Economie

Wat gaan de Fed en ECB doen voor beleggers in 2016?

01 januari 2016 13:30 Aangepast: 04 augustus 2017 00:52
TNT Express mag worden overgenomen door FedEx, zonder aanvullende voorwaarden. Beeld © ANP

Gaat de Amerikaanse centrale bank verder met het verhogen van de rente in de VS, waar gaat de Europese centrale bank aan sleutelen en vooral: wat betekent dat voor beleggers in het nieuwe jaar?

De Federal Reserve, het Amerikaanse stelsel van centrale banken, verhoogde begin december voor het eerst sinds 2008 de rente. De Europese Centrale Bank (ECB), daarentegen, zit nog steeds op het pad van verruimen (lage rente en obligaties opkopen). Beleggers vragen zich natuurlijk af wat ze kunnen verwachten in 2016 en hoe ze hierop kunnen inspelen. Een overzicht.

ECB en rente
Zo'n beetje iedereen in de markt verwacht dat de ECB niet aan de rente zal sleutelen. Ook Kim Lubbers van Kempen Capital Management denkt dat de ECB de rente dit jaar niet wijzigt, alhoewel het er volgens haar vanaf hangt wat de Fed doet.

''Mocht de Fed vier keer de rente verhogen, dan zal de dollar flink sterker worden en zal het niet nodig zijn voor de ECB om de rente te verlagen. Een sterkere dollar zorgt in de eurozone, via duurdere importen, immers voor inflatie'', aldus Lubbers. ''Maar als de Fed maar één of twee keer de rente verhoogt en er weer onrust over China ontstaat, dan wordt de dollar zwakker en zal de ECB de rente verder verlagen of het opkoopprogramma vergroten, om de inflatie aan te wakkeren''.

Lubbers geeft aan dat Draghi meer wil doen dan elke maand voor 60 miljard euro obligaties opkomen, maar dat hij werd tegengehouden door de andere ECB-leden. ''Mocht het tot een renteverlaging door de ECB komen, dan zal dat een beperkte verlaging zijn (van de depositorente, red.) met 0,1 procentpunt'', zegt Lubbers. Dat zal dan de eurokoers verzwakken tegen opzichte van de dollar en dat leidt tot een hogere inflatie, denkt ze.

Ben Steinebach van ABN Amro denkt dat alhoewel de ECB voorlopig de officiële rente niet zal verhogen, er in januari en februari wel extra obligaties zullen worden opgekocht: geen 60 miljard euro, maar 75 tot 80 miljard euro. Dat moet een extra impuls geven aan de inflatie om die richting de 2 procent te krijgen.

RTL Z-beurscommentator Hans de Geus verwacht dat de ECB in 2016 misschien de depositorente iets zal verlagen, maar dat het effect daarvan beperkt zal zijn. De inflatie gaat volgens hem wel wat omhoog, omdat het effect van de lagere olieprijs eruit loopt. De lange rente in de eurozone zal nog steeds dalen.

Fed: rente omhoog... of toch omlaag?
Over wat de Fed gaat doen lopen de verwachtingen meer uiteen. De Geus denkt zelfs dat de Fed zich gedwongen zal zien om de rente te verlagen. ''De Fed was te laat met verhogen en de hoogconjunctuur loopt al op zijn einde. Zo krimpt de industrie in de VS en de dienstensector verzwakt'', legt hij uit.

De meeste andere analisten denken dat de Fed de rente geleidelijk zal verhogen. In de markt zijn volgens Kim Lubbers van Kempen Capital Management twee renteverhogingen door de Fed ingeprijsd, maar zij zelf denkt dat het meer zullen zijn. De Fed zelf verwacht zelfs de rente drie tot vier keer op te trekken, maar dat lijkt Lubbers wat veel. Dan zou de Fed meteen in maart weer moeten verhogen.

Groot verschil marktrente eurozone en VS
Lubbers verwacht dat de Fed eerst zal bekijken hoe de inflatie zich ontwikkelt. Ze benadrukt dat de Amerikaanse ISM Manufacturing-index, die de situatie in de industrie aangeeft, is gedaald tot 48,6 en de Fed heeft volgens Lubbers de afgelopen decennia de rente niet verhoogd terwijl de ISM Manufacturing-index zo laag stond. Verder is het verschil in marktrente tussen de VS en de eurozone nu 1,7 procentpunt.

Er zijn analisten die volgens Lubbers denken dat dat verschil nog verder zal oplopen. Het verschil is volgens haar niet hoger dan zo’n 1,9 procentpunt geweest en ze verwacht ook niet dat het nog veel zal stijgen, doordat Europese beleggers Amerikaanse obligaties zullen gaan kopen als het verschil te groot wordt. Lubbers denkt dat de Fed-rente eind 2016 op 1 tot 1,25 procent zal staan.

