Door corona

Amper loonstijgingen in nieuwe cao's: werknemers op de nullijn

09 juni 2021 12:22 Aangepast: 09 juni 2021 12:28
Zakaria Boufangacha, coördinator arbeidsvoorwaardenbeleid bij FNV. Beeld © ANP Foto

De loonontwikkeling in cao's die zijn afgesloten door vakbond FNV bleef in de eerste zes maanden van 2021 flink achter bij voorgaande jaren. Werknemers gaan er gemiddeld maar 1 procent op vooruit in loon. Dat is minder dan de inflatie, en daardoor gaan veel werknemers er in koopkracht zelfs op achteruit.

Tot nu toe zijn 102 cao's vernieuwd die eind december 2020 afliepen, voor zo'n 830.000 werknemers. 

Lijn naar boven ingezet

De gemiddelde loonstijging in de afgesloten cao's is 1,7 procent. Maar als je corrigeert voor het aantal werknemers per afgesloten cao, dan kom je aanzienlijk lager uit. Dat zogenoemde gewogen gemiddelde is slechts een stijging van 1 procent, zegt FNV-arbeidsvoorwaardencoördinator Zakaria Boufangacha. "Vorig jaar was dat rond deze tijd 3,3 procent, daarna is het heel hard omlaag gegaan. Daarmee zitten we flink onder het gemiddelde van voorgaande jaren." 

Wel is de lijn naar boven gestaag ingezet. In de tussentijdse evaluatie van het cao-seizoen waarop Boufangacha spreekt, zijn de nieuwe cao's tot 1 juni meegenomen. Inmiddels is voor de transport- en logistieksector een nieuwe cao afgesproken, waarin de lonen in twee jaar tijd met 6,75 procent stijgen.

"Dat gaat het gemiddelde optrekken", aldus Boufangacha.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Deal vakbonden en werkgevers over hervorming arbeidsmarkt: flexwerk ingeperkt

Positieve cijfers

Vooralsnog blijft de loonontwikkeling achter bij de inflatie, die momenteel rond de 2 procent schommelt. Ook de inzet van FNV zelf - loonsverhogingen van 5 procent - worden met deze nieuwe afspraken bij lange na niet gehaald. 

Boosdoener lijkt, niet verrassend, de coronacrisis. "Die trok al een zware wissel op de cao's vorig jaar", zegt Boufangacha. "Tegelijkertijd zie je nu dat de economie weer aantrekt. In veel sectoren was ondanks corona sprake van positieve cijfers." 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

FNV sleept Wibra voor rechter over onbetaald inhalen gemiste uren

Schoffering van werknemers

Hij noemt onder andere de supermarkten en de metalektro. "Dat zijn sectoren waarin het evident goed gaat. Toch moeten in de metalektro voor de vierde keer stevige acties worden gevoerd. Het is een schoffering dat deze werknemers geen fatsoenlijke loonsverhoging krijgen, geen perspectief." 

Werkgevers maken de crisis groter dan hij is, stelt Boufangacha. Dat zorgt voor spanning aan de cao-tafels. 

Bekijk ook deze video: door de coronacrisis klinkt de roep om hogere salarissen in de zorg steeds harder

Maar die lonen kúnnen helemaal niet zomaar (fors) omhoog, zocht Z uit.

Vasthouden aan looneis

Dat leidt er volgens de vakbond toe dat cao's worden verlengd zonder loonsverhoging, zonder correctie op de inflatie en zonder extra zekerheid. "Voor 43 procent van de werknemers die een nieuwe cao hebben gekregen, geldt dat zij op de nullijn zitten." 

Boufangacha's verwachting en hoop is dat er in de loop van het jaar nog wel een loongolf volgt, gestuwd door de krappe arbeidsmarkt en de toenemende inflatie. "Vorig jaar hebben we de looneis bijgesteld in verband met corona; door het herstel nu zijn we wel gesterkt om aan die 5 procent vast te houden." 

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Dit jaar meer geld op je rekening? Oh nee, toch niet

Druk op de arbeidsvoorwaarden

Buiten de loonafspraken om legt de coronacrisis volgens hem ook een vergrootglas op problemen die al voor de crisis speelden: een leefbaar inkomen, grip op je werk, meer zekerheid. 

"Nu is het moment om daar serieus afspraken over te maken aan de cao-tafel", zegt Boufangacha. "Maar we merken dat dat helaas ontzettend moeizaam gaat." 

Het is mooi dat er een conceptadvies ligt van de SER, vindt de FNV-man, maar hij doet ook een appèl op de werkgevers die daar, via VNO-NCW, mee hebben ingestemd: "We hoeven niet te wachten op de nieuwe regering. We kunnen en moeten daar nu al mee aan de slag. Anders gaan we dezelfde fouten maken als na de voorgaande crisis: achterblijvende lonen en toenemende flexibilisering." 

RTL Z First Nieuwsbrief

Schrijf je in voor de Z First nieuwsbrief

Wil jij elke ochtend als eerste op de hoogte zijn van wat er speelt op economisch gebied? Schrijf je dan nu in voor de Z First nieuwsbrief

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van