Ga naar de inhoud
Nood was hoog

ABN Amro: energietoeslag vlot uitgegeven door huishoudens in nood

Beeld © ANP

De energietoeslag voor huishoudens met een laag inkomen is voor een groot deel vrijwel direct uitgegeven: 40 procent van het geld werd binnen 3 weken al besteed. Dat blijkt uit een berekening van ABN Amro.

"Die snelheid heeft ons verrast", zegt onderzoeker Jeannine van Reeken van ABN Amro. Waaraan het geld werd besteed, heeft de bank niet onderzocht. Wel blijkt uit het onderzoek dat het gros van het geld als contant geld werd opgenomen.

Gemeenten keerden de energietoeslag ieder op verschillende momenten, kort na elkaar, uit. De bank vergeleek geanonimiseerde transactiedata van zo'n tienduizend rekeningen in Rotterdam en vijfduizend in Den Haag in de weken nadat men het geld op de rekening kreeg bijgeschreven.

Energietoeslag lage inkomens

  • De overheid kende in 2022 een eenmalige energietoeslag toe van 1.300 euro aan minder draagkrachtige huishoudens.
  • Met de toeslag wilde de overheid het verlies aan koopkracht dat ontstond door de hogere energielasten verzachten.
  • Ook voor dit jaar is de Kamer van plan een soortgelijke regeling op te zetten.

Degenen die een energietoeslag toegekend kregen, namen in de week van ontvangst gemiddeld 166 euro meer contant geld uit de geldmaat op dan in een 'normale' bestedingsweek. Zij verrichtten 165 euro meer overboekingen, pinden 35 euro meer (veelal in winkels), voerden 14 euro meer iDEAL-­betalingen uit en voldeden 5 euro meer aan betaalverzoeken zoals Tikkies.

Nood was hoog

De snelle opname kan betekenen dat de nood hoog was bij mensen die minder te besteden hebben. Ondanks dat de hogere energierekening bij veel mensen nog niet op de mat was gevallen, vloog het geld bij de ontvangers van de toeslag uit de portemonnee.

"Dat hoeft niet te betekenen dat het geld ondoelmatig is uitgegeven", stelt Van Reeken. "Mensen kunnen toekomstige uitgaven naar voren hebben gehaald." Andere uitgaven die door de inflatie fors hoger uitpakten, kunnen ook met het geld zijn gecompenseerd.

Hoe
Lees ook:
Hoe 'arm' je moet zijn om energietoeslag te krijgen, verschilt per gemeente

Gericht versus generiek

Volgens ABN Amro geeft hun onderzoek ook zicht op de effectiviteit van gerichte overheidssteun versus generieke maatregelen. "Deze energienoodsteun richtte zich specifiek op de groep kwetsbaren die het geld het hardst nodig hadden, dat werkt veel beter dan snel de massa helpen."

Toch was er binnen de groep met lage inkomens die de energietoeslag ontvingen alsnog grote verscheidenheid in hoe hoog de energierekening uitviel. Bepaalde mensen zagen door een variabel contract hun energierekening wel fors omhoog zagen gaan, bij anderen gebeurde dat juist niet. "De steun zou in de toekomst nog gerichter kunnen", stelt Van Reeken.