Kritiek op demissionair kabinet

Van bouwers tot woningzoekenden: niemand tevreden over woonplannen

22 september 2021 16:34 Aangepast: 22 september 2021 16:56
Demonstranten tijdens het woonprotest in Amsterdam, 12 september 2021. Beeld © ANP

Een miljard euro om te investeren in de strijd tegen de woningcrisis, het was een van de eerste dingen van de Prinsjesdagstukken die uitlekte. In de praktijk gaat het om 100 miljoen euro per jaar uitgesmeerd over de komende tien jaar. Alle betrokkenen op de woningmarkt zijn het er dan ook over eens: dit is niet genoeg.

"Noodkreet woningmarkt wordt niet beantwoord", aldus het persbericht van Aedes, de koepelorganisatie voor woningcorporaties. 

Aedes schreef met 34 andere partijen de Actieagenda Wonen. Daarin werd afgesproken om de komende tien jaar een miljoen woningen te bouwen waarvan een kwart sociale huur. Voor dat plan is jaarlijks zo'n 5 miljard nodig.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Dit zijn de Prinsjesdagplannen om de wooncrisis aan te pakken

De organisatie is teleurgesteld over het gebrek aan urgentie in de plannen van het kabinet. "Het geld dat het demissionaire kabinet beschikbaar stelt is hard nodig, maar zeker niet voldoende."

Klein bier

Piet Adema, directeur van WoningbouwersNL, sluit zich daar volledig bij aan. "Je ziet dat het een demissionair kabinet is dat deze begroting heeft gemaakt maar dat is zonde. De woningcrisis is namelijk niet demissionair, die kan niet wachten op een nieuw kabinet."

"Er is 7 miljard beschikbaar gemaakt voor de klimaatcrisis, de woningcrisis is net zo urgent en krijgt dan 1 miljard over tien jaar. Dat is klein bier", vindt Adema. "Alle partijen van links tot rechts willen de woningcrisis aanpakken. Dan moet je daar toch meer ruimte voor kunnen vinden."

Het kabinet moet bovendien meer doen dan investeren in nieuwe woningen, vindt WoninbouwersNL. "De jubelton, het versneld afbouwen van de hypotheekrente aftrek en het afschaffen van de verhuurdersheffing, niets zie je ervan terug. Tot 2023 gebeurt er nu dus maar weinig op fiscaal gebied", stelt Adema.

Verhuurderheffing omlaag

Het demissionaire kabinet verlaagt wel de verhuurderheffing, met 180 miljoen euro. 150 miljoen daarvan was al eerder aangekondigd, daar komt dus 30 miljoen euro bovenop.

Toch voelt dat voor woningcorporaties helemaal niet als een verlaging, legt Aedes-woordvoerder Theo Scholten uit. "Het is een sigaar uit eigen doos, ze verlagen de verhuurderheffing omdat de huren niet omhoog mochten en dan laten ze het lijken alsof er financieel extra ruimte komt om woningen te bouwen."

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Druk op afschaffing verhuurderheffing neem toe: hier draait het om

Woonprotest

Ook bij de organisatie van het Woonprotest is de nieuwe begroting niet goed gevallen. Melissa Koutouzis vindt het bedrag van 100 miljoen per jaar niet alleen te laag, maar het is ook onduidelijk wat er nou met dat geld wordt gedaan. "Als je alleen maar 100 miljoen pompt naar bouwen, maar het beleid niet wijzigt, dan schiet het niet op. Wij willen zelf 4 miljard voor brede huisvesting."

In het manifest van de organisatie roept het Woonprotest bijvoorbeeld op om het onderhoud van huurwoningen beter te regelen. "En denk bijvoorbeeld ook aan het investeren in wijkcentra en groen in een buurt. We willen dat volkshuisvesting weer ook gaat over leefbare wijken", zegt Koutouzis.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Verhuurderheffing afschaffen goed idee? Vijf vragen en antwoorden

Er is verder te weinig aandacht voor dakloosheid in de aanpak van de woningcrisis, vindt Koutouzis. "Het gaat weer alleen over starters en middeninkomens, terwijl de dakloosheid is verdubbeld. Dat wordt in het woonbeleid weer vergeten, dat is echt een nationale schande. Juist die mensen zijn het hardst getroffen."

Zij ziet een taak voor oppositiepartijen in de Tweede Kamer. "We verwachten een scherpe oppositie die de komende maanden echt gaat pushen voor verandering."

Onderzoek ministerie: meer geld nodig

De kritiek dat 1 miljard niet genoeg is, wordt verrassend genoeg ondersteund door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, weet Peter Boelhouwer, hoogleraar huisvesting aan de TU Delft.

"Ze moeten zich kapot schamen. Den Haag is hierin totaal losgezongen van de werkelijkheid."

"In april heeft het ministerie nog 2 rapporten gepresenteerd hoe zij die 900.000 nodige woningen willen bouwen", vertelt hij. "Die rapporten geven aan dat er 30 tot 35 miljard euro nodig is. Dat is nota bene hun eigen rapport!"

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Woonprotest: niet 1, maar 4 miljard euro nodig voor aanpak woningnood

Volgens de hoogleraar kun je niet van een demissionair kabinet verwachten dat ze het beleid erg veranderen. Maar tevreden met de huidige gang van zaken is hij zeker niet. "Ze moeten zich kapot schamen. Den Haag is hierin totaal losgezongen van de werkelijkheid."

Ondanks de demissionaire status had het kabinet wel meer kunnen doen, aldus de hoogleraar. "Voor de verhuurdersheffing afschaffen is een Kamermeerderheid en ook de hypotheekrente versneld afbouwen had al wel gekund."

Toch hoopt Boelhouwer dat het na kritiek van de Kamer niet opeens omgegooid wordt. "Ga nou eerst eens echt een structurele visie maken op het woningbeleid. Niet de fout maken om uit de losse heup nu zaken door te willen voeren. Er moet een consistent plan komen met keuzes die politiek breed gedragen worden", besluit hij. 

RTL Z First Nieuwsbrief

Schrijf je in voor de Z First nieuwsbrief

Wil jij elke ochtend als eerste op de hoogte zijn van wat er speelt op economisch gebied? Schrijf je dan nu in voor de Z First nieuwsbrief

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van