voor mij als een gevangenis, waarbij iemand anders bepaalde wanneer het licht aanging."

Vrije dag

Bolhuis werkte al zes dagen per week in zijn zaak. Op zondag rustte hij uit van de zware werkweek. In 2014 besloot de VvE van Paddepoel dat alle winkels op de koopzondag en -avonden open moesten zijn. Dat zou het winkelcentrum aantrekkelijker maken voor consumenten. 

Voor grote ketens is dat vaak geen probleem, die zetten gewoon extra personeel in. Voor Bolhuis was dat echter geen optie. "Je kunt niet zomaar een student in de zaak zetten. Je hebt behoorlijk wat kennis over bloemen nodig. En zelf stond ik al bijna vijftig uur per week in de zaak. Ik wil ook een vrije dag."

Het leidde tot een jarenlange veldslag, waarbij de VvE een aantal kleinere winkels die net als Bolhuis de deuren gesloten wilden houden, voor de rechter daagde. Die gaf de VvE gelijk. Winkels die de deuren gesloten hielden kregen 500 euro boete per zondag."

Rechtszaken

Als de bloemist aan de jarenlange strijd terugdenkt wordt hij opnieuw emotioneel. Als David tegen Goliath strijden, is stressvol. Maar net als de fietsenmaker in het winkelcentrum, ging Bolhuis in hoger beroep. In 2018 kwamen de partijen tot een schikking. Bij beiden ging het om een kooppand en dan waren de regels anders dan bij een huurpand. De boetes hoefden niet betaald te worden.

Maar het bleef tot het telefoontje van de staatssecretaris spannend. Wat als de Vereniging van Eigenaren opnieuw met een plan voor verplichte opening kwam? "Er zitten ook wel kleine winkels in de VvE, maar het aantal vierkante meters bepaalt wat een eigenaar te zeggen heeft."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Boete van ruim 23.000 euro voor fietsenmaker in winkeltijdenruzie

Emoties

Hij mag dan gewonnen hebben, de jarenlange strijd 'tegen het onrecht' heeft de bloemist wel 'uitgehold'. "Ik heb er een aardig trauma aan overgehouden. Ik ben eigenaar van het pand. Ik heb contractvrijheid, ze hebben over mij niets te zeggen. Maar ik ben vreselijk onder druk gezet. De VvE dreigde zelfs een boete op mijn ouders, de vorige eigenaren, te verhalen. Gelukkig heeft de politiek me geholpen."

De eigenaar van de bloemenzaak sluit niet uit dat na de wetswijziging op verschillende plekken in Nederland kleine ondernemers de deuren één dag in de week zullen sluiten. "Er zijn winkeliers die nu zeven dagen in de zaak staan, omdat ze de strijd met de winkeliersvereniging of VvE niet aandurfden.”

Bolhuis begrijpt dat je als winkelcentrum afspraken wilt maken over minimale openingstijden. "Zo gaan alle winkels in de Paddepoel om 10.00 uur open, dat is helder voor de klant. Er je wilt ook niet dagenlang tegen dichte deuren aankijken. Maar het is niet zo dat ik maar drie dagen open was. Ik heb toch gewoon recht op een rustdag."

De twee Groningse fietsenmakers, Peter Oest (links) en Martin Haijkens. De twee Groningse fietsenmakers, Peter Oest (links) en Martin Haijkens.

Duizenden euro's boete

Dat vindt ook Martin Haijkens, mede-eigenaar van fietsenwinkel Paddepoel Fietsen. Martin en zijn compagnon Peter Oest werkten ieder al 50 uur per week, 49 weken per jaar. Ze besloten dus net als Bolhuis om de deur op zondag dicht te houden, waarna het boetebedrag tot 60.000 euro opliep.

Haijkens: "Die boetes hoefden we niet te betalen is in 2018 afgesproken. Het duurde al vier jaar voor we in een hoger beroep bij een schikking uitkwamen. Maar het gaat erom dat het recht van de kleine ondernemer nu in de wet komt te staan.”

Je moet als winkeleigenaar zelf kunnen bepalen wanneer je de deuren opent, vindt Haijkens. En ook bij een fietsenzaak is vakkennis nodig. "Ik kan niet zomaar iemand in de winkel zetten. En zelfs als dat kon, de kosten dekken de baten niet. Mensen hebben zes dagen in de week de tijd om ons te bezoeken."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Gemoederen lopen hoog op in Groningse winkeltijdenruzie

Wie is de baas?

Wie op zondag voor een dichte deur staan, komt op maandag wel terug, meent de fietsenverkoper. "Grote bedrijven halen die dag misschien echt extra omzet. En ze kunnen schuiven met personeel. Wij kunnen dat niet. Dit pand hebben we al sinds de jaren '70. En dan komt er opeens een VvE die gaat vertellen wanneer je open moet?"

Veel winkeliers gingen echter wel uit angst voor boetes 'door de knieën'', merkte Haijkens. "Van de tachtig ondernemers zijn er uiteindelijk drie tot het laatste moment met rechtszaken doorgegaan. Wij hadden ook het voordeel dat we eigenaar van het pand waren. Bij huurders is het lastiger."

Verstikkende huurcontracten

Nieuwe huurders moeten bij een huurcontract vaak akkoord gaan met afspraken over opening op zondagen. Als ze tegenstribbelen, dan gaat de huur aan hun neus voorbij. Staatssecretaris Keijzer 'erkent dat dat een zorg is'. Er is voor huurders echter nog geen oplossing.

"Het weren van kleine ondernemers komt de aantrekkelijkheid van een winkelcentrum niet ten goede", aldus Keijzer tegen het Nederlands Dagblad. "Want dan heb je straks alleen maar grote ketens. Het aantrekkelijke is juist de combinatie van grote ketens en kleine boetiekjes. Voor die laatste is het op een gegeven moment niet meer te doen."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van