Ga naar de inhoud
Politiek steekspel

Bidens biljoen voor infrastructuur loopt alwéér vertraging op: 'Plan is gegijzeld'

Het infrastructuurpakket van Biden moet ook het op veel plekken verouderde Amerikaanse elektriciteitsnet moderniseren. Beeld © AP

De peperdure plannen van de Amerikaanse president Joe Biden om de veelal zwaar verouderde infrastructuur in zijn land te vernieuwen zijn uitgemond in een politiek steekspel dat voor 18 oktober moet zijn beslecht. Gaat dat nog wel lukken? Vier vragen en antwoorden.

1. Wat wil Biden precies?

De president voert al bijna een jaar een politieke strijd voor een zeer omvangrijk infrastructuurpakket. Dat bestaat uit investeringen van opgeteld een biljoen dollar, oftewel duizend miljard dollar (ja, dat zijn twaalf nullen).

Al dat geld is bedoeld om de infrastructuur in de vijftig Amerikaanse staten eindelijk eens aan te pakken. Denk bijvoorbeeld aan wegen, bruggen en tunnels (110 miljard dollar), het elektriciteitsnet (73 miljard), breedbandinternet (65 miljard), havens en vliegvelden (42 miljard) en laadpalen voor elektrische auto's (7,5 miljard).

Biden
Lees ook:
Biden wil 1900 miljard dollar in Amerikaanse economie pompen

Voorzieningen die vaak in zeer gebrekkige staat verkeren, zegt correspondent Erik Mouthaan vanuit New York. "Er is jarenlang niet geïnvesteerd in onderhoud. Zo zijn er ruim tweehonderd bruggen waarvan ingenieurs zeggen dat ze acuut vervangen moeten worden. Plus het weer is hier veel extremer, waarmee het meer impact heeft op de infrastructuur."

En dus zijn zowel de Democraten als Republikeinen het zo waar eens een keer eens over dit plan. In augustus ging de Amerikaanse Senaat alvast akkoord.

"Er is jarenlang niet geïnvesteerd in onderhoud."

2. Waar wachten ze op dan?

Dat heeft te maken met een nóg groter pakket aan investeringen die nota bene een deel van Bidens eigen Democratische partij wil afdwingen. Dat pakket bestaat uit maar liefst 3,5 biljoen dollar aan investeringen in zaken als onderwijs, gezondheidszorg, klimaat en het bestrijden van inkomensongelijkheid.

"Het is een ingewikkeld politiek steekspel geworden", zegt analist Philip Marey, die de Amerikaanse economie volgt voor de Rabobank en een analyse schreef over de impasse. "De progressieve linkse vleugel van de Democraten, die nodig is voor een meerderheid, wil alleen instemmen met het infrastructuurpakket als ook het grotere pakket goedkeuring krijgt."

Alleen voor het grote pakket is nu geen meerderheid in het Huis van Afgevaardigden, vergelijkbaar met onze Tweede Kamer. En dus besloot voorzitter Nancy Pelosi gisteravond om de stemming over het infrastructuurpakket opnieuw uit te stellen. Marey: "Het is puur een conflict binnen de Democratische Partij. Het plan is gegijzeld door de linkse vleugel. Voor hen is het op dit moment allebei, of geen van beide."

Mouthaan maakte dit voorjaar deze reportage over de gebrekkige staat van de Amerikaanse infrastructuur. 

3. Kan het allemaal nog mis gaan?

Aangezien de Senaat al akkoord is en slechts een deel van het Huis van Afgevaardigden dwarsligt, verwacht Mouthaan dat het plan akkoord krijgt. "Ik vermoed dat het grotere pakket uiteindelijk zal worden afgezwakt. Want ook de progressieve Democraten weten dat dit hun moment is: een Amerikaanse president krijgt maar twee jaar de tijd om iets voor elkaar te krijgen. Bij de tussentijds verkiezingen [november 2022 - red.] verliest een president meestal zijn meerheid in het parlement."

Ondertussen komt ook een andere deadline rap dichterbij. Voor 18 oktober aanstaande moet de VS een besluit nemen over het verhogen van zijn schuldenplafond ('debt ceiling'). Dat is nodig om alle gewenste investeringen überhaupt mogelijk te maken, maar wordt weer geblokkeerd door de Republikeinen die zo de Democratische plannen dwarsbomen.

Dit schuldenplafond bepaalt de maximale limiet die het land wettelijk mag lenen voordat het in de financiële problemen komt en zijn schulden dus niet meer kan aflossen. Wat zou leiden tot minder vertrouwen, een lagere kredietwaardigheid, en in slechtste geval een financiële crisis.

Biden
Lees ook:
Biden kan regeren en dat gaan deze Nederlandse bedrijven merken

4. Als alles goedkomt, kunnen Nederlandse bedrijven een graantje mee pikken?

Hoewel de investeringen overwegend een Amerikaanse aangelegenheid zijn, betekent dat niet dat de Amerikanen het op eigen houtje redden. Zij hebben namelijk, zeker op het gebied van infrastructuur, lang niet altijd de kennis in huis.

Aangezien de projecten binnenlands (federaal) worden aanbesteed, kunnen vooral Nederlandse bedrijven met een Amerikaanse partner aanhaken. "Denk aan bedrijven met kennis van weg- en waterbouw", zegt Marey. "Maar ook aan ondernemers op het gebied van installatie- en elektrotechniek. Een breed scala aan bedrijven kan zo meeprofiteren. Nederland heeft ook enorm veel logistieke kennis in huis, we weten hoe we dit soort projecten moeten opzetten."