Gevecht met Indiase eigenaar

Wie heeft de langste adem in stakingsstrijd bij Tata Steel: directie of personeel?

12 juni 2020 15:39 Aangepast: 12 juni 2020 17:23
Personeel van Tata blokkeert de fabriek bij een spontane actie, eind mei 2020. Beeld © ANP

Er wordt opnieuw gestaakt bij Tata Steel in IJmuiden. Het conflict tussen de directie en medewerkers onder leiding van vakbond FNV dreigt uit te draaien op een wedstrijd. Maar wie heeft de langste adem? "Waar Heemskerk zou zijn zonder Tata? Daar wil ik liever niet aan denken."

Tussen 06.00 uur vanochtend en 15.00 uur vanmiddag is er bij het bedrijf gestaakt, meldt vakbond FNV. Het is alweer de derde dag op een rij dat het personeel van Tata het werk neerlegt.

Het ging vandaag om de zogenoemde verladers, die containers met erts en rollen blik vullen, die daarna per trein en boot naar andere fabrieken gaan. Deze werknemers kregen later gezelschap van hun collega's uit de magazijnen van de staalfabrikant.

Personeel van het bedrijf is in conflict met de directie geraakt vanwege reorganisatieplannen. Daarbij worden mogelijk duizend banen geschrapt. Bovendien zette het vertrek van directeur Theo Henrar halverwege meigedwongen volgens het personeel, nog meer kwaad bloed.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Onrust bij 'parel' Tata, het oude Hoogovens. Wat is er aan de hand?

Door te staken willen de medewerkers afdwingen dat de directie gehoor geeft aan hun eisen. De actievoerders willen garanties dat niemand gedwongen ontslagen wordt bij de reorganisatie die het Europese moederbedrijf doorvoert. Ook eisen zij dat er in totaliteit geen banen verloren gaan in IJmuiden. 

Het conflict speelt al jaren. De directie, die wordt aangestuurd door het Indiase moederconcern, zal dan ook niet zomaar toegeven. De FNV bereidt zich voor op een actiecampagne die nog lang kan duren en zo gevolgen kan hebben voor de bedrijfsvoering.

"We hebben bijvoorbeeld afspraken over de veiligheid gemaakt met het bedrijf", legt vakbondsbestuurder Roel Berghuis van FNV uit. "Onze strategie is erop gebaseerd om de druk erop te houden, staken is geen doel op zich."

"Estafette-stakingen die zich als een olievlek verspreiden zijn effectiever en daarmee laten we ook zien dat dit binnen het hele bedrijf speelt"

Permanent staken is geen optie, want dan zou het bedrijf te veel schade lijden, legt Berghuis uit. "Estafette-stakingen die zich als een olievlek verspreiden zijn effectiever en daarmee laten we ook zien dat dit binnen het hele bedrijf speelt", zegt hij.

Actievoeren binnen Tata Steel is een complexe operatie, want er zijn meerdere ketens in het bedrijf die afhankelijk zijn van elkaar. Als er op een afdeling wordt gestaakt, heeft dat gevolgen voor een groter deel van het bedrijf.

Een spandoek van actievoerders bij een ingang van Tata Steel. Een spandoek van actievoerders bij een ingang van Tata Steel.

'Niet goed voor het bedrijf'

Bij de staking woensdag kwam de productie van staal zelfs stil te liggen. Niet goed voor het bedrijf, zegt woordvoerder Robert Moens. "Zeker in een situatie waarin het economisch moeilijk is door de crisis in de Europese staalindustrie en de coronacrisis. Daardoor was er vanuit de autoindustrie even geen vraag naar staal."

"In een bedrijf als het onze wil je zo veel mogelijk 24/7 doordraaien", legt Moens uit. Wat de schade van het stilleggen van de productie is, weet hij niet. "Daar kan ik geen bedrag opplakken."

Schade: 7,5 ton

FNV-bestuurder Berghuis weet het wél, op basis van gegevens die hij krijgt van medewerkers. "Zestien uur geen productie scheelt tienduizend ton aan ijzer voor een bedrag van 750.000 euro", zegt hij.

Ter illustratie: in het gebroken boekjaar 2018/ 2019 haalde Tata Steel Europe in IJmuiden een omzet van 4,5 miljard euro en kwam de operationele winst uit op 296 miljoen. 

"Bij de één een arm en bij de ander een been amputeren, dat helpt niet."

Kortom: het gaat ergens om en niet alleen in IJmuiden. Sinds de bouw van de Hoogovens in 1918 zorgt het voor veel werkgelegenheid in de hele regio. De fabrieken van Tata liggen in drie gemeentes, Heemskerk, Beverwijk en Velsen. Van de in totaal negenduizend medewerkers wonen de meesten in Heemskerk.

"Bijna twaalfhonderd Heemskerkers zijn er in dienst. Dat is zeven procent van onze hele beroepsbevolking", zegt D66-wethouder Marieke van Dijk, met als portefeuille Financiën en Economische Zaken. "De gemeente is gegroeid door de komst van de hoogovens. Een hoogovendorp. Dat is het altijd al geweest."

Tientallen jaren in dienst

Willem de Groot is bedrijfsassistent bij de technische dienst en werkt al zeker twintig jaar bij Tata Steel. Hij woont ook in Heemskerk. "Mijn broer werkt ook bij Tata, als operator bij de warmteband, ook al 40 jaar. En mijn zwager en andere broers hebben er ook gewerkt." De Groot heeft zelf een kantoorbaan bij de staalfabriek. Tata had eerder aangekondigd dat vooral die banen zullen verdwijnen.

De Groot staakt omdat hij het niet vindt kloppen dat ze in IJmuiden moeten opdraaien voor de verlieslatende tak in Engeland. "Wij zijn eigenlijk de twee 'kinderen' van de moeder in India", legt hij uit. "Maar de één levert niets op. Ja, dan moeten ze daar vanaf. En niet bij de één een arm en bij de ander een been amputeren, dat helpt niet."

"Waar Heemskerk zou zijn zonder Tata? Daar wil ik liever niet aan denken."

Sinds het al dan niet gedwongen vertrek van topman Theo Henrar is de sfeer bij het staalbedrijf omgeslagen, merkt ook Van Dijk. "Mensen zijn er heel erg mee bezig en vragen zich af of Tata nog wel bestaat over een aantal jaar."

Er zijn al twee moties ingediend, in de gemeente Heemskerk en Beverwijk, met de vraag of ze in Den Haag te praten over de situatie. "Die hebben wij omarmd", zegt wethouder Van Dijk. "Waar Heemskerk zou zijn zonder Tata? Daar wil ik liever niet aan denken."

Hopen op een oplossing

Of er snel een oplossing komt? Bij de vakbond willen ze vanzelfsprekend niets zeggen over hoe lang ze door willen gaan. En Tata-woordvoerder Moens weet het ook niet. "Het is belangrijk dat er zo snel mogelijk een oplossing komt en de onrust voorbij is. Maar ik heb er geen zicht op", besluit hij. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Werknemers Tata Steel vrezen voor baan, gaan actievoeren

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van