Welkom bij RTL Nieuws! Hier vind je voortaan al jouw RTL Z nieuws, actuele beurskoersen, nieuwsuitzendingen en meer.

Heb je nog vragen? Check onze FAQ.

×
Bedrijven

Waarom bedrijven een grote, dure kunstcollectie verzamelen

08 februari 2020 13:35 Aangepast: 09 februari 2020 21:44
Kunst in een Apeldoorns kantoor van ING. Ola Lanko, Waterfalls, 2018. Beeld © ING

Wat moet je met die grote, lege lobby van je hotel of kantoor? Precies, de meeste bedrijven hangen daar iets leuks op, vaak ten behoeve van de werksfeer. "Kunstcollecties van bedrijven zijn vaak velen malen groter dan die van musea."

Kunst bij bedrijven, dat begon allemaal bij Alexander Orlow, directeur van sigarettenmerk Turmac. Eind jaren vijftig hing hij voor het eerst kunst op in zijn fabriekshal waar sigaretten werden gemaakt. Tussen de machines, op grote panelen.

'Werknemers functioneren beter door kunst' 

Het idee was: mensen functioneren beter als er goede kunst om hen heen hangt, vertelt Erik Hermida, directeur van kunstadvies- en organisatiebureau Kunst & Onderneming. Al dertig jaar adviseert hij bedrijven zoals Heineken, Deutsche Bank, Rabobank, ABN Amro en ING over hun kunstcollecties. "Dat kun je spiritueel en vaag vinden, maar het werkte wel. Alles gedijt beter met zorg en aandacht, dat geldt ook voor werknemers."

Kunst is daarbij ook een manier voor een bedrijf om de identiteit naar buiten te brengen, vertelt Hermida. "Een cassettebandjesbedrijf uit Twente had bijvoorbeeld een collectie van lokale kunstenaars. Daar deden ze veel voor, ze waren heel geliefd."

Hotel 27. Hotel 27.

Privéverzameling naar kantoor

Vaak ontstaat zo'n bedrijfscollectie uit een persoonlijke kunstverzameling die de directeur thuis niet meer kwijt kan, vertelt Hermida. Die wordt dan geprofessionaliseerd en aangevuld. Zo'n collectie goed onderhouden is veel werk, vaak zijn er hele afdelingen voor.

"Een museum heeft maar één depot, één locatie. Een grote bank zoals ABN Amro heeft meerdere vestigingen. Overal hangt wat. Alleen al vanuit de conservering en administratie is er heel veel te doen. Je moet ook eens in de zoveel tijden weer eens controleren of wat er hangt, er ook nog wel écht hangt", vertelt Hermida.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook

Van Christie's naar Catawiki: 'Kunst is niet meer alleen voor de elite'

Bedrijfscollecties groter dan musea

Bedrijfscollecties zijn anders samengesteld dan die van een museum, zegt Hermida. "Bedrijfsdirecteuren bekijken welke lege plek ze kunnen vullen en wat bij de identiteit van het bedrijf past, museumdirecteuren wat bij de collectie past." En die bedrijfscollecties zijn vaak ook nog veel groter dan die van doorsnee musea, het Rijks en het Stedelijk in Amsterdam daargelaten. "Banken hebben tienduizenden werken."

ING: kunst voor positieve werksfeer

ING richt bijvoorbeeld elk jaar 20 nieuwe kantoren wereldwijd in met kunst uit de collectie. Het budget daarvoor is niet openbaar, maar er komen jaarlijks wel 30 tot 50 werken bij, vertelt Sanne ten Brink. Ze werkt al 15 jaar bij de kunstafdeling. De afgelopen zeven jaar is ze de hoofdconservator van de collectie, die in de jaren zeventig is ontstaan voor een 'positieve werksfeer'.

"Die doelstelling is nog steeds actief", laat Ten Brink weten, "Al is die wel aangepast aan de huidige tijdgeest, namelijk om medewerkers te prikkelen met de kernwaarden van kunst en cultuur: creativiteit en innovatie."

De bank verdient geen geld met de collectie. "Dat betekent namelijk dat wat je als investering koopt, weer moet verkopen als de waarde goed is. Dat zullen we nooit doen. De kracht zit namelijk in het geheel. Als je een waardevol element uit de collectie haalt, verliest deze kwaliteit", zegt Ten Brink.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook

De kunst van cashen met kunst

Bedrijf als kunstgalerie gebruiken

Sommige bedrijven hebben maar een kleine of geen eigen collectie en werken daarom samen met galeries. Zoals het luxe boetiekhotel TwentySeven in Amsterdam, dat boven de Industrieele Groote Club zit aan de Dam in Amsterdam. 

Leon Jonkman, galeriemanager van Cobra Art Amsterdam, werkt samen met TwentySeven en vertelt dat hotels vaak hun kunstbudget afstemmen op het aantal en het soort kamers. "Daar is per suite bepaald wat het budget is aan de hand van de grootte van de kamer. In sommige kamers paste maar één stuk, in andere wel vier. Voor andere grote ruimtes is soms meer budget voor een groter of mooier werk." Bij TwentySeven staan werken tussen de 500 en 15.000 euro.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook

Museum ruziet over aankoop schilderij van 'gehackte' kunsthandelaar

Soms even de kunst afplakken

De kunst uit de galerie wordt op consignatie getoond in de eetzaal en bar. Dan blijft de kunst eigendom van de galerie en kunnen gasten de kunst kopen. Als een stuk verkocht wordt, krijgt het hotel een soort tegoed om weer een nieuw stuk te kunnen kopen, vertelt Jonkman.  

Eric Toren, hotelier en eigenaar van TwentySeven, laat weten dat dat ook betekent dat hij soms een werk kwijt is dat hij zelf eigenlijk mooi vond. Wat in de suites staat wordt trouwens niet verkocht. "Ik heb het niet op smaak gekocht. Het is een commercieel object, het moet passen bij wat de gast wil." Soms moeten ze zelfs even wat afplakken of omruilen.

Zo'n samenwerking levert de galerie ook weer klandizie op, zegt Jonkman. "Mensen vragen regelmatig waar de kunst vandaan komt en of ze naar de galerie kunnen komen."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore