Economie

Zo kwamen de Panama Papers tot stand

04 april 2016 09:48 Aangepast: 31 juli 2017 22:00

Een groep van 400 journalisten wereldwijd heeft onderzoek gedaan naar gelekte documenten die de Panama Papers worden genoemd, en doet daar deze hele week onthullingen uit. Hoe ging dat in zijn werk? We spraken met Martijn Roessingh van Trouw, die in Nederland onderzoek deed.

Wat zijn de Panama Papers?
De Panama Papers zijn documenten die zijn gelekt uit de interne administratie van Mossack Fonseca & Co, een juridisch advieskantoor in Panama. Mossack Fonseca zet voor klanten - bedrijven, organisaties en particulieren - vennootschappen op in belastingparadijzen. Dat zijn landen waar je geen of weinig belasting betaalt op vermogen en andere eigendommen.

In principe is dat legaal, maar omdat de landen weinig of geen informatie openbaar maken over de eigenaren van de vennootschappen, kan er makkelijk belasting mee worden ontdoken of kunnen er illegale constructies mee worden verhuld, zoals het betalen van smeergeld. Doordat de interne administratie van Mossack Fonseca is gelekt, zijn een aantal namen nu wél naar boven gekomen, zoals voetballer Lionel Messi, acteur Jackie Chan en de president van Oekraïne.

Wat voor documenten zijn het?
Bij elkaar gaat het om 11,5 miljoen documenten, samen goed voor 2620 gigabite aan gegevens. Je moet denken aan e-mails, spreadsheets, powerpoints en andere bestanden. De gegevens die erin staan beslaan 214.000 vennootschappen, met informatie tot 2015, meldt Trouw. Mossack Fonseca zelf ontkent iets te maken te hebben met belastingontduiking of witwaspraktijken. "We zijn gehackt."

Wie heeft ze onderzocht?
Wie de data gelekt heeft, is niet bekend gemaakt. Wat we wel weten, is dat de gegevens als eerste binnenkwamen bij de Duitse krant Süddeutsche Zeitung. Die heeft ze vervolgens gedeeld met het International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ), een Amerikaanse organisatie van onderzoeksjournalisten. 400 journalisten van 100 media die aangesloten zijn bij de ICIJ zijn er vervolgens mee aan de slag gegaan. In Nederland is aan het project gewerkt door vier journalisten van FD en Trouw. 

Kan ik de documenten ook inzien?
Nee, de documenten zelf zijn niet openbaar. Wel kun je op PanamaPapers.nl alle artikelen en conclusies zien die zijn geschreven door de betrokken journalisten. Hier worden deze hele week ook nieuwe onthullingen gepubliceerd.

11,5 miljoen documenten... Waar is naar gekeken?"Je zoekt vooral naar dingen die een structureel karakter hebben, dingen die iets zeggen over de wijze waarop belastingontwijking, en in sommige gevallen ook belastingontduiking, gaat", legt Trouw-journalist Martijn Roessingh uit. Zoals het voorbeeld van vandaag: Nederlandse bedrijven die betrokken lijken te zijn bij het Fifa-corruptieschandaal.

Wat komt er nog meer aan?
We kunnen nog veel verwachten, specifiek over Nederland, zegt Roessingh. "We gaan laten zien waarom wij denken dat Nederlanders daar zitten met een vennootschap. Het gaat om kleine particulieren, daar zitten ook bekende namen tussen. Daarnaast laten we zien wat er allemaal door Nederland stroomt, onder meer welke notariskantoren en trustfirma's er aan meewerken en welke wonderlijke besluiten we daarbij tegenkomen. We hebben dingen gezien waar wij en deskundigen grote vraagtekens bij zetten of dat wel moet kunnen."

Veel geld, geen belasting: zo werkt belastingontduiking

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van