Verwisselbare batterijen

Tevredenheid over eerste tochten elektrisch binnenvaartschip: 'Geen kinderziektes'

18 september 2021 10:07 Aangepast: 20 september 2021 13:08
De Alphenaar is het eerste elektrische binnenvaartschip in Nederland. Beeld © ZES

Geen walmende diesellucht meer en geen ronkende motoren. Anderhalve week geleden werd in Nederland het eerste binnenvaartschip dat vaart op verwisselbare elektrische batterijen officieel in gebruik genomen. Tot nu toe gaat het goed. "We hebben nog geen kinderziektes gevonden."

Het waren spannende dagen voor de technici van Zero Emission Services (ZES) en de schippers van de Alphenaar. Sinds 6 september vaart het schip twee keer per dag tussen Moerdijk en Alphen aan den Rijn, volgeladen met Heinekenbier.

Twee containers vol batterijen

Van de ruim vijftig containers aan boord per vaartocht zijn er twee waar geen bier in zit. Op de twee knalgroen geverfde containers staat een grote Z. Ze zijn volgeladen met batterijen die zorgen voor de voortstuwing van het schip.

De ene energiecontainer wordt gebruikt op de heenweg. De andere op de terugweg. Vanuit Moerdijk gaat het exportbier naar Rotterdam en Antwerpen voor transport naar diverse landen in de wereld.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Eerste binnenvaartschip met verwisselbare batterij in gebruik genomen

36 elektrische auto's

"Het gaat om twee megawattuur per container, dat is het equivalent van 36 elektrische auto's", zegt een woordvoerder van ZES. Naast de batterijen zitten in de containers ook brandbeveiligingssystemen, communicatiesystemen en servers.

"De laatste batterijen hebben we deze week geïnstalleerd, die waren vertraagd door de problemen in het Suezkanaal", zegt Teus van Beek, als technicus medeverantwoordelijk voor het project. "Verder hebben we nog wat instellingen geoptimaliseerd rondom cyber security. Maar van echte kinderziektes hebben we tot nu toe geen last. Het gaat goed."

Een container vol met accu's wordt aan boord getild. Een container vol met accu's wordt aan boord getild.

Stekker

Het opladen van de batterijen is relatief simpel. Beide containers worden bij binnenvaartterminal Alpherium in Alphen aan den Rijn met een kraan gelost en op een speciaal frame gezet, zegt Van Beek. 

"Via dat dockingstation worden ze met een stekker opgeladen. Dat duurt twee tot drie uur. In de tussentijd wordt het schip geladen en gelost. Als het vol is, kan het weer verder. Wij kunnen alles monitoren, als er iets mis is of als er onderweg een batterij uitvalt, krijgen we een alarm", legt hij uit. 

Een energiecontainer vol batterijen kost bijna een miljoen euro. Die hoeft de binnenvaartschipper, die vaak eigenaar is van het schip, niet te kopen. Hij betaalt ZES voor het gebruik en rekent af per geleverde kilowattuur.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Elektrisch varen: stil en groen, maar zijn er ook nadelen?

De eerste week was er veel contact met de schippers. Hoe bevalt het elektrisch varen? "Het laden en lossen van de elektriciteitscontainers gaat goed. We zijn nu verder aan het testen", vertelt Van Beek.

"Zo hebben we vandaag een schipper gevraagd eerst de ene container helemaal leeg te varen. Hoe ver kom je dan? Dat ligt ook aan stroming en wind natuurlijk", legt hij uit. "Maar een enkele reis moet je kunnen halen. Door een paar knoppen in te drukken schakelen ze van de ene stroomcontainer naar de andere."

Dieselmotor als backup

Met Heineken en vervoerder CCT is een contract voor tien jaar afgesloten. Zo snel mogelijk moet er in Moerdijk ook een laadstation met volle container komen te staan, zodat er slechts één energiecontainer op de Alphenaar hoeft te staan.

Voor het geval alle systemen uitvallen, is ook de oude dieselmotor nog aan boord. "Dat is verplicht, je moet een back-up hebben", zegt Van Beek.

CO2

De transportsector is nu nog verantwoordelijk voor circa 21 procent van de CO2-uitstoot in Nederland. Daarvan komt ongeveer 5 procent voor rekening van de binnenvaart. Per jaar bespaart de Aphenaar 7 ton stikstof en 1000 ton CO2, een kleine bijdrage aan de emissievrije binnenvaart. 

ZES wil zo snel mogelijk opschalen om die bijdrage groter te maken. Over twee jaar moeten er acht schepen op elektriciteit varen, een besparing van 8.000 ton CO2 en 56 ton stikstof per jaar. Uiteindelijk moeten er in 2030 150 schepen varen.

Netwerk van laadpalen

Dan moeten er op strategische plekken in havens laadpalen worden geplaatst of volle laadcontainers, zodat schippers bijna meteen door kunnen varen. Die laadstations, met een vermogen van ongeveer 1 megawatt, staan gepland voor onder meer Rotterdam, Moerdijk en Alblasserdam.

Met twintig laadstations is er binnen Nederland naar eigen zeggen een dekkend netwerk te maken. Voor de kosten van ongeveer 20 miljoen euro hoopt het bedrijf subsidie te krijgen. 

Alternatieven

Terwijl de Alphenaar op batterijen vaart kijken andere rederijen naar alternatieven zoals brandstofcellen met ammoniak, synthetische methanol, waterstof en biobrandstoffen. Maar al deze alternatieven leggen het op dit moment af tegen de batterijen op de Alphenaar, aldus Van Beek. 

"Bij biobrandstof worden nog steeds schadelijke stoffen zoals stikstof en CO2 uitgestoten", zegt Van Beek. Varen op ammoniak kan pas over een decennium, aldus de kenners.

"En waterstof is wel schoon, maar die techniek kunnen je nog niet op grote schaal toepassen. Je hebt veel ruimte nodig voor de opslag. Maar het is wel iets waar we voor de toekomst naar kijken", besluit hij. 

RTL Z First Nieuwsbrief

Schrijf je in voor de Z First nieuwsbrief

Wil jij elke ochtend als eerste op de hoogte zijn van wat er speelt op economisch gebied? Schrijf je dan nu in voor de Z First nieuwsbrief

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van