Besmettingsgolf

Epidemioloog pleit voor gratis zelftesten: 'Kosten zijn te hoge drempel'

10 januari 2022 16:03 Aangepast: 11 januari 2022 18:37
Minima krijgen de zelftest al gratis. Beeld © ANP / Hollandse Hoogte / Robin Utrecht

Test jezelf voordat je bij iemand op bezoek gaat, zo adviseert het kabinet. Die testen kosten echter al snel 3 euro per stuk. Je gezin met twee kinderen even testen voordat je bij oma op bezoek gaat: 12 euro per dag. Als je in een drukke week een paar keer het gezin moet testen, ben je tientallen euro's kwijt.

In de afgelopen zeven dagen registreerde het RIVM gemiddeld 27.295 nieuwe gevallen per dag, het hoogste gemiddelde ooit. 

Zeker drie op de tien mensen die begin januari positief testten liepen het coronavirus op door op bezoek te gaan of bezoek te krijgen. Een zelftest vooraf kan helpen, maar daar moet je in Nederland voor betalen. En bij grote gezinnen loopt dat flink in de papieren.

Armoedefonds

De allerarmsten worden wel geholpen, bijvoorbeeld via het Rode Kruis, de Voedselbank, het Leger des Heils en het Armoedefonds. "In 2021 zijn er door ons 750.000 zelftesten verspreid onder minima, via ons netwerk van lokale hulporganisaties. De eerste lading ging de deur uit zodra betrouwbare zelftesten grootschalig op de markt kwamen, de rest is in het najaar uitgedeeld", aldus Irene Verspeek, woordvoerder van het Armoedefonds.

"Maar er zijn veel mensen in Nederland die niet bekend zijn bij een hulporganisatie omdat ze tegen de armoedegrens aan zitten, maar voor wie een zelftest wel te duur is."

Scholieren en studenten

Het Armoedefonds krijgt de testen via het Ministerie van Volksgezondheid. Dat verstrekt ook de zelftesten voor het onderwijs. Leerlingen van groep 6,7 en 8 kunnen op school twee keer in de week een gratis zelftest krijgen, net als docenten op basisscholen en docenten en studenten op middelbare scholen, mbo en hoger onderwijs.

Zou het helpen als meer mensen een gratis test kunnen doen, zonder dat ze daarvoor naar de GGD moeten? Waarschijnlijk wel, aldus het RIVM.

Enquête

De gedragsunit van het RIVM enquêteerde in november 2021 ruim 3200 Nederlanders. Zelftesten in huis hebben verlaagt de drempel om er één af te nemen, bovendien helpt het als de testen gratis beschikbaar zijn, zo luidt de conclusie.

"Het kosteloos en laagdrempelig beschikbaar stellen van voldoende zelftesten aan inwoners van Nederland – zoals in het Verenigd Koninkrijk - zou kunnen bijdragen aan het eerder opsporen van het virus en eventueel ook aan het beperken van sociaaleconomische gezondheidsverschillen," aldus het RIVM, dat de overheid adviseert.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Kabinet: levering zelftests aan scholen start volgende week

Minister wil niet

Hugo De Jonge, tot vanochtend minister van Volksgezondheid, liet echter eind december weten niet van plan te zijn daarin mee te gaan. "Voor hele grote groepen zijn ze al gratis, bijvoorbeeld voor studenten en docenten in het onderwijs en voor klanten van de Voedselbank. En heel veel mensen kunnen ze prima zelf betalen. Dat doen ze ook met miljoenen tegelijk bij de supermarkt en drogist", zei De Jonge tegen Nieuwsuur.

Gratis zelftesten voor iedereen was geen optie. "Gratis bestaat niet. Uiteindelijk moet iemand ze betalen", doelt De Jonge op de belastingbetalers.

Uit de prognoses van het ministerie blijkt dat in de komende maanden ongeveer 37 miljoen extra zelftesten nodig zijn voor het onderwijs, naast ongeveer 15 miljoen stuks bij onder meer minima. Bovendien krijgen de 352 gemeenten nog eens 8 miljoen gratis zelftesten voor mensen met een minimuminkomen of uitkering.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Zelftests in winkels uitverkocht, ketens overvallen door 'extreme vraag'

Financiële drempel te hoog

Zij hebben dus recht op een gratis zelftest maar als het aan Alma Tostmann, epidemioloog bij het Radboudumc ligt, worden zelftesten vaker gratis verstrekt.

"Met een gezin ben je zo tientallen euro's verder en dat is niet voor iedereen weggelegd. Dan maar geen test, denken ze misschien. Die financiële drempel zou je weg moeten nemen. Als je het advies geeft een zelftest te doen, moet je ze ook gratis beschikbaar stellen", zo vindt Tostmann.

Gratis voor iedereen

Wat de epidemioloog van het Nijmeegse ziekenhuis betreft, mag het begrip minima nog wel wat oprekt worden.

"Ook als je niet in armoede leeft maar ook niet heel veel te besteden hebt, geef je je geld echt niet uit aan een zelftest. Terwijl die testen wel heel belangrijk zijn. Iedere dag testen is echt niet nodig. Maar als je jezelf twee keer per week test, room je een groot deel van de besmettingen af."

'Kosten van intensive care hoger'

In de zomer van 2021 kreeg ieder huishouden twee gratis zelftesten van de overheid, maar die zijn bij de meeste mensen allang op.

"Ook dat was vrij mager. Zelf heb ik bijvoorbeeld een gezin met drie kinderen. Waarom dan maar twee? Testen bij de GGD zijn wel gratis, maar die mag je alleen laten doen als je klachten hebt. En om een PCR-test te laten doen moet je best veel moeite doen en soms ver reizen."

In Frankrijk en Duitsland kan dat op iedere straathoek, zegt de epidemioloog. "In Nederland is op dat gebied nog wel wat winst te boeken. Deze maatregelen kosten de overheid dan geld, maar als je op die manier de pandemie kan bedwingen levert het ook geld op. Het kost veel meer als iemand op de intensive care terecht komt."

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van