Economie

Overheid grijpt in: ProRail niet langer zelfstandig

16 oktober 2016 17:41 Aangepast: 19 maart 2019 12:18
Werknemers werken aan een omvangrijke vernieuwing van Utrecht Centraal. Beeld © ANP

Na alle problemen op het spoor maakt het kabinet een einde aan de zelfstandigheid van spoorbeheerder ProRail. Het private bedrijf wordt een zelfstandig bestuursorgaan, zoals onder meer RDW en het UWV dat ook zijn.

In april onthulde RTL Nieuws dat het kabinet de leiding over wilde overnemen bij de falende spoorbeheerder ProRail. Problemen met rails, wissels en bovenleidingen leiden vaak tot vertragingen en uitgevallen treinen.

Financiële puinhoop

Eind vorig jaar bleek dat ruim 40 procent van de treinuitval hierdoor wordt veroorzaakt. Andere verwijten aan het adres van ProRail zijn de veel duurder uitgevallen verbouwingen van stations en de financiële puinhoop bij de organisatie. Tientallen miljoenen euro's aan belastinggeld (het bedrijf ontvangt jaarlijks 1 miljard euro van de overheid) konden niet worden verantwoord. 

Reden voor Staatssecretaris Dijksma om de teugels aan te halen en meer zeggenschap te eisen. Dit ondanks fel protest van het personeel en de ondernemingsraad van ProRail. Uiteindelijk ging het bestuur in september akkoord met de gedeeltelijke nationalisering. Onduidelijk was nog welke organisatievorm het beste was.

Voorbeelden van zelfstandige bestuursorganen (zbo's):

  • Kamer van Koophandel
  • Sociale Verzekeringsbank (SVB)
  • Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR)
  • RDW (Dienst Wegverkeer)
  • Staatsbosbeheer
  • De Nederlandsche Bank

Aan nieuwe eisen voldoen

Gekozen is voor een zelfstandig bestuursorgaan (zbo) met rechtspersoon. Die keuze is gemaakt op basis van een juridische analyse door advocatenkantoor Stibbe, die in handen is van RTL Z.

Als zbo valt ProRail niet direct onder het gezag van het ministerie, maar worden bestuursleden wel aangewezen door de overheid, die ook genomen besluiten kan terugdraaien. Daarmee verliest ProRail de zelfstandigheid die het nu als bv heeft. 

Ook moet ProRail voortaan voldoen aan dezelfde eisen van transparantie, rechtmatigheid en doelmatigheid die ook voor andere openbare diensten gelden.

OR: onzorgvuldig en onfatsoenlijk

De ondernemingsraad van ProRail is boos op het besluit. "Het kabinet handelt zeer onzorgvuldig en zelfs onbehoorlijk in een poging de nationalisering van ProRail door te drijven", schrijft de OR in een verklaring. "Terwijl dat onderzoek nog loopt, heeft het kabinet kennelijk al het besluit genomen. Dat is in flagrante strijd met de afspraken die staatssecretaris Dijksma met de directie van ProRail, de Ondernemingsraad en het personeel van ProRail heeft gemaakt."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

`