Ga naar de inhoud
Anti-witwasregister UBO

Helft bedrijven geeft geen openheid over wie de echte baas is

Minister Sigrid Kaag van Financiën op het Binnenhof. Beeld © ANP /Hollandse Hoogte / Laurens van Putten

Anderhalf jaar na de invoering van de wet en twee waarschuwingen verder heeft ongeveer de helft van de Nederlandse bedrijven nog steeds geen openheid gegeven wie er uiteindelijk aan de touwtjes trekt. Het ministerie wil nu gaan optreden, maar heeft er eigenlijk de mankracht niet voor. 

Het draait om het aanleveren van de zogeheten UBO-gegevens. UBO staat voor 'ultimate beneficial owner' oftewel: de uiteindelijke eigenaar van een bedrijf. Tot de invoering van deze Europese wet in 2020 kon die zich verschuilen achter een web van andere bedrijfjes of trusts. 

Criminelen en terroristen konden op deze manier buiten zicht van opsporingsdiensten en belastingdiensten blijven, bijvoorbeeld om geld wit te wassen. In september 2020 werd hen in Nederland de pas afgesneden, op papier althans.

Meldplicht bij de KvK

Vanaf dat moment moet iedereen die een nieuw bedrijf inschrijft bij de Kamer van Koophandel (KvK) opgeven wie de echte eigenaar is. Bestaande bedrijven kregen anderhalf jaar de tijd om deze gegevens aan te leveren bij de KvK. 

Wat
Lees ook:
Wat gebeurt er met de 'Russische' superjachten? 'Ze worden toch wel verkocht'

Die overgangsperiode eindigde onlangs, op 27 maart om precies te zien. En de oogst is ronduit mager te noemen. Als alle onjuiste meldingen eruit zijn gefilterd, is van 52 procent van alle bedrijven de UBO geregistreerd voor het aflopen van de deadline, schrijft minister Sigrid Kaag (Financiën, D66) aan de Tweede Kamer

Er moeten ook nog ongeveer 400.000 al gedane meldingen verwerkt worden door de KvK, voegt Kaag nog toe. Als die allemaal zijn afgevinkt, heeft 59 procent van alle bedrijven de zaakjes op orde, verwacht Kaag. 

Nog geen openheid van zaken

Dan blijven er dus honderdduizenden bedrijven over die nog geen openheid van zaken hebben gegeven. En dat ondanks de anderhalf jaar tijd die zij daarvoor hadden en de twee waarschuwingen van de KvK om het te doen. 

'Een gebrek aan gevoel van urgentie' is de belangrijkste reden om het niet te doen, gaven bedrijven aan in een eerdere steekproef. Dat kwam deels omdat de overgangsperiode zo lang was, aldus de bedrijven. 

Gaan
Lees ook:
Gaan de sancties de oorlog tegen Rusland stoppen? Jullie kijkersvragen beantwoord

Dat gaat veranderen. Het ministerie wil optreden tegen bedrijven die hun UBO nog niet gemeld hebben, kondigt Kaag aan. De bedrijven hebben immers voldoende tijd gehad om zich te melden, vindt het ministerie op haar beurt. 

Straffen van boetes tot gevangenis

Een speciaal team van de Belastingdienst, het Bureau Economische Handhaving (BEH), gaat handhaven, zoals dat dan heet. Overtreders kunnen rekenen op straffen, variërend van boetes tot gevangenisstraf. Dat zal overigens alleen bij hoge uitzondering gebeuren, omdat het Openbaar Ministerie er aan te pas zal moeten komen. Sowieso krijgen bedrijven eerst een briefje met een laatste waarschuwing. 

En ook na het ontvangen van die brief wordt de soep waarschijnlijk niet zo heet gegeten als Kaag hem nu opdient. Omdat er nog zo veel bedrijven zijn die zich nog moeten registreren, is er veel te weinig mankracht om ze te controleren. 

Dit
Lees ook:
Dit stel wordt verdacht van witwassen van bijna 4 miljard euro aan bitcoins

Dat komt doordat er een gigantische onderschatting is geweest van het aantal bedrijven dat zich niet zou melden in de zogeheten uitvoeringstoets. Die maakt de fiscus om te kijken wat er nodig is om de invoering van een nieuwe wet in goede banen te leiden. 

Voor de UBO ging men ervan uit dat er zes voltijdsbanen structureel bij moesten komen en 20 voltijdsbanen in de eerste vijf à zes jaar na de invoering. Dat was berekend op 120.000 bedrijven die zich niet zouden melden in een periode van vijf jaar. 

Keuzes maken

Dat was een iets te conservatieve schatting: het zijn er naar verwachting tussen de 700.000 en 800.000, meldt Kaag. "Dit betekent dat keuzes moeten worden gemaakt in de handhaving", schrijft ze in de Kamerbrief. 

Daarbij zullen de bedrijven waar het risico op witwassen en financiering van terrorisme het grootst is als eerste aan de beurt zijn, belooft Kaag. Hoe de fiscus weet bij welke bedrijven deze risico's het grootst zijn, vermeldt zij er niet bij. 

RTL Z First Nieuwsbrief

Schrijf je in voor de Z First nieuwsbrief

Wil jij elke ochtend als eerste op de hoogte zijn van wat er speelt op economisch gebied? Schrijf je dan nu in voor de Z First nieuwsbrief

Dit is een artikel van