Net als Kempen denkt ABN Amro dat de Fed de rente zal verhogen, met in totaal 0,75 procentpunt. ''Het wordt een beetje laveren voor Yellen, de rente moet niet te snel worden verhoogd, maar anderzijds moet de rente wel omhoog zodat er in geval van een recessie wat manoevreerruimte is voor de centrale bank om de economie via een lagere rente te stimuleren'', aldus Steinebach.

'Zorgen om verzwakkende economie'
Corné van Zeijl van Actiam denkt dat er voor de Fed drie rentestijgingen in de koersen zijn verwerkt en dat verbaast hem. Hij verwacht dat er minder renteverhogingen zullen komen, in stapjes van 0,25 procentpunt. ''De Fed zelf zegt naar de ontwikkeling van de economie te kijken, maar voor bedrijven verzwakt de situatie heel snel. Daar maak ik me toch wel wat zorgen over. Ik kan me voorstellen dat de Fed halverwege het jaar zegt dat de economie dermate verzwakt dat de rente niet meer wordt verhoogd.''

Maar aan de andere kant: de Fed kijkt voor het beleid naar de inflatie en de werkloosheid en die duiden volgens Van Zeijl wel op verdere rentestappen. ''De werkloosheid is dusdanig laag, dat ga je in de loonkosten terug zien. De stijging is de hoogste van de afgelopen jaren, een soort oververhitting. Dat krijg je als je zo lang hebt gewacht.''

Hogere rente heeft effect op drie terreinen
Mocht de Fed de rente in de loop van 2016 in een of meerdere stappen verder verhogen, dan heeft dat consequenties op verschillende terreinen. Zo betekent een rente van (bijna) nul dat schulden niets kosten. Daardoor worden slechtdraaiende bedrijven in leven gehouden. Bij een gezonde rentestand zouden ze meer kwijt zijn aan rentelasten en zouden ze omvallen. Dat proces van 'creative destruction', oftewel vernieuwing van de economie, wordt tegen gehouden door de lage rente. Je houdt iets in stand dat eigenlijk failliet zou moeten gaan.

Daarnaast steken beleggers door de lage rente hun geld in andere beleggingen dan ze anders zouden doen. Ze nemen meer risico. Zo kost het 'normaal' gesproken geld als je goud hebt. Goud levert namelijk geen rente of dividend op, terwijl je in een ‘normale’ situatie hetzelfde bedrag ook op de bank had kunnen zetten en rente ontvangen. Nu kost het bezit van goud geen geld. De afgelopen jaren is geld naar alle beleggingscategorieën en regio’s gestroomd, omdat beleggers in de VS met de rente van nul procent geen rendement krijgen. Normaal gesproken steek je geld in aandelen omdat je groei verwacht, in obligaties als je uitgaat van een krimp, of in goud als je een ramp verwacht.

Verder heeft de lage Amerikaanse rente er jarenlang toe geleid dat geld van de VS stroomde naar opkomende markten. Daar waren immers hogere rendementen te behalen. Een hogere rente in de VS maakt Amerikaanse beleggingen relatief aantrekkelijker. De afgelopen tijd hebben beleggers al heel wat geld uit opkomende landen als China en Brazilië terug naar de VS verplaatst. Dat zie je aan aandelenkoersen daar en ook de munten van opkomende landen zijn minder waard geworden.

Stimuleringsprogramma ECB
De ECB is nog helemaal niet bezig met verhogen. Begin december werd de depositorente zelfs verlaagd. Banken moet nu nog meer geld betalen om geld te stallen bij de ECB, in de hoop dat banken dan eerder geld zullen uitlenen. Ook het het stimuleringsprogramma, waarbij de ECB staats- en bedrijfsobligaties opkoopt bij financiële instellingen, in ieder geval wordt met zes maanden verlengd tot maart 2017. Dat betekent dat er in totaal 360 miljard meer opgekocht zal worden, terwijl ook voor aflossingen opnieuw obligaties zullen worden gekocht.

Het beschikbaar maken van meer geld moet zorgen voor een positieve invloed op de beurs en in de maatschappij. "Als er meer geld beschikbaar komt, kopen mensen meer en creëren we meer banen. Uiteindelijk stijgt dan de inflatie en worden producten duurder, waardoor het doel bereikt is", legt RTL Z-beurscommentator Jacob Schoenmaker uit.

Inflatie
De inflatie in de eurozone is nog laag, in november stegen de prijzen met 0,2 procent in vergelijking met een jaar eerder. Daarmee blijft de inflatie achter bij de doelstelling van 'beneden, maar dichtbij de 2 procent'.

De ECB kijkt bij het beleid naar de inflatie gecorrigeerd voor de prijzen van voedsel en energie, omdat die prijzen flinke schommelingen kunnen vertonen, terwijl de ECB geen invloed heeft op bijvoorbeeld de olieprijs. De inflatie zonder de invloed van energie, voedingsmiddelen, alcohol en tabak steeg in november met 0,9 procent. In november vorig jaar was dat nog 0,7 procent.

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van