Ga naar de inhoud
Gebrek aan grondstoffen

Wapenhandel verstoord door logistieke crisis, maar groei zet door

Amerikaanse antischeeps- en luchtraketten worden ingeladen in Taiwan. Beeld © AP

's Werelds grootste wapenfabrikanten kampen met een groeiend tekort aan grondstoffen en hebben nog altijd behoorlijk last van de verstoringen in wereldwijde toeleveringsketens. En door de oorlog in Oekraïne zal dat nog wel even duren.

Grote delen van de wapenindustrie kampen nog met de naweeën van de coronapandemie die voor tekorten heeft gezorgd van vitale componenten, zoals chips en raketmotoren.

Dat staat in een vandaag verschenen rapport van het Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI).

566 miljard

Desondanks blijft het aantal wereldwijd verkochte wapens toenemen. De honderd grootste wapenfabrikanten verkochten vorig jaar opgeteld voor omgerekend ruim 566 miljard euro aan wapens en militaire diensten, een groei van 1,9 procent vergeleken met het jaar ervoor. Die groei is sterker dan vorig jaar, maar loopt nog altijd achter op de gemiddelde groei van 3,7 procent in de jaren voorafgaand aan de pandemie.

Veel
Lees ook:
Veel meer geld naar Europese defensie: 'Tien dagen geleden nog ondenkbaar'

De Russische invasie van Oekraine heeft de traditionele toeleveringsketen verder verstoord. Rusland is een belangrijk exporteur van grondstoffen die veel gebruikt worden bij het maken van militair materieel, zoals aluminium, koper, staal en titanium. Maar door de westerse sancties tegen Rusland moeten wapenfabrikanten deze grondstoffen nu elders inkopen.

Budgetten opgeschroefd

De oorlog in Oekraïne zal waarschijnlijk over de hele linie tot meer wapenaankopen leiden, zegt SIPRI-onderzoeker Xiao Lang tegen RTL Z. In eerste instantie vanwege het aanvullen van voorraden die aan Oekraïne zijn geleverd. "Hoewel deze bestellingen aanzienlijk zijn, zijn ze op zichzelf niet voldoende om een enorme impact te hebben op de verkoop van de grootste wapenbedrijven", zegt Lang.

Die impact komt er wel doordat landen hun militaire budgetten fors opschroeven, zoals Duitsland dat nieuwe straaljagers van het type F-35 heeft besteld bij Lockheed Martin. Ook Nederland is van plan de defensie-uitgaven te verhogen om zo eindelijk aan de afgesproken NAVO-norm te voldoen (2 procent van het bruto binnenlands product).

Bekijk ook: Miljarden naar defensie: deze bedrijven profiteren ervan

03:09
Europa trekt de portemonnee en daar gaan defensiebedrijven van profiteren. Ook hier in Nederland.

"Wapenproducenten anticiperen dan ook op een toename van de vraag na de oorlog", zegt Lang. "Maar de productie, aanschaf en levering van wapens neemt meestal jaren in beslag. En de aanhoudende verstoringen in de toeleveringsketen zullen het bevoorradingsproces waarschijnlijk nog langer vertragen."

Zorgen om transparantie

Wat betreft regionale handel valt op dat de grootste Amerikaanse wapenproducenten hun verkopen in 2021 zagen dalen (-0,8 procent), volgens SIPRI deels vanwege de hoge inflatie. Dit in tegenstelling tot de grootste fabrikanten in Europa (+4,2 procent) en vooral China (+5,8 procent) die het vredesinstituut onderzocht.

Kabinet
Lees ook:
Kabinet verhoogt uitgaven defensie fors, NAVO-norm wordt gehaald: 'Historische stap'

Ook behoort voor het eerst een Taiwanees bedrijf tot de honderd grootste wapenhandelaren. Het gaat om NCSIST, dat gespecialiseerd is in raketten en militaire elektronica, en vorig jaar een omzet van 2 miljard dollar draaide.

SIPRI zegt zich zorgen te maken over de toekomstige transparantie in de wapenindustrie nu private equity-bedrijven vaker actief zijn in de sector. In tegenstelling tot beursgenoteerde bedrijven, die verplicht zijn hun financiële informatie bekend te maken, hebben private-equityfirma's minder rapportageverplichtingen.