Ga naar de inhoud
Misrekening

Overheid onderschat prijsstijging kinderopvang, toch geen extra toeslag

Een kinderdagverblijf. Beeld © Robin Utrecht

Ouders met kinderen op de opvang hadden volgend jaar eigenlijk meer compensatie moeten krijgen van de overheid. Maar door een foute inschatting gebeurt dat niet. En nu is het te laat om er nog iets aan te doen. Die misrekening wordt in 2023 dus niet hersteld, waardoor ouders veel meer zelf moeten betalen.

Dat bevestigt het ministerie van Sociale Zaken aan RTL Nieuws.

De uurtarieven van de kinderopvang stijgen in 2023 enorm: veel ouders krijgen komend jaar een verhoging van rond de 10 procent voor de kiezen. De prijzen stijgen ongekend hard, omdat de inflatie zo hoog was in 2022.

Ook de lonen van de medewerkers gaan omhoog en dus nemen de kosten voor opvangorganisaties fors toe. Die kosten worden doorberekend aan de klanten.

Verkeerde inschatting CPB

Maar het maximumuurtarief waarover ouders toeslag kunnen krijgen, stijgt veel minder hard, met slechts 5,6 procent. Het gevolg is dat ouders een groter deel van de rekening helemaal zelf moeten betalen en de kinderopvang dus duurder wordt.

Kinderopvang
Lees ook:
Kinderopvang fors duurder in 2023, ouders betalen tot 40 procent meer

Dat het maximumuurtarief maar zo schamel stijgt, komt doordat dit gedaan wordt op basis van een raming van de inflatie en de loonkostenstijging door het Centraal Planbureau uit maart en over 2022.

Het CPB zat er akelig ver naast dit jaar: de stijging van de lonen werd geraamd op 2,3 procent en de inflatie op 5,2 procent, maar inmiddels is die ruim twee keer zo hoog.

Collectieve sector wel gecompenseerd

Het kabinet worstelt daarmee, zo blijkt uit ambtelijke stukken. Vorige maand werd besloten om volgend jaar – bij wijze van uitzondering - extra geld aan de begrotingen van de ministeries toe te voegen, omdat de inflatie zoveel hoger is dan geraamd. Daarbij speelde namelijk hetzelfde probleem: het verhogen van de overheidsbudgetten wordt ook gedaan op basis van diezelfde CPB-raming, die zo veel te laag bleek.

De overheid compenseren bleek een fluitje van een cent. Maar, de kinderopvangsector 'loopt niet automatisch mee in de voorgestelde oplossing, omdat de overheid geen directe financiering biedt, maar in de kern speelt er dezelfde problematiek', schrijven ambtenaren van het ministerie van Financiën.

2024 op zijn vroegst

Besloten werd om 'richting het voorjaar' met Sociale Zaken te kijken naar een extra prijsbijstelling voor de kinderopvang. Maar navraag bij dat ministerie leert dat ouders in 2023 nergens meer op hoeven te rekenen.

"Indien ertoe besloten zou worden een extra prijsbijstelling te doen aan de maximum uurprijzen kinderopvangtoeslag ter compensatie voor de hogere inflatie in 2022, kan dit in het reguliere proces pas weer bij het vaststellen van de maximum uurprijzen voor 2024", laat een woordvoerder weten.

Belastingdienst kan systemen niet aanpassen

Dat is pijnlijk, want een structureel hogere eigen bijdrage kan ervoor zorgen dat sommige ouders de opvang niet meer kunnen betalen, constateren ambtenaren.  

Dat het tóch niet lukt om het maximumuurtarief aan te passen aan de daadwerkelijke prijsstijging, komt volgens Sociale Zaken doordat de Belastingdienst Toeslagen op tijd de systemen moet aanpassen om ouders de juiste hoeveelheid kinderopvangtoeslag te geven. In december worden er al voorschotten uitgekeerd voor januari, dus het is te laat om nog iets te doen, is de redenering.

Volstrekt ongeloofwaardig

Gjalt Jellesma, voorzitter de vereniging voor ouders in de kinderopvang Boink, vindt dat 'volstrekt ongeloofwaardig'. Tijdens de coronacrisis kon er immers ook binnen korte tijd compensatie opgetuigd worden voor ouders die hun kinderen niet naar de opvang mochten brengen, dat zou wat hem betreft nu ook mogelijk moeten zijn.

Jellesma vertelt dat het juist de laagste inkomens zijn die het hardst lijden onder de stijgende eigen bijdrage, en dat ouders bij hem komen die zeggen genoodzaakt zijn te stoppen met de opvang, omdat het gewoon te duur wordt.