Miljoenen ongebruikt

Oproep Koolmees aan flexwerkers: kom steungeld ophalen

03 mei 2021 12:17 Aangepast: 03 mei 2021 13:41
Minister van Sociale Zaken Wouter Koolmees. Beeld © Peter Hilz

Demissionair minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken roept mensen op om vooral een beroep te doen op de Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijk Kosten, beter bekend als de TONK-regeling. Voor het vangnet is ruim een kwart miljard euro vrijgemaakt, maar er wordt maar bar weinig gebruik van gemaakt.

Die zegt Koolmees tegen het AD. Een woordvoerder van het ministerie bevestigt de uitspraken van de minister.

Slechts 10 procent

De TONK is het vangnet voor mensen die hun woonlasten niet meer kunnen betalen door de coronacrisis, maar niet in aanmerking komen voor een van de andere coronaregelingen. Denk bijvoorbeeld aan flexwerkers en uitzendkrachten die opdrachten kwijt zijn geraakt.

Miniatuurvoorbeeld
Lees ook:

Meer steun voor ondernemers: vaste lasten tot 100 procent vergoed

Zij kunnen via de gemeente een TONK-aanvraag doen, maar erg veel animo is er niet. In sommige gemeenten is slechts 10 procent va het verwachte aantal aanvragen ingediend.

Valt tegen

"Dat valt inderdaad een beetje tegen. Zonde", zegt Koolmees tegen het AD. Dat er zo weinig aanvragen zijn voor de regeling, kan een aantal redenen hebben.

Zo verschillen de voorwaarden per gemeente, is de regeling relatief onbekend en volgens Koolmees zouden sommige aanvragers zich schamen. De minister noemt dat 'onterecht' en doet een beroep op mensen om toch een aanvraag te doen. "Meld je nou. De hulp is er."

Budget verdubbeld

Dat er zo weinig gebruik wordt gemaakt van de regeling is best opmerkelijk, temeer omdat op 12 maart nog werd besloten om het beschikbare bedrag voor de TONK te verdubbelen van 130 naar 260 miljoen euro. Dat werd gedaan juist omdat gemeenten vreesden dat er te weinig geld opzij was gezet. Voorlopig lijkt dat dus niet het geval.

Eerder al riep Koolmees gemeenten op om de TONK 'ruimhartig' toe te passen, maar hij zegt tegen het AD dat hij er uiteindelijk niet over gaat.

Gemeenten bepalen de regels

Dat komt omdat de TONK gebaseerd is op de 'bijzondere bijstand'. Dat is een regeling die gemeenten de mogelijkheid geeft om mensen in de knel te helpen, maar zij bepalen ook zelf welke regels zij daarvoor hanteren.

Zo geldt ook voor de TONK dat het maximale bedrag dat aanvragers kunnen krijgen per gemeente anders is. Net als de zogenoemde vermogenstoets. Dat betekent dat je in de ene gemeente bijvoorbeeld alleen in aanmerking komt als je minder dan 10.000 euro aan spaargeld hebt, terwijl dat in de andere gemeente 30.000 euro kan zijn. Gemeenten zijn helemaal vrij om dat zelf te bepalen.

Terugbetalen?

Als je een TONK-uitkering krijgt, hoeft je die - in principe - niet terug te betalen. In bijna alle gevallen is de TONK een gift, tenzij daar expliciet andere afspraken over zijn gemaakt met de gemeente. Het kan zo zijn dat je met de gemeente afspreekt dat de steun als lening wordt verstrekt, als je bijvoorbeeld verwacht binnen korte tijd toch een hoop geld binnen te krijgen, maar slechts tijdelijk wat geld tekort hebt om de huur te betalen.

Wel is het zo dat je alle wijzigingen moet doorgeven die van invloed kunnen zijn op de uitkering. Als je opeens meer gaat verdienen of je gaat samenwonen met iemand die nog voldoende inkomen heeft, dan is de kans groot dat je TONK-uitkering verlaagd moet worden of helemaal stopgezet. Je bent verplicht om dat zelf te melden. Geef je een wijziging niet door terwijl die wel van invloed is op het bedrag waar je recht op hebt, dan kan dat als fraude worden gezien.

Wanneer kan ik TONK krijgen?

Zoals gezegd bepaalt je gemeente aan welke eisen je precies moet voldoen om TONK te kunnen krijgen. Maar een aantal regels gelden sowieso:

  • Je moet minimaal 18 jaar oud zijn.
  • Je moet een groot deel van je inkomen zijn verloren als gevolg van de coronacrisis.
  • Je kunt je woonlasten niet meer betalen met het huishoudinkomen of je vermogen.
  • Ook met behulp van andere financiële regelingen (zoals een uitkering of toeslag) kom je niet rond.

Hoe hoog het bedrag is dat je vervolgens kunt krijgen, hangt af van de hoogte van je woonlasten, maar ook van het maximum dat de gemeente vergoedt. Dat maximum verschilt van gemeente tot gemeente. 

Ook is de gemeente vrij om zelf te beslissen hoeveel spaargeld je maximaal mag hebben om in aanmerking te kunnen komen voor de steun.

RTL Z First Nieuwsbrief

Schrijf je in voor de Z First nieuwsbrief

Wil jij elke ochtend als eerste op de hoogte zijn van wat er speelt op economisch gebied? Schrijf je dan nu in voor de Z First nieuwsbrief

Altijd weten wat er speelt?
Download de gratis RTL Nieuws-app en blijf op de hoogte.

Playstore Appstore

Dit is een artikel van