Ga naar de inhoud
Nederlandse bijdrage tegen IS

68 Nederlandse F-16's, maar we sturen er een paar

Een Nederlandse F-16 op vliegbasis Leeuwarden. Beeld © ANP

Nederland stuurt zes F-16's naar Irak om mee te helpen met het bestrijden van IS. Een grootschaliger inzet zou ten koste gaan van de verdediging van het Nederlandse luchtruim of de NAVO-missie in Polen.

Dat blijkt uit een analyse van RTL Nieuws van de begroting van Defensie van dit jaar en volgend jaar. Begroot is dat er 11 F-16's ten allen tijde operationeel gereed zijn, van de 68 F-16's die Nederland heeft.

Hoe zit dat precies? Vijf vragen over onze F-16's en hun inzetbaarheid.

1. Hoeveel F-16's heeft Nederland eigenlijk?
Nederland heeft officieel 68 F-16's. Daarvan zijn er 61 opgenomen in de begroting voor de komende vier jaar. Zeven dienen als reserve, voor de uiterste noodgevallen. Daarvan zijn de meeste gestationeerd op de luchtmachtbases in Volkel en Leeuwarden. Ook zijn er F-16's in Polen, voor de NAVO-missie Baltic Air Policing. Ook staan er tien Nederlandse straaljagers in de Verenigde Staten.

ZIE OOK: 'Nieuwe missie is een behoorlijke aanslag op de luchtmacht'

2. Kunnen de F-16's zomaar overal onbeperkt ingezet worden?
Nee. Van de 68 F-16's zijn er elf operationeel gereed. De overige toestellen vallen onder het zogeheten 'voortzettingsvermogen' van defensie. Dat houdt in dat het leger altijd voldoende personeel en materieel achter de hand heeft om het operationele gedeelte (in dit geval dus elf F-16's) onder iedere omstandigheid voort te kunnen zetten. Bijvoorbeeld: als de NAVO-missie in Polen wordt voortgezet, is er capaciteit voor de aflossing van het detachement dat er nu zit.

Van die 68 F-16's zijn er tien permanent niet operationeel gereed omdat ze in de Verenigde Staten zijn, op de Tucson Air Force Base in Arizona. Nederlandse F-16-piloten krijgen met die toestellen hun training. Dat gebeurt in de VS, omdat de F-16 een Amerikaans toestel is.

3. En waar zijn die operationele elf F-16's dan?
Drie staan permanent gereed op Volkel of Leeuwarden, vier (plus een reserve) zijn tot december dit jaar in Polen, voor de NAVO-missie daar. Zij bewaken de grenzen tussen Baltische staten en Rusland. Dat zou betekenen dat er hooguit nog vier uitgezonden kunnen worden om IS aan te vallen in Irak en misschien ook Syrië. Tenzij een andere NAVO-partner de Nederlandse bijdrage in Polen (gedeeltelijk) overneemt. 

4. Heeft dit gevolgen voor de veiligheid van het Nederlandse luchtruim?
Nee, in principe niet. 24 uur per dag, 7 dagen in de week staan er drie Nederlandse F-16's paraat om het Nederlandse luchtruim te bewaken. In geval van een indringer kunnen de vliegtuigen binnen 15 minuten in de lucht zijn. Die toestellen vormen de Quick Reaction Alert, die om het halfjaar in Volkel of Leeuwarden is gestationeerd. Ze komen vaak in actie om Russische bommenwerpers te onderscheppen die te dicht bij het Nederlandse luchtruim komen.

5. Waarom zijn de overige 50 F-16's niet direct inzetbaar?
Dat is vooral een geldkwestie. Geld dat Defensie niet twee keer kan uitgeven - het operationeel houden van F-16's is niet de enige prioriteit. Zo is de krijgsmacht ook actief in Mali in het kader van de VN-missie daar. De afgelopen jaren is er hard bezuinigd op defensie en het onderhoud van F-16's kost veel geld.

Behalve een preventieve  onderhoudsbeurt om de 300 vlieguren wordt het toestel constant gemoderniseerd. 'Correctief onderhoud' noemt het leger dat. Omdat de F-16 met zijn raketten en machinegeweren niet zomaar een vliegtuig is, moet dat onderhoud grondig gebeuren. En daarnaast zijn er ook nog onvoorziene reparaties aan de straaljagers als er een onderdeel kapot gaat. 

ZIE OOK: 'Nederlandse F16's gaan IS alleen in Irak bombarderen'

Dit is een artikel van