Ga naar de inhoud
2,4 miljard geëist

Overwinning voor de staat: geen schadevergoeding voor kolencentrales

De kolencentrale bij Eemshaven.

Energiebedrijven RWE en Uniper hebben bakzeil gehaald bij de rechter. Ze eisten miljarden aan schadevergoeding vanwege de verplichte sluiting van hun kolencentrales in 2030. Maar de rechter gaat daar niet in mee.

De zaak draaide om de Wet verbod op Kolen. In 2030 mogen er geen kolen meer gestookt worden in Nederland. Kolencentrales zullen dus moeten sluiten of worden omgebouwd naar, bijvoorbeeld, een biomassacentrale.

De eigenaren van twee centrales, de Duitse energiebedrijven RWE en Uniper, krijgen geen compensatie voor die sluiting en waren daar woedend over, zo bleek tijdens de rechtszaak

Kolencentrales
Lees ook:
Kolencentrales eisen miljarden van de overheid: 'Boeren uitgekocht, wij niet'

De bedrijven hebben namelijk veel geld geïnvesteerd in de (vrij nieuwe) kolencentrales. De bouw van de kolencentrale aan de Eemshaven heeft volgens RWE bijvoorbeeld 3,2 miljard euro gekost en moet na minder dan de helft van de levensduur alweer sluiten. 

Daarnaast had de overheid zelf de rode loper uitgelegd voor de energiebedrijven, in de hoop dat ze deze kolencentrales zouden bouwen. Diezelfde overheid trekt nu de stekker er alweer uit.   

Ruim de tijd

Maar volgens de overheid hadden de bedrijven het verbod op kolen gewoon aan kunnen zien komen, gezien alle CO2-beperkende maatregelen. Bovendien hebben RWE en Uniper ruim de tijd gekregen, tot 2030, om een ander verdienmodel te vinden voor de centrales. 

De rechter is dit met de overheid eens. De energiebedrijven hebben dus geen recht op compensatie. 

Kolencentrales
Lees ook:
Kolencentrales mogen weer op volle toeren draaien: wat betekent dat voor het milieu en klimaat?

"De eigenaren hebben een overgangsperiode gekregen", aldus de rechtbank in Den Haag. "Tijdens die overgangsperiode kunnen zij met de kolencentrales nog opbrengsten realiseren en hun schade beperken."

De maatregel van de overheid acht de rechter 'proportioneel'. Er is weliswaar wel sprake van inbreuk op het eigendomsrecht, zoals de energiebedrijven hebben bepleit, maar de overheid heeft bij de wet wel degelijk voldoende rekening gehouden met de belangen van de energiereuzen.

Jetten blij

Minister Rob Jetten voor Klimaat en energie reageert verheugd: "Ik ben erg blij met de uitspraak, het is een goede dag voor het klimaat. De Wet verbod op kolen is destijds zorgvuldig voorbereid en er is uitvoerig gekeken naar een balans tussen de reductie van CO2 en de belangen van de kolencentrale-exploitanten." 

Voor de overheid was het ook een spannende rechtszaak omdat meer grote, vervuilende bedrijven te maken zullen krijgen met wetgeving die hen dwingt te vergroenen.

Andere bedrijven

Bij een overwinning van RWE en Uniper, hadden andere bedrijven misschien ook sneller de hand opgehouden en een schadevergoeding gekregen. De rechter lijkt nu een signaal af te geven: zolang de overheid rekening houdt met de belangen van de bedrijven, is schadevergoeding niet op zijn plaats.

RWE laat weten 'teleurgesteld' te zijn. Het bedrijf zegt de uitspraak te bestuderen en te overwegen in hoger beroep te gaan. "We vinden het ingrijpen in ons eigendom, zonder daarvoor compensatie te ontvangen, niet acceptabel."

Nationalisatie Uniper

Uniper was niet bereikbaar voor commentaar. Het Duitse energiebedrijf is gered door de Duitse staat, en heeft toen toegezegd zich terug te trekken uit de zaak tegen de Nederlandse staat.

Volgens Uniper betreft dat alleen de internationale zaak die liep tegen de Nederlandse overheid, en niet deze in Den Haag, schrijft het FD. 

Dit is een artikel van