Overproductie

Met nertsen fokken wordt nauwelijks nog geld verdiend

10 juni 2020 18:42 Aangepast: 10 juni 2020 19:05
Beeld © ANP

Bij 13 fokkerijen zijn nertsen aangetroffen met het coronavirus. Allemaal worden ze geruimd. Maar gaan ze daarna ook weer opstarten? Het fokverbod komt dichterbij. En met nertsen fokken is de laatste jaren nog maar weinig geld te verdienen.

In 2024 is het zover. Dan sluiten definitief de laatste nertsenfokkerijen in Nederland. Daarmee stopt de derde nertsenexporteur in Europa; alleen Denemarken en Polen produceren meer nertsen dan Nederland. Jaarlijks verkopen de fokkerijen 5,5 miljoen nertsenpelzen.

De sluiting heeft – op zijn zachtst gezegd - een lange aanloop gehad. Al in 1999 wilde de Tweede Kamer een einde maken aan de Nederlandse sector. Sindsdien komt er elke keer om een andere reden vertraging in het dossier. Zo was Pim Fortuyn tegenstander van een nertsenverbod, waardoor - na zijn dood - het verbod van tafel ging.

Nertsen fokken kost meer dan het oplevert

Pas in 2012 werd de knoop echt doorgehakt: de nertsenfokkerijen zouden gesloten worden. Die sluiting zou wel pas komen in 2024, zodat de bedrijven de tijd zouden hebben voor de overgang. Daarnaast is er een subsidie gekomen om fokkerijen te helpen in de transitie naar een nieuw bedrijf. Een regeling die volgens de fokkerijen zelf allesbehalve toereikend is.

In de tussentijd is het fokken van nertsen een steeds minder aantrekkelijke onderneming geworden. Op verzoek van het ministerie van Landbouw zocht Wageningen University (WUR) vorig jaar uit waarom een deel van de fokkerijen de afgelopen jaren, al dan niet tijdelijk, gestopt is. Het antwoord: het zou zo maar eens te maken kunnen hebben met het feit dat het fokken van nertsen de afgelopen jaren vaak meer kostte dan het opleverde.

Van meer dan 40 euro voor een pels naar 21 euro

Door wereldwijde overproductie krijgen fokkerijen veel minder geld voor hun pelzen. Waar in 2013 een pels nog meer dan 40 euro opleverde, was dat in 2019 nog maar 21 euro, concludeerden de onderzoekers van de WUR. 

Is de pels ook nog van mindere kwaliteit, dan gaan daar nog wat euro's vanaf, licht senior onderzoeker Willy Baltussen toe. "De dichtheid van de pels en de kleur zijn bijvoorbeeld bepalend voor de kwaliteit en prijs. Als er schaarste is in de markt, dan wordt daar minder op gelet. Maar bij lage prijzen wordt juist extra streng naar de kwaliteit gekeken."

Houd je rekening met die 'kwaliteitskorting' dan kom je uit op een opbrengst van 17 euro per pels. Een fokteef (moedernerts) produceert gemiddeld 5,5 jongen en zal dus zo'n 94 euro 'opleveren'. Maar de kosten, van voer en arbeid bijvoorbeeld, komen uit op 111 euro per fokteef.

Laag inkomen bij huidige pelsprijs

"Bij de huidige opbrengstprijs zullen een hoop bedrijven dus een zeer laag inkomen hebben", zegt Baltussen. "Maar de verschillen tussen bedrijven zijn ook erg groot: heb je pelsen met een hele goede kwaliteit, dan kan ook bij de huidige lage gemiddelde prijzen wel winst gemaakt worden."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Rechter staat ruiming nertsenfokkerijen met onmiddellijke ingang toe

Nertsenfokkerijen worstelen naast het veelal lage inkomen ook nog met weglopend personeel, die geen heil meer zien in de sector, en banken die geen leningen meer willen verstrekken aan een sector die binnenkort niet meer bestaat in Nederland.

De ellende is voor veel nertsbedrijven dus groot en het fokverbod is aanstaande; waarom dan nog opstarten, als je dieren nu geruimd worden? Niet elke fokker zal, als hij de keuze heeft, willen stoppen, zegt Baltussen: "Bedrijven staan nu voor een keuze: wil ik dit bedrijf aan het einde van dit jaar nog een keer helemaal gaan bevolken of niet? En verwacht ik dat ik dan nog een fatsoenlijk inkomen genereer?"

Verplicht eerder stoppen of niet?

"Het zal mij niet verbazen als de ene ondernemer zegt 'ik ga liever nu al stoppen' en dat de ander toch liever doorgaat." Dat kan ook met de leeftijd van de ondernemer te maken hebben. "Als je tegen je pensioen aanzit, dan wil je je werk misschien wel voorzetten. Er spelen persoonlijke en economische overwegingen."

De Tweede Kamer is verdeeld over de bedrijven die geruimd gaan worden. Van de PVV en de Partij voor de Dieren hoeven de geruimde nertsenfokkerijen helemaal niet meer opgestart te worden. Andere partijen, waaronder GroenLinks en Pvda, willen op dit moment vooral weten hoeveel geld het uitkopen zou gaan kosten. Minister Schouten van Landbouw zegt nog te onderzoeken hoe een goede stoppersregeling er uit zou moeten zien.

Wat de branche zelf wil is onduidelijk. Branchevereniging Nederlandse Federatie van Edelpelsdierenhouders (NFE) reageerde niet op vragen van RTL Z. 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Nertsenfokkers krijgen ongelijk: verbodswet kan ingaan in 2024

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van